mikudagur 21. mars 1990síða 13

Nr. 38 — 21. mars 1990 Nýggj plakat á 10 ára degnum SD UT Hósdagin 22. mars 1990 verður felagið Barnabati 10 ár. Í sambandi við dag- in hevur felagið latið prentað eina plakat, sum Tove Guttesen hevur gjørt Seinastu árini hevur Barnabati lagt stóran dent á tiltøk, sum koma foroyskum bernum til góðar. Í 1987 varð inntek- Barnabati fekk fyri jólakalendaran, brúkt an, sum til at gera eina spælistovu á Hotel Tórshavn í Keyp Rættindi barnanna Í ST-yvirlýsingini verður um barnið sligið fast, at tað vegna anda og handaligan óbúna hevur tørv á verju og umsorgan bæði Somuleiðis verður sligið fa undan og eftir føding. st, at bæði einstakling- ar og bólkar eiga at syrgja fyri rættindum barn- anna við lóggávu og á annan hátt. Øll børn hava rætt til: 1: at gera brúk av hesum rættindum uttan undantak og uttan mun til ætt, húðarlit kyn, átrúna og tjóð. serlig trygd og møguleiki fyri at menna hóskandi fødi, íbúð, 9. seg á ein vanligan hátt undir semuligum umsteðum. 3: navn og tjóð. 4: sosialan tryggleika, hvíld og læknahjálp bandi við brek. 5: serviðgerð, útbúgving og viðgerð í sam- 6: kærleika — undir forelranna umsorgan. ókeyis kenslu og meguleika fyri at brúka frítíðina á ein mennandi og fjølbroyttan hátt. 8: bráðfeingis verju í sambandi við van- lukku. 9: verju móti vanrøkt, arman. 10: verju móti allari diskriminering og krav um uppvekstur í anda av friði og heims- breðralagi. ræðuleika og út- mannahavn, í 1988 til eitt spælipláss á heiminum fyri brekað á Argjum. Inntekan fyri jólakalendaran síðsta ár er næminga- til eina kuvøsu ti Klaksvíkar Sjúkrahús A hverjum ári sett av hava KFUM-skótarnir selt jóla kalend aran hjá Barnabat: atturtyri fit av ágóðanum hevur Barnabati stuðlað tí stóra ungdóms- arbeiði, ið skótarnir gera millum bern og ung í Fer oyum. Barnabati er, vegna Ho- tel Tórshavn, límur í Barnabókaklubbanum, so børn, sum eru i sjúkra- erindum í Danmark, kunnu lesa føroyskar bøk- ur. Einkjugrunnur Føroya fær árliga 30.000 kr., har Barnabati tilskilar at upp- hæddin skal gjaldast út hvert ár til einkjur við børnum. Kvinnuhúsgrunnurin hevur í ár fingið 10.000 kr. Hesi 10 árini hevur Barnabati veitt peninga- hjálp til ymisk tiltek í til- afturskomnum londum. Dentur hevur verið lagdur á mennandi tiltøk. Gjøgnum hesi 10 årini hevur Barnabati verið stuðlað av trúfestum lim- um við limagjaldi, festum gjøldum um mánaðin og við gávum. Eisini onnur, bæði stovnar, feleg og ein- staklingar, hava veitt fe- lagnum peningastuðul. Barnabati takkar ollum, sum hesi 10 árini hava verið við til at hildið felag- num uppi fíggjarliga. Eis- ini annan stuðul takkar Barnabati hjartaliga fyri. Leygardagin 24. mars kl. 14.00 verður aðalfund- ur í helunum hjá Barna- bata Yviri við Strond 29, og vónar nevndin, at limir- nir meta fjølmentir fyri at kunna seg um arbeiðið og seta kós fyri komandi ar- beiði. Tove Guttesen við plakatini, hon hevur teknað í sambandi við 10-ára foðingardagin hjá Barnabata. TT ÁÞ|PÞ—Þ"——ae—"WWWMMM— > Hesar prísir kennir marknaðurin sjálvandi, og eins væl og vit kunnu teska saman við norð- monnum um at halda fast um hesar prísir, so duga keypararnir eisini at teska sínámillum um ikki at bjóða hægri prísir. I hes- um er einki »hokus pokus«. Strutsurin stingur hevdið niður i sandin fyri at krógva seg. Kosta hvat tað kosta vil: Vit skulu fylgja norska strutsapoli- tikkinum — ikki júst tí vit elska norðmenn fram um alt — nei, tí okkara evund- sjúka er sterkari enn alt annað. Ein av okkara egnu hevur roynt at finna nýggjar leiðir, tí skal hann steðgast, ongantíð ov skjótt og helst við lóg! Sjálvt Fiskaselan leitar sær advokat fyri at basa hesum freka alara! Í alivinnuni hava vit leingi skumpað trupulleik- arnar frammanfyri okk- um, og nú eru hesir vorðn- at vit hava mist útsýnið og grípa eftir panikkloysnum. Vinnan ir so stórir, tosar um góðsking og dygd, men krevur sam- stundis at okkara fólka- valdu skulu lógfesta at minka um dygdina á laks- inum, tí tað kann hóast alt ikki bert vera eg í ellum landinum, sum veit, at dygdin á fiski verður mun- andi verri at fiskurin bæði lætnar og tránar tá hann liggur á goymslu? Sama hver vinnugreinin er, so má hon stødugt alla tidina ast skal vinnuni verða lív lagað. Alivinnan ikki megnað hetta, og nú sovikoddin verður skrykt- ur undan hevdinum, skundar vinnan sær at keypa ein nýggjan sovi- endurnýgg hevur kodda frá norðmonnum fyri at fáa loyvi at sova víðari? Ikki bert um okkara leiðir, men um allan heim- in fer í dag fram ein sonn kollvelting innan alivinn- una. Stødugt nýggj sløg av fiski, skeljafiski og taravekstrum verða ald bæði á sjógvi og á landi, og í dag verða t.d. ymskir »bream«-fiskar, aldir í Miðalhavinum, seldir fyri prísir væl omanfyri tað, sum vit fáa fyri laksin, hóast »bream«-fiskurin bæði veksur skjótari og er ódýrari í framleiðsluni enn laksurin. Í Norður-Noreg er aling av toski byrjað av álvara. Toskamurtar og smátoskur verða fangaðir í rúsum og við snurrivað og sleptir í alipallar, har teir vaksa 4-6 ferðir egnu vekt um árið, við uppá seg minni og ódýrari fóðuri enn t.d. laksinum tervar o.s.fr. Toskurin gytir eis- ini í pallunum, so >stovn- urin< endurnýggjar seg sjálvan kring pallarnar. Vit eiga bæði í dag og fyri framtíðina at geva kappingini frá eðrum ald- um fiskasløgum nógv meiri gætur, enn tí »yvir- framleidslu« av laksi, vit hava i løtuni. Veruliga kappingin kemur frá ød- rum aldum fiskasløgum. Og hver sigur at tað er ein yvirframleiðsla? Kann tað ikki hugsast, at tað er raksturin av okkara ali- brúkum, ið er ov kostn- aðarmikil, at t.d. fóðurið, vit keypa, er ov dýrt, framleiðslan ov órationell, fyrisitingin ov kostnaðar- mikil o.s.fr.? Um t.d. ein alari vegna sparsemi og dugnaskap hevur góðan vinning av at selja sín dygdarlaks fyri tað, sum fríi marknaðurin býður honum, skal hann so ikki hava loyvi til tess? — Skal hann við lóg tvingast at koyra laksin á goymslu, so góðskan á hansara fiski verður munandi verri, bert tí nakrir norskir »Øko- nomar< (kanska valla turrir = aftanfyri oyrað) hava roknað út, at tað vil lona seg at krógva laks fyri 1,2 milliardir krónur. Hvat nú um henda norska »kabalin« ikki gongur upp? - Økonomarnir ganga friir. Feilurin er ongantíð teirra. Feilurin er altíð hjá teimum menniskjum, ið ikki hugs- aðu so sum teldurnar hjá søgdu at tey áttu at hugsa. Ég veit fullvæl, at málið hevur aðrar síður, ið her økonomunum ikki eru nevndar, men tær ; broyta so ikki sannroynd- irnar í tí, ið her er nevnt Tað er í lagi at vit áseta ikki undirbjóða hvenn annan, minstaprisir, so vit men hesir »minstuprisir« koma ikki dettandi nidur å borðið hjá fiskasølustjør unum av sær sjálvum. Í síðsta enda er tað í dag marknaðurin, ið avger henda spurningin. Vil fríi marknaðurin ikki gjalda ásettan minstaprís fyri t.d. feskan dygdarlaks, so mugu vit, heldur enn at frysta niður stórar negdir av laksi og halda fram sum einki var hent, læra okkum at slátra laksin yv- ir alt árið, so ut bodid verð- ur sum frægast i samljóð við tervin á marknaðin um. Sum er verður nóg hin størsti partur av laks- inum seldur seinna hålvår ið, ti allir alarar vilja selja jolalaks«. Sjålvandi skulu vit hava fiskivinnuøk- inum við hini Norðurlond- ini, men tað merkir ikki at samstarv a vit ikki skulu hugsa egnar tankar, men bert gloypa rátt sum beiggjarnir siga Tormóður Dahl øllum ti, stóri-