týsdagur 31. juli 1990síða 11

Nr 116 — 31. juli 1990 in Anm 713 13041 AATT Skerja meira I ólavsókurýðu síni tosaði Jógvan Sundstein, lógmaður, um at endurnýggja fóroyska samfelagið búskaparliga. Vit prenta her fyrra partin av tí drúgvu 6lavsøkurøduni 4 , 1 A Av ti at ólavsóku dagur var sunnu- dag, var tingið ikki sett fyrr enn mána- dagin. Tá helt løgmadur so sína róðu, sum sigur frá ætlan landsstýrisins 1. Politiska gongdin Løgmansrødan fyri einum ári síðani — á ólavseku 1989 - var merkt av, at vit høvdu havt eina samgongukreppu i juni 1989, og at landsstýrið, sum stóð aftan- fyri frågreidingina frå løgmanni tå, bert var ein månada gamalt. Longu henda månadin hevdi sam- gongan fingid samtykt tydandi tiltøk, sum skuldu bøta um viðurskiftini. Eisini boðaði tann løgmansrødan frá fleiri ætlanum á teim ymisku samfelags- økjunum, ætlanir, sum allar vóru merkt- ar av sparitiltøkum innan tað almenna og bygnaðarbroytingum innan vinnulív- ið. Uppgávan hjá landsstýrinum og sam- gonguni hevur verið at laga samfelagið til tær neyðugu broytingarnar, sum máttu og mugu koma, sum ein beinleiðis fylgja av tí búskaparligu og fíggjarligu stødu, samfelagið og vinnulívið var komið í. Neyðugt hevur tí verið við lóggávu, sum hevur havt beinleiðis tilknýti til landskassan, eitt nú skerjingar á figgj- arlógini. Harumframt koma ymiskar fylgilógir, sum hava havt aðrar samfe- lagsskerjingar við sær, og beinleiðis lóg- búskaparligu gáva viðvíkjandi bygnaðarbroytingum í hevuðsvinnuni. Henda seinast nevnda lóggáva er júst avgreidd fyri fáum dog- um síðani. 2. Búskaparliga gongdin við at fleiri skip og virki eru farin ella eru við at fara av knóranum. I frágreiðingini á ólavseku í fjør varð sagt frá, at nettoskuld Feroya til út- heimin við árslok 1988 var uppgjert til 6,7 mia. kr. og var hetta tal sera skelk- andi. Á heysti 1989 var endaliga nå- greiniliga uppgerðin yvir samlaðu før- oysku skuldina til útheimin og ágóði okkara í útheiminum uppgjerd. Tað visti seg, at nettoskuldin var 7.755 mið. kr. ella eina milliard hægri, enn hagtølini søgdu frá á ólavseku 1989. Tilsvarandi uppgerðin við árslok 1989 sýnir eina nettoskuld til útheimin uppá 8.429 mió. kr. ella ein vekstur uppá 674 mió. kr. Gongdin í 1989 hevur verið tann, at úrslitini av bæði handilsjavnanum og gjaldsjavnanum eru batnað við heilt týðandi upphæddum í mun til 1988. Bæði fyri 1989 og 1990 hevur lands- stýrið lagt stóran dent á at skerja fíggj- arlógina, bæði fyri at minka um virk- semið og tryggja landskassan so væl sum meguligt. Hóast nógv hevur verið gjørt fyri at halda givnu jåttanirnar, hevur hetta ikki eydnast nóg væl, ser- liga ikki har lógar- og sáttmálabundnar útreiðslur ikki eru lækkaðar nóg skjótt Harafturat hevur minkandi virksemið, sum eisini er ein ætlaður partur av landsstyrisins politikki, havt lægri inn- tekur vid sær, serliga tollinntekur til landskassan Størsti einbogin Í landskas r tc i nds stóru ved 14 I I nu 0 til 20 Gu) Fy 1gja € ð ha »knskapinun roknað ) I 1988 og 1989 og væntandi eisini i 1990. Hetta hevur so aftur havt vid sær, at landskassin hevur verið noyddur at taka lán fyri at klára sínar skyldur. 3. Nøkur búskapar- og figgjartøl I fylgiskjølunum til løgmansrøduna eru sum vanligt uppgerðir yvir búskapar- gongdina og verður vist til hesi skjal Her skal kortini verða nomið við nøk- ur av hevuðstelunum. Handilsjavnin fyri 1989 vísir eitt lítið hall uppá umleið 10 mió. kr. ella stórt sæð javnvág. Av tí at útflutnings- og innílutningsvirðið av skipum var nær- um tað sama, er javnvág í, um vit so telja skip við ella ikki. Í 1988 var inn- flutningurin av skipum væl sterri enn útflutningurin, og tá var samlaða handilsjavnahallið 876 mió. kr. Betranin uppá uml. 865 mió. krónur stavar frá: 275 mió 290 mió 300 mió ektum útflutningi minkandi nettoinnfl. skip minkandi innfl. annars 865 mió Fyribils telini fyri fyrra hálvár 1990 vísa aftur eina lækking av innflutnings- virðinum og eina minni lækking av út- flutninginum. Væntandi verður yvir skot á handilsjavnanum samanlagt fyri 1990. Gjaldsjavnahallið í 1989 var eisini væl 1 ) VI als gut landsstyrisin i Næsti málsetningur er at fáa javnv ág gjaldsjavnaroknskapin í 1990 Gjaldferi landskassans versnaði aftur nógv í 1989 og í fyrru helvt av 1990 Aftaná tey rættuliga stóru yvirskotir 1986 og 1987 hava 1988 og 1989 víst hesi úrslit 1988 1989 Vanligt úrslit ; 14 Veðhaldsútlegg 205 267 Samanlagt 173 798 : 72 I 1988 roknskapinum vóru inntekur nar (tollur og skattur) umleið 183 mió Men meirnýtslan var umleið á somu upp- hædd, roknskaparúrslitið varð sum longu sagt frá I 1989 var stødan tann, at tollur og skattur vóru umleið 126 mió. minni enn ætlað. Meirnýtslan var umleið 335 mió kr. Her er eykajáttanin til fiskivinnuna frá juni 1989 íroknað Fyrra hálvár 1990 vóru skattur og tollur umleið 890 mió. kr I størri enn ætlað á fíggjarlógini soleiðis at Helmingurin av ætlaðu upphæddini á fíggjarlógini 1990 er 1027 mió. kr Tær lægru landskassainntekurnar eru ein fylgja av tí minkaða landinum, vVvIirKSeminumn ndis eir av prisinum, t skal fyri at fåa gjaldsja "tur. Men slik kki I erð ID ftur stør k g gir t Ju i S r ; 0 Á