leygardagur 26. mai 1990síða 14

Síða 14 Norrgni Eftirskúlin í Genner gjørdi náms- ferð til Póllands i påskavikuni, 8. - 15. april. Ferðin eydnadist væl og tey sóu mangt áhugavert, so sum kirkju og ítrótt- arhell úr salti, Nobelheidurslønina hjá Valesa og arbeiðsrúmið hjá Kopernikusi. Men sterkasla upp- lívilsið á ferðini var vitjanin í tyningar- leguni Auswitz, har nazistarnir beindu fyri fýra milliónum fólkum. Joannes Mohr, skúl- astjóri, hevur skriv- að ferdafrasøgn: Má fagin vitiadu vit 1 studentaskula. Skipað ro SO fyr at OKKara jæmingar kundu práta við æmingarnar í hesum Tysdagin vóru vit á ein traktoraverksmiðju, í ramla býarparuinum, vit du minnisvardan yvir ødisk gettommaå og srðv- X g ul Krakow har uður: í landinum, vóru wilagasta stað póllend- nga. Har sóu vit Svørtu Madonnaina og vóru við í 1åtidarhaldinum, tå varð fjald við einari silvur- plátu. Vit sóu eisini NoD- elfridarheidurslønina hjá Lech Valesa. Sermerkt fyri hetta staðið og allar aðrar kirkjur í Póllandi er tætta sambandið millum fakfel- agsrørsluna Solidaritet og katélsku kirkjuna og, ivussu ernir póllendingar ru, tí pávin er póllending- i. NIÐAN Í FJØLLINI OG UNDIR JØRD Mikukvøldid komu vit til rakow, sum fyrr var høv iðsstaður landsins. Long ] ósmorgunin koyrdu iðurefuir ul kenda mark Jin við fjallabýin Zak ane, har næmingår øvdu høvi at handi: ppbodssøluni. Hesin í ir er við tjekkoslovakisk narkið. Vit fóru :iðan í fjøllini við lyft mi. Har var kavi hon cisin SPS sosialurin HÁLVTANNAÐ HUNDRAÐ METRAR UNDIR JØRÐ LANGAFRIGGJADAG Fríggjadagin tóru vit í eitt saltnám, umleið 150 metrar undir jørð. Námið er 700 ára gamalt og hað- ani kemur vanligt húsar- haldssalt. Gongirnar í náminum eru tilsamans 300 kilometrar, men vit vóru nmøgd, tá vit høvdu er ! - há , .- på på - á heilaga fjallinum Jasna Gora er tað allarheilagasta hjá póllendingum gingíð 4 km. undir Jørð. Ahugaverdast eru nógvu standmyndirnar, ein kirkja og ein ítróttarhgll, sum eru høgd í saltið undir jørð. Seinnapartin vitjaðu vit gamla býarpartin í Krak- ow, eitt nú torgið, Mariu- kirkjuna, lærda háskúlan, har stjørnufrødingurin KO- pernikus í síni tíð ( hann livdi 1473-1543) kannaði rúmdina, og Wavel-borg- ina, sum er gamla kongs- slottið Annars er Katowiceøk- ið, har Krakow er, eitt hitt mest dálkaða í Europa, ti har eru so nógvar verk- smiðjur. Vit sóu eisini týðiliga eitt roykskýggj, sum lá yvir býnum. AUSWITZ Leygardagin byrjaði heim- ferðin og á heimvegnum vóru vit í kendu týningar- leguni Auswitz. Har vóru yvir fýra milliónir fólk úr 28 londum tikin av døgum í seinna heimsbardaga. Við inngongdina standa væl kendu ordini "Arbeit macht frei". Tá vit komu inn um píkatráðsgirðing- ina, var sum fjáltur kom á okkum øll. Tøgnin var sum á einari jarðarferð, tá vit mintust øll tey deyðu. Týningarlegan er í dag sum hon var, tá týskarar fóru haðani í 1945. Vit vóru í barakkunum, har teir arbeidsføru fangarnir vórðu stúvaðir sum djór. Tey Garbeidsføru, so sum børn, gomul og sjúk, vórðu send beinleiðis í asskømurini og síðani Nr. 79 — 26. maí 1990 Ræðuliga týningarlegan, har 20.000 fólk vórðu dripin um samdøgrid, tå harðast leikaði á. Vitjanin har páskaaftan hjá næmingunum á Norrøna Eftirskúlanum hevði stóra ávirkan á teir. i] FUNDIR Kunningarfundir um Norrøna Eftirskúlan í Genner vera í Klaksvík mikudagin 30. mai, Fuglafjarðar hósdagin 31. mai og Eystur skúlanum í uni, allar dagar kl. 20.00. AO: NSA ANAS DO brend í líkovnunum. Tá harðast leikaði á, vórðu umleið 20.000 fólk tikin av dógum um samdógrið. Í einari lon eru prógvini um hendan ræðuleika: leikur hjá børnunum, skógvar, brillur og hár teirra deyðu. Legan hevði eisini eina deild, har kvinnur við "réttu útsjóndini" vórðu innibyrgdar. Hesar kvinnur brukti kendi nazibødilin og læknin Josef Mendele til genetiskar kanningar við at para tær saman við útvaldum týskum her- monnum. Josef Mendele er ikki funnin fyrr enn nú í Suðuramerika, har hann hevur krógvað seg síðani krigslok. Uttan fyri leguna stend- ur framvegis gålgin, sum russar hongdu legukomm- andantin Rudolf Høss í, tá teir komu til Auswitz. Eftir vitjanina í Aus- witz, sum hevði stóra á- virkan á okkum og gav okkum okkurt at hugsa um, gekk leiðin beinleiðis heim til Genner, higar vit komu páskamorgun. Nú er ongin trupulleiki á mark- mum millum eystur og vestur. Tað tók okkum bara hálvan tíma at sleppa vvirum