hósdagur 2. august 1990síða 12

Ovfiskingin undir Fóroyum hóvuðsorsókin Stødan hjá lomvigastovn- num er syndarlig. Hetta kunnu teir triggir Harry Jensen, Tummas Frank oensen og Olavur Skipa- røtu våtta. Teir hava nu i stødan hjå fuglinum sum heild er sera ring. Tummas Frank ivast ikki i, at tað er tann nógv trolingin á grunnunum, sum er orsøkin til, at fugl p er broytt. So livandi að í Royðuspíldini í uhálsi fyri ikki so um árum síðani. Tá rændu har i 50- årknum fingu teir upp í 90 til 1000 egg. Í farna nað vóru har einans 47 4 IVS. egg, ungar og yt, harímillum 10 deydar lomvigarpisur no tet Myndir Kjeld Thomsen eina tíð gjørt ymsar kann- ingar av fuglinum í bjørg- unum í Skúvoynni. Tummas Frank sigur við Sostalin, at tað er óhugnaligt at síggja, hvussu ring stødan er hjá lomviganum. -Vit verið í fleiri av rókunum. Tað vísir seg, at ein tridingur av lomviga- pisunum er deyður i stød- um. Ein triðingur var egg, sum ikki vóru útkomin og in triðingur sera veikar isur. Tummas Frank rur, at teir komu eftir, at lum ein triðing og ein rðing av havhesta- cggunum, sum ikki vóru útkomin. Hetta hava teir ongantið upplivað áður, so Og soleiðis er skilið í Royduspildini í dag - líuð av fugli og eggum urin nú onga fødi fær. Hann heldur, at trolingin serliga hevur soytt fiskin, sum síðani aftur ehvur havt við sær, at ongin fødi er til fuglin. -Fara vit aftur til 1968, tá menn vóru í ferð við at oyða ta síðstu siidina, tá var eg stæddur á Sand- oyarbankanum, har teir tóku tað allarsíðsta av gytingarstovninum. Havið fleyt alt við gýtingarsild, men hon fekk íkki frið. Sildin var rætt og slætt oydd, og tá sóu vit, hvussu fulgurin fór at minka. Tummas Frank sigur víðari, at menn tá bóðu løgtingid um at friða lom- vigan. Men tað var bara víst aftur. Fara vit so fram til 1975 so byrjaði partrolingin á føroyagrunnunum tå. Vit sóu, hvussu fuglurin minkaði. Tað sama sóu vit í Grønlandi sigur Tummas Frank. Hann vísir víðari á, at tá skittfiskaveiðan tók seg upp gjørdist alt bara nógv verrri. -Hetta er ikki nakad, sum eg sigi uttan at hava progv fyri ti. Vit vóru í berginum henda dagin og har var stødan syndarlig. -Á summum rékum vóru allar pisurnar deyðar, har tað fyrr var nógvur fuglur sigur Tummas Frank. Uppá fyrispurning um Nr. 117 — 2. august 1990 Alt sjáldsamari mynd í her á landi. Ein teisti við eini nebbasild tað er nakað nýtt í tí at finna deyðar pisur i bjørgunum sigur Tummas Frank, at hetta sum so ikki er nakað nýtt, men fyrr hevur tað bert verið í ávísum plássum. Í dag er hetta at síggja allastaðni. -Heldur verandi veiðu mynstur undir Føroyum fram við vælsignilsi frá okkara politikarum, so kunnu vit bara gevast. Vit síggja at annarhvør bátur fer undir hamaran. Heldur áttu vit at útbygt eina smábátalínuflota enn at oysa allar hesar trolararnar á grunnarnar. -Eg skal ikki leggja okkara fiskimonnum hetta til last. Men tað er bara ov galið, at okkara politikarar ikki hava dugað at sæð henda vandan. Tummas Frank heldur, at vit í stóran mun hava borið okkum skeivt at, tá vit hava útbygt vinnuna. Fyrstu bygdu vit flakavirki á hvørjium tanga. Síðani komu trolararnir. Virkini vórðu so aftur útbygd fyri at taka móti gktu rávgru- tilgongdini og aftur varð so brúk fyri fleiri skipum fyri at nøkta tørvin hjá útbygdu virkjunum. So- leiðis hevur stødan verið og hetta er tað menn kalla bygdamenning. Vit áttu heldur at havt stórri styring og sett stórri røv til sølulidid. Tað átti at kunnad selt fiskin betur, og harvið hevði stødan hjá stovunum kanska verið nógv betur. jan