mikudagur 4. apríl 1990síða 4

A Sosialurin | Nr. 48 — 4. apríl 1990 fyri 60.000 kr. Eisini førovingar hava verið á nýggja privata sjúkrahúsinum I * - 8 OK “ Danmark, The Mermaid Clinic Nú sjúkrahúsinum skulu spara so nógv, og bíðilist- arnir fara at toygna, eru ikki óhugsandi, at fólk fara utt- anlands at leita sær heilsu- bót Ein meguleikin er at tara á The Mermaid Clinic, ið er fyrsta privata sjúkrahúsið í Danmark. Tað læt upp fyrsta oktober í fjør. Nakrir føroyingar hava longu verið í Ebeltoft, har sjúkrahúsið liggur, sigur Sten Christensen, fyrisit- ingarstjóri á The Mermeaid Clinic. Nógv ordaskifti hevur verið í Danmark um hetta privata sjúkrahúsið. Sten Christensen skilir ikki rætt- iliga, hví nakar nú skal fáa ilt av, at eitt privat sjúkrahús er komið. Privatar klinikkir hava verið í nógv orð, og eingin hevur talað. Ihe Mermaid Clink hevði ikki komið, uttan so at tørvur hevði verið á tí. Tørv ur er á einum sjúkrahúsi, sum kann bjóða bestu við- gerð, og har fólk sleppa til uttan at skula bíða. Hetta skalkortini ikki skiljast sum atfinning mót almennu sjúkrahúsunum, leggur fyrisitingarstjórin dent á. Ein stórur partur av teim- um, sum fara til Ebeltoft at fáa læknahjálp, skulu hava ortppediska hjálp. Knøini, mjødnin, hendur ella fótur bila. Gynækologiska deild- in hjálpir t.d. barnleysum. Sjúkrahúsið gevur fólki plastiskar viðgerðir. Fleiri hava fingið hjálp fyri æðraknútar. Hetta er bara nakað av tí, The Mermaid Clinic kann bjóða. Sten Christensen er av tí fatan, at tað ikki hevur verið óvanligt milum føroyingar at fara uttanlands á sjúkra- hús. Og fyri tey skulu tað verið lættari at farið til Ebel- toft enn at farið ul Ong- lands, har bæði føroyingar og danir áður hava farið. 70 sengur verða á The Mermaid Clinic, tå alt verður tíkið í nýtslu um ársskiftið 1991-1992. Enn hava tey bara 35 sengur. Læknarnir eru 10 í tali. EINGIN BIÐILISTI Í prinsippinum er eingin bíðilist hjá teimum. Fólk avgera sálv, nær tey vilja til, men tað kann tó henda, at nakrir dagar verða at bíða. Men sum oftast slepstundan bíðitíð við, at starvsfólkini arbeiða yvir, sigur Sten Christensen. Mest danir hava verið í Ebeltoft, síðan sjúkrahúsið læt upp fyri hálvum ári síðan. O.u. 10 % eru út- lendingar ella danir busit- andi uttanlands. The Mermaid Clinic hevur gjørt fagar faldarar, ið verður sendir út víða hvar. sdarin sigur frá, hvat , sjúkrahúsið kann bjóða, og hvat er at uppliva i ti gamla bynum og nátturuvakra umhvørvinum. PRISLISTI Men tað er ikki ókeypis at fara á privat sjúkrahús. Sjúkrahúsið hevur eitt yvir- lit yvir tær mest vanligu skurðviðgerðirnar, og hetta yvirlit er sett í ringbind, ið allir praktiserandi læknar hava fingið. Eisini lækn- arnir allir í Føroyum, sigur Sten Christensen. Í ring- bindinum er prislisu. Har sæst m.a., at ein nýggj mjødn kostar 57-66.000 krónur, viðgerð fyri discus- prolaps 33-37.000 krónur, ein eygnaskurðviðgerð fyri ster 5-6.000 krónur, viðgerð fyri tannsjúkuna paradent- osu 2.500 krónur og upp- eftir 0.S.V, 0.S.V. Sten Christensen sigur tó, at tað ikki bara eru tey ríku, Norðoya Javnaðarfelag hevði ársaðalfund mån- akvøldid, og har varð m.a. nevndarval á skránni. Anfinn Norðbúð, sum hevur sitið i nevndini í 11 år, bar seg undan afturvali, og fyri hann kom Allan Jacobsen, sum annars er býráðs- limur, í nevndina. Olanta Hansen stóð eisini fyri vali; hon varð afturvald. Nevndin er nú henda: Tummas Lervig, for- maður, Eyðgunn Sam- uelsen, varaforkvinna, Allan Jacobsen, skriv- ari, Elsa Jacobsen, kassameistari og Olanta Hansen, nevndarlimur. sum koma á sjúkrahúsið. Sjálvt um vanligi sjúkra- kassin einki endurgjald letur. Tey, sum higartil hava verið á sjúkrahúsinum, hava umboðað allar samfelags- bólkar, og nógv eldri fólk eru millum teirra. Tey velja heldur at gjalda sjálv enn at bíða, um tey so skulu brúka av síni uppsparing. Sten Christensen heldur íkki, kostnaðurin er órímiliga høgur. Føroyingar, sum fara å limur Allan Jacobsen er komin í nevndina fyri Javnaðarfelag Norðoya Eykalimir eru Sámal Samuelsen og Marni Isaksen. Simun Petur Hjelm avloysir Jonu Nielsen sum felagsins umboð i umboðsráðnum hjá flokkinum. Jona Niel- sen er fyrsta varaum- boðið, og Anfinn Norð- búð annað varaumboð- ið. Tað vóru annars heilt fitt av fólki á aðalfund- inum, sum eisini hevði annað á skránni. Um- boðini og varaumboðini hjá flokkinum í Lóg- tinginum, býráðnum og skúlanevndini greiddu frá sínum arbeiði.. The Mermaid Clinic, skulu sjálvandi leggja góðar 4.000 krónur aftrat kostnaðin fyri ferðina úr Føroyum til Ebeltoft. randi 300 arheiðsleys Talið av fólki, sum vendir sær til tað almenna fyri at fáa hjálp, tí tey einki hava at liva av, økist í hvørjum Hetta eru skelkandi tøl. Tað er viðmerkingin hjá Marjun Sigurðsdóttir, deildarleiðara á Almanna- stovuni, sum júst hevur gjørt upp tølini fyri, hvussu nógv fólk í mars mánaði fingu hjálp vegna vinnu- loysi. Í mars mánaði vórðu 299 útgjaldingar til fólk í vinnu- loysi. Hetta talið er fyri alt landið, íroknað er Havnar kommuna, sum bæði hevur triðingin av fólkatalinum í landinum og líuð arbeiði stendur fólki í boði. Í februar mánaði í fjør, tá óveður var, og eingin fiskur kom upp á land, hevði Almannastovan 77 útgjald- ingar ul fólk í vinnuloysi. Havnin var tá ikki íroknað. Tað var óvanliga nógv tá. Taka vit so tølini fyri mars í ár og ikki telja Havnina við, eru umleið 150, sum fáa hjálp vegna vinnuloysi. T.v.s., at talið er tvífaldað eftir einum ári. Almannastovan og sosi- ala deild hjá Tórshavnar bý- ráð gera upp talið av ar- beiðsleysum í felag, og tólini eru send landsstyr- inum, sum harvið skuldi verið kunnað um støduna. Av teimum 299, sum í mars mánaði fyri forsorg- arhjálp vegna vinnuloysi, vóru 123 kvinnur og 176 menn. Tølini siga, at størsta arbeiðsloysið er í Sudur- oynniog í Havnini. Harnæst kemur Norðstreymoy. MEST UNG Størsti bólkurin av ar- beiðsleysum er at finna millum tey heilt ungu. 105 15-24 áragomul fingu hjálp. Fleiri teirra hava ongantíð fingið nakað arbeiði eftir lokna skúlagongd. 92 ar- beiðsleys vóru í aldrinum 25-34, ið má metast fyri besti aldur. 48 35-44 ára gomul, 33 45-54 ára gom - ul, og 21 arbeiðsleys SS ára gomul og eldri. Almannastovan = hevur sambært lóg skyldu til at veita teimum hjálp, sum ikki hava nakra inntøku vegna vinnuloysi. Marjun Sigurðsdóttir heldur, at arbeidsloysi er eitt sindur ødrvisi í Havnini og restini av landinum. I Havn eru tey arbeidsleysu mest knýtt at byggivinnuni, t.v.s. arbeidsmenn, handverkar- assistentar, ar, tekniskir verkfrødingar o.s.v. Í hinum stødunum hava tey arbeiðsleysu mest verið knýtt at sjóvonnuni, ella gjørt byggi- ella vegarbeiði. Fleiri arbeiðsleys eru skrásett sum smærri vinnu- rekandi. Tað eru handverk- ararellalastbilaeigarar, sum at kalla eftir einum degi stóðu uttan arbeiði. Við dýrum arbeiðstólum. Eins og hini arbeiðsleysu fáa tey hjálp ul seg og síni, men Almannastovan rindar ikki fyri arbeiðstólini, ið eingi boð eru eftir longur. randi Få Fá UU