mikudagur 4. apríl 1990síða 3

Nr. 48 — 4. apríl 1990 Roynt verður at gera ser- undirvísingina meira tíðar- hóskandi - er åt mest umráðandi uppdaga børn við lesitrupulleikum so tidliga sum gjørligt - skerjingarnar innan skúlaverkið kunnu seta kílar í hetta arbeiði. Anna Mikkelsen, sum stóð fyri skeiðnum fyri føroyskum lærarum um lesitrupulleikar hjá børnum Mong føroysk børn hava lesitrupulleikar. Hetta er ikki nakað nytt fyribrigdi, men i dag verdur meira gjørt fyri at uppdagad børn vid slikum trupulleikum so tidliga sum gjørligt. Fyri at bøta um und- irvisingina av børnum vid lesitrupulleikum og fyri at hava eina tíðarhóskandi skipan á hesum øki varð herfyri skipað fyri einum skeiði fyri lærarar kring landið. Anna Mikkelsen, sum er lesiráðgevi í danska kenslumálaráðnum var við á skeiðnum, sum varð hildið í Havn í døgunum 26. til 29. mars er Sera stórur áhugi var fyri at koma á skeiðið og var bert pláss fyri 40 lærarum ella umleið helvt- ini av teimum áhugaðu lærarunum. Hans Eli Dahl, sum starvast sum lesiráðgevi hjá sernåmsfrødiligu rådgevingini å lands- skúlafyrisitingini sigur við Sosialin, at tað er at fegnast um, at áhugin er so stórur fyri at betra um serundirvísingina í skúl- unum. -Tað er gott, at tað eru nógvir lærarar, sum hava áhuga fyri at undirvísa næmingum, sum hava ilt við at læra at lesa. Hetta er nevniliga ein stórur trupulleiki hjá nógvum næmingum sigur Hans Eli, sum vísir á, at tað er sera umrådandi at uppdaga hesar næmingar so tidlig sum gjørligt fyri síðani at kunna hjálpa teimum við lesingini í so langa tíð, at teir kunnu klára seg sjálvar. Tvs. at ansast má væl eftir ikki at sleppa næmingunum ov tíðliga. Tað vóru m.a. slíkir spurningar, sum vóru vidgjørdir á skeidnum, sum varð hildið á lands- midstødini fyri undirvís- ingaramboð herfyri. Hóast roynt verður at nøkta tørvin á slikari undirvising, so eru vit enn ikki komnir å mål. Tad visir seg, at medan stødid næmingurin er å, tå hann kemur í skúla í dag, er nógv broytt í mun til fyrr, so er undirvisingin oftani tann sama og hetta kann vera rættiliga óheppið bæði fyri næming og lærara. Tað hevur ómetaliga nógv at siga, at tað er samsvar millum undirvísingina og stýðið børnini eru á sigur Hans Eli Dahl. Hann vísir m.a. á, at tey á skeiðnum tosaðu rætti- liga nógv um royndirnar av at skipa fyri so- kallaðum lesiskeiðum í undirvísingini. Ístaðin fyri at lærari hevur serund- irvísing fyri ngkrum næmingum fleiri ferðir um vikuna í hólum fyri seg, so verður nú skipað fyri einum intensivum lesi- skeiði í 10-15 tímar eina ferð um vikuna. Hetta heldur so fram í eitt hálvt ár. Henda skipanin hevur verið roynd í Føroyum í eina tíð og gevur honum lærarunum møguleikan at arbeida meira skipad. Tad er so eisini ein fyrimunur fyri bædi næmingar og lærarar. Uppá fyrispurning hvussu skerjingarnar innan skúlaverkið raka serundirvísingina sigur Hans Eli Dahl, at tær raka serundirvísingina meint. -Vit eru í ferð við at menna hesa undirvísingina so tað kemur dátt við, at skerjingarnar nú skulu seinka hesa gongd. Tað er jú ein syndarlig lagna fólka koma út fyri, um tey ikki fáa ta neyðuga hjálpina teimum tørvar sigur Hans Eli, sum eisini vísir á, at skerjingarnar, sum her raka serundir- vísinginga í fólkaskúl- anum samsvara illa við tann politikk, sum myndugleikarnir ynskja, nevniliga at næmingar vid eitt nú lesitrupulleikum skulu fáa undirvísing í vanliga fólkaskúlanum heldur enn á specialskula. Sambart fólkaskúla- lógini frá 1979 so kunnu foreldur sjálv avgera, hvar børn teirra kunnu ganga í Tað er sera umráðandi at uppdaga næmingar við lesitrupulleikum, so tíðliga sum gjørligt Myndin er tilvildarlig. Kalmar foto skúla. Hetta setir tí stór krøv ul serundirvisingina í vanliga fólkaskúlanum. Tad er sernåmsfrødiliga rådgevingin å Lands- skúlafyrisitingini, sum tekur sær av serundirvísingini í fólkaskúlanum. Her arbeiða í dag 5 fólk, men tað er avmarkad, hvat tey megna, nú politikkurin er tann, at øll serundir- vísingin skal út í fólkaskúlan. Fyri at betra um støduna so varð fyri tveimum árum síðani skipað fyri skeiði fyri lærarar, ið fingu prógv sum serlærarar. Hesi kunnu í dag arbeiða sum serlærar í skúlunum kring landið og eru teir so eini bindiliðið millum Lands- skúlafyrisiting og skúlan jan Lærarur úr ollum landinum á skeiði um serundirvising