leygardagur 3. november 1990síða 11

ú (3 * Í vertsskapi Abbi Poul F. og eisini abbi William, sum er einasti av beiggjunum úr Hørg, sum enn er eftir á lívi, vísti okkum heidursmerki abbin Pól á Kviggj, fekk fyri at bjarga sumbingum , sum lógu veðurfastir í Hólmanum. Ein av kendastu bý- lingunum í Sumba man vera uppi í Hørg. hetta er fyrndarbýlingur. Og her hava fólk búð so leingi nakar veit um í Sumba. Nú er øskukalt. Bert onkur av familjuni vitjar av og á. I nútíðini hava fleiri av hesum brødrum skarað framúr. Kanska kendasti í dag er stórskaldið Poul F. Joensen, sáli, Einar Jo- ensen, sáli, í skaraði fram- úr sum upplesari og gav tingbøkurnar út. Ein kend havnamynd er eisini Wiliam Joensen, sum næstan alla sína tíð hevur búð í Havnini og hevur trúgvur í lítlu katólsku kirkjuni í Føroyum. SS) S0SIalurin Djarvur knarkur Åftanå hendingina, tå sumbingar fyri hundrad árum sidan; sótu sótu veðurfastir í Sumbiar- hólmi, tí teir ikki fingu lent á Mølini í Sumba, fekk ein av hargamon- nunum Poul á Kvíggj heiðurstekin frá sjálvasta konginum, Christian 9. Hetta er eitt trivaligt heiðursmerki úr reinasta silvuri. Men sjálvt um Pól, sum Poul F. eitur eftir , var ein úrmælingur bæði í bjørgum, og á útróðri, so gekk hann íkki dagliga og sýndi heiðurs- teknið. --Hetta var bert í vertskapi og tá okkurt serligt hendi í bygdini, tað kundi verða sorgar ella gleðishending. Lítillátin var maður var hann, sigur William Joensen um abban. OTRUÐLIGT AVRIK Tað var eitt ótrúðligt avrik Pól á Kvígg, sýndi, tá hann sum oddamaður bjargaði neydstøddu sum- bingunum. Vit fara í hesum blaðið og fylgjandi at endurprenta søguna um hetta bragd. Hon er søgd av sjálvasta Poul F. sála. Og hoast meginparturin er sannleiki, so er eitt sindur av skaldskapi uppii. Myndamaðurin hjá Sosialinum, Kalmar Lind- enskov og ein av blað- monnum Sosialsins, Jústinus Eidesgaard, vóru í Sumba í seinastu viku fyri at lýsa umhvørviød, har hendan djarva hending fór fram. Vit vitjaðu eisini barndómsheimi hjá Poul F. og hinum harga- brødrunum. Og tað var eitt søguligt heim at koma inní. William var sera blíður jústinus William Joensen uttan fyri barndóms- heimið i Hørg. Mynd: Kalmar Elin Susanna Jacobsen skrivar Sjålvrannsakan Mundi tad vera av til- vild, at i fleiri sending- um hesa vikuna varð nomið við spurningar sum kunnu leggja upp til kjak um tíðinda- flutning og upplýsing í fjølmidlunum? Ella var tað ætlað sum ein fyri- reiking til ráðstevn- una, sum skal vera í Norðurlandahúsinum um miðjan november við heitinum >Politik, journalistisk och etik<? Tað var ið hvussu er ein táttur, sum gekk aftur. Mikumorgunin tos- aði útvarpið við fyrr- verandi ríkisumboðs- mannin Niels Bentsen um grein, hann hevur skrivað í donskum blað um tíðindaflutning úr Feroyum til Danmark ar. Hóskveldið sendi sjónvarpið donsku sendingina >Almenna hugsanin<; hesa ferð var tað um, hvat ið danir halda um verandi revsilógir og serliga um fólk halda, at deydarevsing eigur at verda dømd fyri serliga ålvarsom brotsverk Etlanin við hesum sendingum er at minna okkum á, at almanna- hugsanin kann broyt ast ait eftir, hverjar upplýsingar, ið verða bornar fram til okkum at taka stødu til, og ikki minst, í hverjum umsteðum og á hvenn hátt hesar upplýsingar verða lagdar fram. — Í Fimmaranum miku- dagin varð gjerd ein roynd at gera eina sending, ið var skorin eftir nakað tí sama leisti, sum henda danska sendireðin, at vita, um fólk lata seg á- virka av argumentum og (upp) lýsingum, í hesum feri var demið: skulu vit hava frískúl- ar umframt fólkaskúla. Seinni í sendingini bjóðaði útvarpið lurt- arum at bera fram sín- ar tankar um, hvussu fastir feroyingar eru í sínum meiningum, og tað fordi til umtalu av journalistiskum siði fjølmidlum okkara, og hvønn lut fjølmidlarnir eiga í samfelagnum. Her er ikki rúm fyri at endurgeva so nógv av tí, sum varð sagt í hesum sendingum. Tað er gott at tílíkar hug- leiðingar verða tiknar upp av og á, og at spurnartekin verður sett við, hvat vit nýta fjølmidlarnar til. Ein, neira praktiskur, spurningur er tann sum Niels Bentsen tos- aði um, hvussu fáa vit upplýsingar til vegar, t.d. frá politikarum og myndugleikum, skuldi landsstýrið havt eitt PR-fólk at syrgt fyri tí? Ella sum ein lurtari nevndi í »Fimmaran- um«: spyrja blaðfólkini ikki nóg nær, tá ið tey skulu lýsa eitt mál, men lata tann spurda stýra samreðuni? Tá ið saman um kemur, er hetta ein spurningur um, nvussu nogv gias nost vit krevja, hvat ið vit kunnu fáa at bera til í hesum lítla samfe- lag, so at tann verja, ið fjølmiðlar vilja geva persónum, ið stíga fram, ikki koppar yvir til at gerast eitt skálka skjól fyri gerðir, ið ikki tola dagsins ljós. Tað markið man mangan vera ringt at seta hjá øllum, ið hava til upp- gávu at vera tað varð- hald, sum vit hava lagt á fjølmidlarnar at vera. Men tað ringa er, at blød okkara nú meira og meira leggja seg eft- ir sensatiónellari »av- dukingar-skriving« við ongum eðrum enda- máli enn útspilling av persónum og ósaklig- um illgitingu. Tað er góð seluvera, sigst. Er tað við vilja?