mikudagur 12. februar 2003síða 2

2 Nr. 29 - 12. februar 2003 Nr. 29 - 12. februar 2003 3 Tá ein vinur doyr, følist tað stundum sum ein partur av tínum egna undir- lendi hvørvur, og tú sjálvur ert komin eitt stig nærri eggini. Tað var í teimum døgum, tá vár- og summarkvøldini altíð vóru lýggj og still. Tað var tíðin tá fólk enn dugdu at ganga á egnum beinum. Aftaná nátt- urða fóru fólk at spáka sær ein túr, heim gjøgnum býin, oman á Konga- brúnna og niðan aftur. Heilsast, biðja góðan dagin, práta eina løtu, og so aftur til hús. Hans Jákup búði úti á Velba- staðvegnum og eg í Hornabø, so hóast vit ikki kendust, so gingu vit ofta sama veg. Og á onkran hátt komu vit so at práta saman. Hann gekk á preliminer og eg í real. Tað var eisini tann tíðin tí nýggir línubátar komu flaggskrýddir til landa at kalla fjúrtanda hvønn dag. Tá hendi so nógv nýtt, tað gekk frammá móti nýggjum tíðum. Ofta komu vit spák- andi út eftir Hospitalsvegnum, yvir brúnna um Rættará, framvið Poul Müllars trøð, sum angaði av grógvandi grasi. Longur úti varð steðgað á, vit hugdu at nýggja stálskipinum, sum Kjartan Mohr var farin at byggja. Hans Jákup hevði longu verið til skips, og visti at fortelja um tað strævna fiski- mannalívið. Longu tá var hann sosial- istur og tjóðveldismaður. Eg haldi, at tað var eitt kvøldi vit stóðu har og prátaðu um Porkening, at hann fortaldi mær um hendingina tá íslendski trolarin Góðanes fór á Flesjarnar og sakk. Hann var sjálvur við einum øðrum íslendskum trolara, sum lá har hjá. Hans Jákup dugdu væl og livandi at siga frá øllum tí hann har hevði sæð, og ikki minst hoyrt. Eg síggi hann enn fyri mær, næstan við tárum í eygunum, tá hann fortaldi um ta dramatisku løtu, tá Góðnes brotnaði tvørturav, hetta lemjandi ljóðið av stálplátum sum skrædnaðu í sjónum, og hvussu skjótt hetta skipið so fór undir kav. Aftaná var tigandi løtu, hann vendi sær við og hugdi niðan á Kirkju- børeyn, sum hetta kvøld hevði fingið henda serliga bláreyðgylta litin av kvøldsólini, og hann segði bara: ”Hygg, er hatta ikki flott?” Vit fóru báðir niður at lesa í 1962, og báðir vóru vit so hepnir at sleppa inn á Garð at búgva. Tað varð gott uppá fleiri mátar. Har búðu framman undan nakrir føroyingar, sum kundu leggja okkum lag á. Men Hans Jákup var komin at búgva niðast, beint út móti St. Kannikestræde, fyrsta vindeyga. Tað kundi til tíðir vera nokkso troyttandi, tí nógv bankaðu uppá, og eisini var tað ofta seint. Men tað var ein góð og aktiv tíð uppá mangar mátar hjá Hans Ják- upi. Hann legði orku í at fáa Framan at blíva eitt nýskapandi blað hjá føroyska vinstravonginum. Myndin vísir um- støðurnar at gera blað tá. Ein kassi upp eftir enda, ein skrivimaskina, og ein maður sum hevur nakað uppá hjarta. Men seinni, tá maoistiskir sekter- istar, ella hvat teir annars vóru, fóru at gera um seg og køvdu alt skapandi arbeiði, tá tók Hans Jákup seg burturúr. Eg minnist einaferð hann av sínum eintingum hevði gjørt ein marxistiskan orðalista, sum limirnir kundu brúka í lesiringunum, um teir hildu gagn verða í hesum. Tá fóru ávísir persónar at krevja atkvøðu um orð og setningar. Tað varð honum ovboðið. Eg skal ikki nevna so nógv um hansara akademisku karrieru, sum onnur longu hava sagt frá, men aktivur og produktivur var hann. Seinast eg vitjaði hann, lá hann á hvíldarheimin- um, eftir stóra operatión. Men hóast tað so var lagið gott, og hann segði frá skemtiligum søgum og tilburðum sum altíð. Hann tosaði eisini um alt tað, sum hann enn ikki hevði fingið av skafti, øll hugskotini og allar planirnar. Tað gekst tó ikki heilt sum ætlað tey seinastu árini. Men eg fari at minnast ein vinsælan og vitugan gjáardrong, sum bleiv mín góði vinur. Rolf Guttesen Til minnis um Hans Jákup Hetta er tíðin tá fleiri av teimum, sum ganga á framhalds- deildunum í fólka- skúlanum eru í starvsvenjing á teim- um ymisku arbeiðs- plássunum í landin- um. Torkil H. Søren- sen úr Vanløse er í starvsvenjing hjá P/F Wenzel STARVSVENJING Magnus Gunnarsson Tað er heldur óvanligt, at tey ungu velja at vera í starvsvenjing uttanfyri sítt egna land. Torkil H. Søren- sen, sum gongur í 8 flokki í Kirkebjerg Skole í Vanløse, ynskti at koma í starvs- venjing í Føroyum. Torkil, ið er hálvur føroyingur, setti fram ynski um at sleppa at arbeiða á einari føroyskari fyritøku. Av tí at mammubeiggi hansara, Anthonius Dalsgaard, er verkførari á bilverkstað- num hjá P/F Wenzel í Havn, kontaktaði skúlin fyritøkuna, og har var einki til hindurs fyri, at Torkil kundi koma í starvsvenjing hjá teimum. Starvsvenjingin í skúl- anum har Torkil gongur er bert í eina viku, meðan vit í Føroyum hava tvær vikur. Men av tí at vetrarfrítíðin kom beint eftir starvsvenj- ingina, sleppur hann at ar- beiða hjá P/F Wenzel báðar vikurnar. Torkil fer heim aftur komandi leygardag. Hann er væl nøgdur við starvsvenjingina og ar- beiðsplássið. Tað er annar- leiðis og ein broyting at koma til Føroyar at arbeiða. Spurdur um hvat hann ætlar sær at læra til, sigur Torkil, at sum nú er kundi hann hugsað sær at lært til maskinverkfrøðing, men hann er ungur enn, so tað kemur tíðin at vísa. Skúladrongur úr Vanløse í starvsvenjing hjá P/F Wenzel NØVN Í VIKUNI – At hava politisk motiv við eini starvssetan merkir, at tú krevur eina starvssetan við einum serstøkum politiskum útviklingi fyri eygað, og er talan um slíkt, kann tað sjálvandi ikki góðtakast sigur Anfinnur Kallsberg, løgmaður, sum ætlar sær at kanna alt málið um setan av lands- antikvari STARVSSETAN Jan Müller Nú málið um landsantik- varin hevur verið til um- røðu í Magistarafelagnum, ið krevur, at landsstýris- maðurin tekur setanina aftur, og landsstýriskvinnan kortini stendur føst við sítt hava vit spurt Anfinn Kallsberg, løgmaður, hvat hann nú fer at fyritaka sær í málinum. Løgmaður sigur, at hann heldur fast við sítt, at hann vil hava øll skjøl í málinum frá Mentamálastýrinum, tí tað sum ein partur av tí eftirlitsarbeiði, sum áliggur honum sum løgmaður og arbeiðsgevari hjá landsstýr- ismonnum, tá eitt slíkt mál tekur seg upp. Uppá fyrispurning hvat løgmaður sigur til, at lands- stýriskvinnan stendur fast við sína avgerð og at hon nú fer at hyggja nærri at embætisførsluni hjá sínum embætisfólkum sigur løg- maður, at tað skal í hvussu er nógv til fyri at siga teim- um úr starvi. - Tað at tú hevur embæt- ismenn sum tænastumenn er júst fyri, at teir skulu brúka sína fakligu kompet- ansu uttan at skula hugsa um, at teir kunnu verða sagdir upp uppá null og nix. Tí hevur tú embætismenn so tætt upp at einum lands- stýrismanni. Løgmaður hevur annars í brævi dagfest 5. ferbruar biðið landsstýriskvinnuna um at fáa frágreiðingina um málið og fær hann hana í vikuni. Men er løgmaður vísur í, at hann fær øll viðkomandi skjøl og allar upplýsingar til tess at kunna taka eina nøktandi avgerð í málin- um? - Tá eg fari inn í eina slíka sak, so er tað tí, at eg skal hava alt á borðið. Men eg havi ikki somu heimildir sum eitt nú ein kanningar- stjóri hevur. Men eg fari at syrgja fyri at fáa tað innlit, sum eg skal hava. Uppá fyrispurning um løgmaður torir at seta sjálva samgonguna uppá spæl kemur tað so langt í hesum málinum sigur Anfinn Kallsberg: - Skal eg svara generelt uppá handa spurningin kann eg bara siga, at tað verður yvirhøvur ikki hild- ið hondina yvir nøkrum, sum kemur fram og sum kann skjalprógast er lógar- brot, uttan mun til hvør landsstýrismaðurin er. Tað vil vera ein uppsøgn. Vit hava fyrr hava sæð sam- gongur rokið uppá uppsøgn av einum landsstýrismanni. Tann váðin er altíð. Men tað skal undirstrikast, at tað er ikki ólógligt ikki at fylgja setanarpolitikkinum. Løgmaður sigur annars, at tað skulu ógvuliga vek- tigar grundir til at ganga ímóti eini einmæltari og kvalifiseraðari innstilling, tá eitt starv skal setast. Tað er tí, at tú skal ikki hava nakran iva um, at tað liggja politisk motiv aftan- fyri eini starvssetan. Løgmaður leggur dent á, at hevur tú ein setanar- politikk, so má hann eisini fylgjast. Verður hann ikki tað, so er eingin grund til at hava ein slíkan politikk. Men tað vil løgmaður so kortini. Politisk setan! Nú nógv av orðaskiftinum hevur snúð seg um eina politiska setan og hvat ligg- ur í hesum spurdu vit løg- mann, hvat hann meinar við, tá hann brúkar vend- ingina politisk motiv fyri eini setan. - At hava politisk motiv við eini starvssetan er, at tú krevur eina starvssetan við einum serstøkum politisk- um útviklingi fyri eygað. -Hevur tú varhugan av, at hetta liggur aftanfyri? - Tað kann eg einki siga um enn, tí eg veit tað ikki. Eg havi bara sagt, at tær vanligu mannagongdirnar viðvíkjandi setanarpolit- ikkinum eru ikki fylgdar í hesum førinum. Tá tað kemur ein einmælt innstill- ing, so plagar hon at verða fylgd. - Nú hava fleiri viðmerkj- arar í bløðunum og eisini landsstýriskvinnan sjálv borið uppá mál, at setanar- nevndin hevur ikki gjørt sítt arbeiði gott nokk og róð verður eisini framundir, at fólkini í setanarnevndini eru ikki neutral men taka sjálv politisk atlit? - Í seinasta lagi er tað eis- ini landsstýrismaðurin, sum hevur ábyrgdina av eini set- anarnevnd. Tað man skal hava fyri eygað er, at tú fær eina slíka nevnd soleiðis samansetta, at tú burtur úr hasum fólkunum kann finna tey røttu fólkini til at seta teir røttu spurningarnar til eitt starv, sum er lýst leyst. Tí vil løgmaður hava alt tilfar á sítt borð: Vanligu mannagongdirnar eru ikki fylgdar Brævið frá løgmanni til mentamálaráðharran Løgmaður vil hava øll skjøl hann kann fáa í málinum um landsantikvarin C M Y K 3 2 Sosialurini