leygardagur 19. mai 1990síða 8

Síða 8 ivisari stødu.« Fyrimyndir På ið Feroyar vóru sam- eiag mentanariga 1 lítlari } at tosa ig nenning DE usligan amleika. Hv tað, vit til okk um, nú vit hava latið okk im í sjevmilastivlarnar Hvat nýta sum fyri mynd, hverjum er sam leiki okkar knýttur at? Fyrimyndirnar eru sjálvsagt myndir teirra broyttar Fyri funnust, og at virki var knýttur málburður, ið eisini onnur tóku eftir og tóku til sín. Málið var nýtt náttúrliga, tí fyrimyndirnar vóru liv- andi í hesum samfelag- num og talaðu okkar mál. Soleiðis er ikki nú — okk- ara fyrimyndir eru tilevn- aðar aðrastaðni og bornar okkum gjøgnum fjølmidl- ar sum tær, vit eiga at okkum eftir. Frá málsligum sjónarmiði er trupulleikin við hesum, at málið, ið allar fyrimyndir- nar nýta ella verða lýstar laga vid, eru fremmand mål yg ti verður eisini samleik x oKKarå egna ur samleiki kann ikki skil) ast frá samleika í tvær evni, sum innars tað eru síður av sama sostatt samleiki okkar nú hevur fremman merkir, at um dan uppruna og fremm andar røtur, so må alt tað mál, ið annars er knýtt at hesum, eisini hava fremm- andan uppruna. Jú fleir! fyrimyndir, vit finna okk um uttanur ne sterr verður áls ávirkanin Hverjar eru so he tyrimyndir t so glað beint taka til okkum, og sum hava nýggja málið í kjalarverrinum? Vit fáa gjøgnum sjónvarp og blød at vita, hvussu vit skulu klædast, hvussu vit skulu bugva, drekka, eta, hugna okkum, tonleikur er løtuni o.s.fr. Vit fáa alt okkara undirhald, í ellum hugsandi avbrigdum bor ið inn í stovurnar. Vit fáa allan okkara kunnleika um tekni, skaldskap o.a. á fremmandum máli eisini. Hetta er alt, sum tað er, púrasta natúrligur lutur í okkara gerandisdegi, vit nýta hetta, tosa um tað, hugsa um tað — og á hverjum máli? Feroysk- um? Vit hava jú ongantíð sæð ella hoyrt nakað av hesum á føroyskum upp- runaliga, hvussu man mál- ið fara at vera? Er ikki sjálvsagt, at mál okkara til tíðir er sum harragud veit?« skemtast, hvør tann rætti« 1 tiðindablaðið Ikki neyðugt at duga føroyskt? i it úr erð og im til menn ingin eins syrgiliga nått- úrlig, tí hvat hoyra føroyslkir ungdóm- ar í sjónvarpi og útvarpi? Jú, tey flestu, ið eru >bliv- in okkurt« innan umsit- handil, tekni, fisk, bilar o.s.fr. hava í flestum forum vanliga fer- oyska málbúnan frá sær storu okkara, er ing, lagt og hava fingið sær nýggja málsliga kápu. Hon er vdiliga tillærd og tillagað n, hon riggar. Tað er ikki neyðugt at duga føroyskt fyri at ia sær fram, og soleiðis verður ótilvitað partur av grundgevingini hjá næm- ingunum at læra feroyskt tikin undan teimum. Men munnu næmingar- nir taka tað til sín? tíðindafólk lata javnan fast- Politikarar, ar máliskur og serlig orð floyma úr yvir fólk í sam- bandi við einahverja máls- viðgerð. Somu fyribrigdi verða tikin upp aftur í saman — t.d. orð sum troyta, tálma, loyna, tengja og onnur. Vit, ið rætta skrivlig avrik hjé næmingunum, síggja allar orðingar/orð ganga aftur hjá teimum. Tey taka so- statt til sín meiningar og málburð — tey identifi- sera seg við hetta. Tey tosa og skriva meira og meira eins, og tað er heilt greitt, at málsligu fyri- myndirnar eru mangan lít- ið mennandi. Vit mugu aftrat hesum vænta, at økt miðsavnan, fleiri midl- ar, meiri samskifti seta ivaleyst meira ferð á hesa menning.« Adalbrølarin >Tað bøtir sjalvsagt held- ur ikki um, at lærugreinin føroyskt hevur i sjålvari byrjanarundirvisingini hongt seg fasta i fyri- brigdi ur einum heimi hugaheimi, ið ikki er barn- anna egni. Í staðin fyri at nýta hevið at byrja við slíkum, sum næmingarnir kenna — t.d. súkklum og fótbóltsdystum, slíkum, ið er teirra gerandisdagur, har tey kenna seg aftur, og sum tey kunnu nevna og tosa um, so hevur tann vanligi lærarin í føroysk- um við eini nú 30 ára gamlari bók sum grundar- lagi greitt frá sínum næminginum barnaárum, 1 hvussu hann spældi við v El identifisera seg vid tann undarligi hugburður, síggja og Nr. 1 — 4. ianuar 1986 Teir tríggir bestu skjúttarnir í fyrstu skjótikappingini, sum Sunda Byrsufelag skipaði fyri á nýggju skjótibreytini við Norðskála. Frá v. Olherji Hammer, Arnfinnur Kithler og Tórbjórn Hansen Royndu nýggju skjóti- breytina við Norðskála Skjótiítróttin í Føroyum tók eitt stig framá, tá ein nýggj skjótibreyt varð tíkin í nýtslu við Norð- skála seinasta leygardag. Í hesum sambandi varð ein kapping við 15 luttakarum. Kappast varð í trimum deildum. Úrslitið gjørdist, at Anfinnur Kithler gjørdist nummar 1 í meistara- be HH + ganga so stingur føroyskt ógvuliga grunt i persóns- bólkinum við 65 dúgvum, nummar 2 varð Olherji Hammer við 61 dúgvum og nr. 3 Tórbjórn Hansen við 60 dúgvum. Spæld vóru try umfør uppá 25 dúgvur hvgrt. Nýggja skjótibreytin liggur millum Norðskála og Svínáir. Teir dystast í skitt. Har eru tvær mask- inur, sum skjóta nskuna hjá n førovingum — iva líkasælu fyr sær starv hravt al tu verður skalt duga flestum væl enskt, telduviðgerð o.s.fr. - sjáldan eitt einasta orð dúgvurnar út og síðani er eitt hús á staðnum. Ætlanin er einaferð í framtíðini at leiga út byrsur og skjótibreyt til áhugað frætta vit frá Sunda Byrsufelag á Norðskála. Heðin Myndir Jens Christian Vang um, at hollur kunnleiki í foroyskum krevst í landi, har málið annars er um at A ikk: dentin á moður málið, tí tað tykist ikki at hava serliga stóran týdn- ing fyri nakað sum helst.« etj.-