leygardagur 14. juli 1990síða 6

skulu til fyri at fáa javnvág á lands- cassaroknskapinum. Og so skal fólk flytast úr tænastuvinnuni og yvir í produktivu vinnuna. ið skal bera tað al- FF) a 630 miljónir fara at resta í fyri at fáa javnvág á fíggjarlógini í ár. Hverja við- merking hevur tú til hesi tíðindi? MÁ i i k I * % k kol b ()X k ikk (X vantar í á IMNntóku-SIðuM, u VI undirmettu aktiv yg figgjarorkuna í samfelagnum, tá vit gjørdu í Men okkara metingar eru rættari enn tær, sum andstæðan legði fram, Ld. hevdi javnadarflokkurin eina úreiðslusíðu, ið var 150-160 miljónir stórri enn okkara, og sum eftir mini meting hevði verið sera trup- ult at fíggja á inntøkusiduni. Nakrar útreiðslu-upphæddir, ið vit onga åvirkan hava á: effektiv veðhald, gjaldkomnar rentur og kurstap. Har- umframt var fortreytin fyri fíggjarlógini m.a. nakrar broytingar, ið skuldu til frá fyrsta 1. januar, men tær lata seg ikki gera í eini handavending: bussførarar á Bygdaleiðum hava hálv ára uppsagnartíð, summar broytingar á almannagkinum krevja samráðingar við statin og nytt skúlaár byrjar 1. august. Meirútreiðslurnar á almanna-, skúla- og samferðslu- Fgrariogina Tordur Niclasen, KFFF: Arheiðs- skapandi tiltøk neydug - fyri at geva fólkið arbeiðshugin aftur og fyri at fáa landskassanum inntókur 631 miljónir krónur fara at resta hjá landskassanum við árslok. Hverja við- merking hevur tú til hesi tíðindi? Tað er syndarligt, men ikki óvæntað. Í juni og desember í fjør vístu vit á, at ov harðliga varð farið fram og at inntøkurnar tískil fóru at svíkja. Tá fíggjarlógin var samtykt arbeiddi samgongan eins og skurðlækni við bindi fyri eyguni: hon gav sær als ikki far um avleið- inganar, sum fíggjarpolitikkur hennara fór at hava. Mmennti sektorurin skal ikkl KrØKjast av, men hann KUl MinKAS!, SO Pt samsvari við vinnuliga grund arlagid. I dag er tað t.d. so, at tað loysir seg betri al senda fiskin ótilvirkaðan av landinum økinum taki eg sera sera ålvarsligar. Summar teirra standast av, at vit ikki hava framt nóg nógvar lógar- broytingar (Ld. viðvíkjandi barnaansing, ið er dýr og vindur uppá seg), men eg eri sannførdur um, at summar av útreiðslunum kundu verið lægri við eini strammari stýring, m.a. strangari tulking á forsorgarøkinum, tí í dag fara útgjaldingar fram, sum ikki eru neyðugar. Tá tær 631 undirskots-miljónirnar eru komnar fram, so eru eisini fleiri grunnar roknaðir við, og teir kunnu ikki roknast beinleiðis til fíggjarlógina. Summir grunnar hava avlop, men er ov lítið sett av í aðrar, so gevur tað eisini ein øktan likviditets-tørv. Tá landskassin verður gjørdur upp, so ber heldur ikki til Tað var eyðsæð tá, men samgongan samtykti í veru- leikanum eina fiktiva fíggjarlóg, eina 'sum um'-fíggj- arlóg, soleiðis at skilja, at hon visti, at tølini fóru ikki at halda. Landsstýrið hevur fyrr í ár sent strangt orðað skriv til allar stovnar um, at teir Skulu halda seg inn- anfyri játtanina. Tað hava teir ikki megnað, men hóast landsstýrið fær konto-avrit so tíðum tað vil, so hevur tað latið staðið Lil. Tad allarversta við støduni er, at fólk púrasta hava mist áræði og arbeiðshug, og mong flyta av landinum Her má fáast ein vend. Hvat er til ráða at taka? Tað verður neyðugt við eini langtíðarætlan, ið skal umfata sparingar á fíggjarlógini, hjálp ul vinnulivid, so tað kann koma um tað ringasta, og alternativar vinnu- vegir. Talan kann ikki verða um meiri skatt og toll. Tað er neyðugt at spara á fígjarlógini, men ómetaliga væl skal ansast eftir, at sparingarnar ikki verða Ojavnar, soleiðis at tey, sum eru illa fyri frammanundan, ikki verða uppaftur verri fyri. Harnæst mugu tiligk setast í verk, so vinnulív og arbeiðsfólk sleppa aftur til verka. Pengar mugu leggjast út, so vinnulívið sleppur um tað ringasta, og bundna uppsparingin má takast av og skatturin lækkast, so fólk fáa arbeiðshugin aftur. Tað er øtandi, at landsstýrið ikki kann koma ásamt um, hvussu 25 miljónir til arbeiðs- S katl ger minni, ti bilkeyp okkara seinastu árini hava verið garvill Samanumtikið er alt hetta ikki bert negativt, ti tann nógv minkadi innflutningurin hevur bett stórliga um handilsjavnan, so hann i dag er positivur (minus 800 miljónir í 1988). Men tað er givið, at hetta hevur skapt landskassanum ein likviditets-trupulleika, ið skal loys- ast. Tað fer at mangla nakað væl í, tá árið er av, men ikki so nógv sum framhildið (góðar 400 miljónir krónur heldur enn 650), tí bæði inntøkur og útreiðslur lands- kassans fara at flyta seg rætta vegin Hvat eigur at verða gjørt? Hvussu skal landskassaundirskotið figgjast? Fyri tað allarfyrsta eiga vit at ansa eftir at framrokningar ikki koma at virka sum ein rættvísgering og forhonds ýtsluni; tvørturimoti eiga minus Í at minka um tølini la il Øk harvið innflutn ingin, og haraftrat er uttanlandsskuld okkara so stór frammanundan, at vit seta kreditt-virðið okkara í vanda. Tå talan er um sjálva fíggjarlógina er sostatt bert eitt at gera: at skarva av henni. Men í løtuni havi eg onga meting um, hvar skal skarvast buturav, - bert at tað er altumráðandi at gera tað. Landsstýrið arbeiðir í løtuni við fíggjarlógini fyri komandi ár, og gangi út frá, at teir fara at spenna seg rættiliga út fyri at fáa fíggjarlógina at hanga saman. Taka vit fíggjarlógina í búskaparligu heildini, so mugu vit flyta fólk úr tænastuvinnuni, - bæði teirri privatu og teirri almennu, og yvir í produktiva útflutn- ingsvinnu, serliga fiskaulvirking. Fortreytirnar eru tvær: onnur at útreiðslustgðið í framleidsluvinnuni verður lækkað; hetta skal henda vid at seta lønina niður og skattin somuleiðis við sama krónutali. Hin fortreytin er, at vit fáa eina so góða fríhandilsavtalu við EF, at vit fáa meira burturúr hvørjum kilo vit lata av landinum. Fiskavgrurnar skulu í so stóran mun sum gjørligt - Vit mugu leggja høvdid í blot fyri at finna uppá okkurt alternativar vinnuvegir, sigur Tordur Niclasen, ið væntar fleiri samgongukreppur og kanska nýval, ið hevði gagn- að samfelagnum