týsdagur 22. mai 1990síða 21

Nr. 75 — 19. maí 1990 | 1 Ven] Sosjalurin | Gloria Kalsø: 3/0a 21 Tað er ikki Odugnaskapur — men framleidsluøkingin í alivinnuni, sum hevur ført til figgjartørvin í vinnuni, skrivar Gloria Kalsø, nevndarlimur í Hav- búnaðarfelagnum í blaðnum »Alarin« Spell at framleiðslan í ali- vinnuni kom í hæddina júst nú, tá samfelagið sum heild er í búskaparligari Kreppu Kreppan í fiskivinnuni hevur gjørt bankarnar sera varnar og ein part av politikarum okkara so bangnar, at teir ikki tora at taka ábyrgd av einum konstruktivum alipoli- tikki. Alivinnan er at kalla ikki komin í gongd fyrr enn í 1987, tá 3.600.000 smolt vórðu sett út. Selu- virðið av hesum smolti var í 1989 330 mió. kr. Tá verður roknað við útvið 2 ára framleiðslutíð í miðal. Økingin í smoltnøgdini seinastu 3 årini hevur ført til stóran figgjartørv. Ein av grundunum er m.a., at alibrukini i dag figgja stóran part av ti fiski, sum varð settur út i 1988, og allan fiskin, sum varð settur út í 1989 Men enn er fiskurin ikki tikin. 90' årgangurin skal setast út nú í vár. Um ráðandi er, at alivinnan fær greiði á, á hvenn hátt raksturin kann fíggjast. Hetta má vera nú, áðrenn smoltið skal keypast. Fiskurin skal hava fóður. Arbeiðslen, rentur og ann- að skal gjaldast í 1% til 2 ár, áðrenn fiskurin kann seljst. Er ikki trygd fyri rakstrinum, ber ikki til at seta smoltið á sjógv. Nú rakstrarfígging ikki fæst til vega eru fýra kost- ir í at velja hjá alarunum: 1) Ikki at keypa smolt í år, ella seta ov lítið av smolti ut. 2) Taka fiskin, áðrenn hann hevur fingið nóg stora Vekt 3) Yvirtrekkja rakstrar- lánið, um bankin gongui við til hetta 1) At gevast, tá 89-ár- gangurin er tikin. 1), 2), 3) og 4) førir til órationella framleiðslu, hægri eindarkostnað og harvið verri kappingar- føri. Harumframt førir hetta vid sær, at samlada ut- flutningsvirdid hjå Føroy- um verður lægri frá 1992 og nógv ár fram. Framleiðslu- prísurin minkar Um alivinnan fekk megu- leika at virka rationelt vóru vit kappingarfer. Miðal framleiðsluprísur- in í 1988 var 35,50 kr./kg Í dag kemur framleiðslu- prísurin hjá vælriknum alibrúkum niður ímóti 30 kr./kg. Norðmenn, sum hava stersta partin a marknaðinum (uml. 70 tosa um ein framleiðslu prís uppá 30-35 kr. kg Marknaðarprísurin fer tí í longdini at liggja á einum steði, svarandi til fram- leiðsluprísin hjá norð- monnum. Framtíðar- møguleikar eru Vit áttu ikki at start okk- um blind í verandi trupul leikum, men sæð megu leikarnar í framtíðini, og arbeitt fram ímóti at út nytta hendan okkara náttúrugivna vinnumegu leika so nógv, sum um hvervið kann bera Framleiðslan a at lantarhavlaksi verður í 90 unum uml. 300.000 tons árliga 300.000 tons ljóðar kanska av nógvum, men tá hugsað verður um, a tað er jú sum Japan brúka an laksi árliga, og at lond sum Frak brúka uml. 1.000.000 av fiski árliga útlitini hóast alt ikki so vánalig. Gloria Kalse