leygardagur 15. september 1990síða 14

. september 1990 Gunhild Eliasen, flaka-- kvinna: - Sjálvandi er tað strævid at standa við flakalinjuna, men tá tú er vorðin so gomul, er tað ikki logið, um tú kennur tær okkurt. Eg fari kortini Tað eydnast ikki øllum at arbeiða so leingi, sum hugur er til tess. Tá tú fellur fyri aldursmark- inum. er oftast líuð at gera, tu noyoist at gevast. Ein teirra, sum tað hevur unnast at arbeiða alla sína tíð, er 76 ára gamla Gunhild Eliasen, flaka- kvinna å Bacalao. Hon hevur arbeitt Bryggju í 30 ár, og ætlar sær ikki at gevast í bræði. á Vestaru TIL ARBEIÐIS 11 ARA GOMUL Gunhild Eliasen: - Eg havi ongantid hugsa um, nær eg skal gevast at arbeida. Tad verdur helst ikki fyrr enn eg ikki orki meir. Higartil hevur tad verid cin fragd at fara til arbeiðis. Gunhild Eliasen varð borin heim í 1913 á Kirkju í Fugloy. Tey vóru sjey systkin - fýra systrar og triggir beiggjar. Gunhild Eliasen: - Tå búðu nógv fólk í Kirkju og børnini vóru eisini nógv. Tá áttu tey flestu nógv børn - eini 10-12 børn vóru í hvørjum húsi. Umleið 28 hús vóru í bygdini. Á Kirkju eydnað- ist tað um hetta mundið, at manna fýra åttamannafør, tá teir róðu út um heystið og fram móti vári. Teir vóru ul skips um summ- arið Gunhild Eliasen sigur frå umstødunum å bygd, lå hon var smågenlå á vit børn vóru um 11-12 ára gomul, fóru vit til arbeiðis. Vit hoyggjaðu, skóru torv og veltu epii. - Tá var eisini sornhus í bygdini. Vit gingu í skúla frå sjey ára aldri og til vit vóru 14. Í skúlanum lærdu vit rokning, lesing og skriv- ing, bibliusøgu og Dan- markarsøgu. UT AT TÆNA - Tå eg var 14 åra gomul før eg til Havnar at tæna. Tað var lítið annað hjá ungum gentum at takast við, tá í tíðini. Ég var eisini í Danmark og tænt!, men kom aftur til Havnar, eftir at eg hevði verið burtur í eitt ár Gunhild var trúlovað 18 Hans Marius Eliasen m eisini er ættaður av Kirk'u men tey giftust ikk: 'vrr enn í 1942, tå tey bygd húsini í heimt Tey fingu tvey bør: Var tað vanligt at bi? ) leingi vid at giftast - Tað var so ymiskt við ti, men vanligt var at !áa húsini upp, áðrenn gitar- málið. Um tú ikki átti fasta ogn, fekk tú ikki lán í nókrum banka, og ti noyddist tú at bíða, til tú átti fyri húsini. Seinni fluttu vit ul Klaksvíkar og í 1959 fluttu vit ul Havnar, her vit hava búð síðani. ARBEITT FISK I 30 AR - Eg fór á Bacalao at arbeida i 1960, og har havi eg verið gil árini. Tá vóru umstødurnar ikki so góðar sum í dag. Hvussu var tað at arbeiða fisk tá. Hvat gjørdu konu- fólkini? - Vit vaskaðu fisk í einum stórum kari, og ein fjøl lá omaná, sum vit nýttu til at skera ugga- blóðið frá. Vatnið var ísa- kalt, og tað var ikki altíð so tespiligt. Vit vaskaðu upp á akkord, men eg minnist ikki, hvussu nógv vit fingu td. fyri 100 fiskar. Gunhild harmast um, at hon ikki minnist tað, men gremur seg eisini, tí eingin er eftir at spyrja av teim- um, sum vóru við í fiska- arbeiðinum fyri 30 árum síðan. - Allar eru farnar, Sisrur Gunhild Eliasen umber- andi. - Tað var strævið arbeiði at vaska fisk, men av tí at tað var akkordarbeiði var tað hugaligt, tí tú arbeiðir fyri teg sjálvan og ræður fyri, hvussu skjótt tað skal ganga. Seinni fingu vit maskinur sum vaskaðu fiskin. Arbeitt á Bacalao í 30 ár: Eg gevist ikki so leingi sum 29 orki at arheiða - sígur 76 ára gamla Gunhild Eliasen, sum hvønn seinnapart fer til arbeiðis Orð: Dagny Mynd: Kalmar ikki at gevast fyrr enn eg ikki orki at arbeiða meir. ALLAN SÓLARRINGIN Annars kom eisini nógvur saltfiskur upp á land. Tað var konufólka- arbeiði at stápla hann mill- um loft og gólv, og tað tungt at arbeiða við. Seinni var hann koyrdur á turkivirkið og turkaður til klipfisk. Tá teir stóru trol- arnir komu, var tað eisini nakrar kvinnur, sum fing- ust við at landa. - Serliga minnist eg, hvussu nógv vit arbeiddu, tá sildin var fyri. Tá vóru vit til arbeiðis nærum allan sólarringin. Vit runnu heim at gera børnunum døgurda á middegi, tá tey komu heim úr skúla. Tey skuldu eisini ansast. Eg plagdi at koka døgurdan kveldið fyri, so var tað so skjótt at hita upp aftur. BROYTINGAR - Tað er ikki tað sama at arbeiða fisk í dag, nú flakavirkini eru komin, Tað er nógv nossligari arbeiði, vit hava flott vatn og hita í høllini. Mær hevur altíð dámt væl á arbeiðsplássinum og eingir trupulleikar hava verið, av nøkrum slag. Tá Gunhild Eliasen í år fylti 76, fór hon niður í hálva tíð á Bacalao, og tað ætlar hon at halda fram við. Hon arbeiðir bert sginnapartin. Hvat fært tú tíðina at ganga við fyrrapartin? - Tað er altíð okkurt at takast við í heiminum. Eg ruddi og geri døgurøa, áðrenn eg fari til arbeiðis. Gunhild situr hugsunar- som eina løtu, og sigur brosandi: - Eg dugi illa at skilja, at tíðin er farin, men so er. Tað hevur verið ein góð tíð og eg havi havt góða heilsu. Tað eri eg takksom fyri. Hvat meir kann ein krevja? Heldur tú at tað er rætt, at fólk noyðast at gevast at arbeiða um, tá tey koma í pensiónsaldur? - Nei, tað haldi eg avgj rt ikki. Eg haldi, at fólk áttu at sloppið til arbeiðis so leingi, sum tey sjálvi ynskja tað. - Persónliga dámar mær væl at fara til arbeiðis, og eg haldi ikki, at eg hevði dugað at verið tað fyri uttan. Sjálvandi er tað strævið at standa við flakalinjuna, men tá tú er vorðin so gomul, so er tað ki so legið, um tú rennur tær okkurt, sigur Gunhiid Eliasen at enda. | EL EYE