hósdagur 20. september 1990síða 6

Síða 6 Utvarp og sjónvarp: Fara at samstarva meira framyvir — Umhugsa samskipan av valsendingum í framtíðini. Tænastustødid hjá fjølmidlunum Føroyum hækkaði mun- andi týsdagin, tå ið út- varpið byrjaði at lýsa við skránni hjá útvarpinum, og SvF seinni um kveldið kunngjørdi skránna hjá útvarpinum heppin mennu sera avgerð, sum ) og 15, upplýsir John Føroyar, Danielsen, tyristungar- tjóri á SEV, fyri Sosi- SEV WRUI tíðindablaðið bendir á økt tænastumedvit hjá báðum stovnunum. Men bendir hon eisini á neyvari samarbeiði millum út- Stóru almennu fjølmiðlarnir fara at samstarvast meira í framtíðini, eitt nú við at samskipa valsendingarnar. Myndin vísir teir báðar kønu fjølmidlamenninar Jógvan Arge og Jógvan Jespersen, ið skipaðu fyri valsendingini í sjónvarpinum heystið 1984. 10-15 husarhald kring Førovar uttan streym húsar hesum eru í Havnini, nøk- ur í Suðuroy og í restini av landinum Søgur hava gingið um, varpið og framyvir? Jógvan Jespersen, út- varpsstjóri: -Vit eru samdir um, at samstarva í tann mun tað er gagnligt fyrir báðar stovnarnar. Eitt nú um- hugsa vit tann møguleika, at samskipa valsendi- ngarnar hjá báðum stovn- unum í framtíðini. Men veruleikin er tann, at útvarp og sjónvarp tveir so ymisir fjølmiðlar, at samstarvsmøguleikarnir í tí dagliga eru avmarkaðir. -Hava stovnarnir tosað um neyvari samstarv, Ld. tá ið tíðindafólk verða send av landinum? -Hvørgin av stovnunum sendir tíðindafólk serliga nógv út av landinum. Tá tað er so er tað ofta so- leiðis, at teir sum stovn- arnir senda, hvør í sínum lagt, eru ofta so fåment, at teir hava ivaleyst at gera fyri sín stovn. Vit vóru samdir um at byrja við felags kunning av útvarps- og sjónvarpsskránni, tí vit halda at tað er ein fyri- munur fyri øll. Vit eru eisini sinnaðir at viðgera samstarv í tann mun, tað er gagnligt fyri báðar stovnarnar, sigur Jógvan Jespersen. Jógvan sigur eisini, at móttøkurnar til ta nýggju vetrarskránna hjá úvarp- inum eru sum heild posi- tivar. Einki er heldur at ivast i, at félk fegnast um longri senditid og fjølbroyttari sendingar. sjónvarpið at tíggjutals húsarhald bert í Havnini lógu uttan streym vegna gjaldfalnar Skuldir til SEV, men sam- bært John Danielsen er einki hald í hesum søgum. -Tá 10 streymurin verdur slitin er ofta talan um fólk, sum sita illa í ti frammanundan. Í nógvum fórum flyta hesi fólkini úr húsunum, um tey ikki hava ráð at gjalda el-rokn- ingina, og dómi eru um hús, sum hava ligið uttan streym í hálvt ár. Tíbetur hava vit ógvuliga fá slík dómi etj.- Nr. 143 — 20. september 1990 Til Málvin í Sosialinum! Í Sosialinum tann 30. august reisir >Málvin- ur< ein spurning, sum erkymlar mangan, ið fæst við føroyskt mál, spurningin um, hvusu landanevn eiga at verða bend á føroyskum. Hann hevur sum so mangur verið varur við tann iva ið er at merkja hjá fólki, ið lesur tíðind- ir 0.a. i fjølmidlunum, eins og hjá teimum ið skriva blødini. >Eiga landanøvn at vera kvennkynsorð heldur enn hverkikynsorð, sum vit eru von við?< spyr málvinurin. Fleiri av landanevnu- num og nevnini á heimspørtunum enda við -a: Europa, Amerika, Afrika, So- malia, Nicaragua 0.s.fr. Eg hugsi, at tann na- túrliga målkenslan hjá føroyinginum sigur, at hesi nøvn eru hvørki- kynsorð. Tað eitur í øll- um Europa, um alt Amerika, hann heuði búð inni í ti myrkasta Afrika Nú er tað so, at nógv av landanevnunum hava føroyingar lært á donskum, og tey hava ofta endingina -en, t.d. Italien, Spanien o.s.fr. (men -a finst eisini i summum nøvnum å donskum). Roynt hevur vanliga verið at sleppa undan hesi ending og at finna ein meira hósk- andi feroyskan form til hesi nevn, í skrift um ikki annað. Og eg hugsi, at eisini her er tað ein natúrlig kensla, sum sigur, at nevnini á hesum londum eru hverkikynsorð. Tað hev- ur tí kenst natúrligt at geva teimum somu bending sum hini, eg nevndi, og siga Italia, Spania, Albania, Asia, Australia o.s.fr. Tað skuldi ikki givið tað stóra høvudbryggid at benda tey. Tey kunnu bendast sum eyga og oyra og onnur veikt bend hvorkikynsorð, tad merkir, at tey eita tad sama i øllum føll- um: hann ferðaðist um alt Italia, hann hevur verid i Spania (ella i Spanialandi). Tad, sum kortini hevur órógvað hesa målkenslu nakað, man vera, at onkur hevur viljað bent hesi orðini sum kvenn- kynsorð (sum íslending- ar gera). Best kent er tað úr bíbliutýðingini hjá Jákupi Dahl; har eitur tað t.d. »år Gali- leu.. til Júdeu. Møgu- liga hevur Jákup Dahl ætlað at fáa hesa kvennkynsbending førda inn í føroyskt, men ikki kann tad sig- ast at hava gingist væl i hond. Tverturímóti hevur tad eftir minum tykki bert gjørt fløkj- una verri; tad hevur ør- kymlad målkensluna heldur enn styrkt hana. Ti kanst tå siggja sjålvt væl skuladi folk skriva »i øllum Europu« (»øllum« visir, at mål- kenslan hjå hesum skrivara sigur honum, at Europa er hvørki- kynsorð, men hann roynir at trysta eina kvennkynsbending nid- ur yvir orðið). Hví ikki kennast við egna mál- kenslu og gera tað so einfalt sum gjørligt: benda hesi nøvn sum hverkikynsorð? Og tað skilabesta hevði verið at tikið fylgjurnar av hesum eisini í bíbliu- málinum og broytt landanevnini har til hverkikynsorð í eini komandi útgávu. Victor Danielsen gjørdi tað. Kirkjan átti at gjørt tað sama og sagt um Jósef, at hann >fór úr Galilea, úr bygdini Nasaret, nið- an til Judea,« og at Kvi- rinius var landshevd- ingi í Sýrialandi heldur enn Syriulandi. Mítt uppskot er tí, at vit halda okkum til hvørkikynsbendingina í landanevnunum, >sum vit eru von við< (sum málvinurin sigur): Teir vunnu á Italia, teir spældu móti Rumenia, eg fari til Belgia, teir tosa um londini í Asia, ófriðurin í Nicaragua o.s.fr. 0.s.fr. A Foroyamálsdeildini, tann 14. sept. 1990 Eivind Weyhe