hósdagur 20. februar 2003síða 2

2 Nr. 35 - 20. februar 2003 Nr. 35 - 20. februar 2003 3 UTTAN ÚR HEIMI Amerikanski forsetin fer ætlandi at vitja í Noregi í mei, men hann skal ikki vænta sær nakra góða mót- tøku FORSETAVITJAN Árni Joensen Uttanríkisráðið í oslo vátt- aði í gjár, at George W. Bush, forseti er boðin til Noregs at vitja seint í mei mánað, og at arbeitt verður við at leggja ferðina til rættis. Nær ferðin verður, er ikki endaliga avgjørt enn, men sambært uttan- ríkisráðnum skal Bush hitta Kjell Magne Bondevik, forsætisráðharra og aðrar politikarar. Hann skal eisini vitja kongshúsið. Men tað er longu nú greitt, at amerikanski for- setin fær ikki ta bestu móttøkuna, tekur hann av innbjóðingini at koma til Oslo. Norskir felagsskapir, sum eru ímóti amerikansku ætlanini at leypa á Irak, hava longu boðað frá, at teir fara at skipa fyri mót- mælum, kemur Bush til Noregs. Ætlanin er at skipa fyri mótmælum í Garder- moen-floghavnini, tá flog- farið við forsetanum kemur hagar, og ætlanin er eisini at mótmæla í sjálvum Oslo. Seinasta leygardag gingu umleið 100.000 norðmenn mótmælisgongu ímóti amerikansku krígsætlanini. Ætla at gera nýggj kjarnorkuvápn Amerikanski avdubbingarfelagsskapurin Los Ala- mos Study Group vil vera við, at verjumálaráðið í Washington umhugsar at gera smáar kjarnorku- bumbur, sum serliga skulu nýtast ímóti herstøðum undir jørð. Felagsskapurin vil ikki siga, hvaðani hann hevur tíðindini, men eygleiðarar í USA halda, at tey eru úr skjølum frá einum fundi í verjumálaráðnum tann 10. januar. Í einari frásøgn frá fundinum stendur, at í august er ætlanin at umrøða, hvussu tey smáu kjarnorkuvápnini skulu gerast, hvussu tey skulu roynast, og hvussu stjórnin skal bera seg at fyri at fáa Kongressina og amrikanska fólkið at taka undir við, at tey verða gjørd. Ein talskvinna hjá verjumálaráðnum vildi í gjár ikki gera viðmerkingar til tíðindini hjá Los Alamos Study Group. Eygleiðarar í Washington siga, at tíðindini koma George W. Bush, forseta, illa við, tí fleiri amerikanarar eru farnir at stúra fyri, at USA kanska fer at nýta kjarnorkuvápn í einum komandi kríggi. Andstøðufólk myrd Tríggir hermenn og ein kvinna, sum tóku lut í drúgvu mótmælistiltøkunum ímóti forsetanum í Venesuela, Hugo Chavez, eru funnin myrd. Tey fýra fólkini vórðu fyrst burturflutt og bakbundin, áðrenn tey vórðu avrættað. Løgreglan vil ikki siga, hví tey fýra fólkini vórðu burturflutt og myrd, ella um myndugleikarnir hava illgruna um, hvør kann hava framt brotsgerðina. Tíðindi úr Venesuela siga, at ein 14 ára gomul genta sá, tá í hvussu er eitt av teimum fýra varð avrættað. Sambært tíðindunum liggur gentan á einum sjúkra- húsi, og sagt verður, at løgreglan hevur tosað við hana um tilburðin. Beint eftir at løgreglan hevði almannakunngjørt, at hon hevði funnið fýra lík, kunngjørdi Ameri- kanski Eindarfelagsskapurin OAS, at Hugo Chavez, forseti og andstøðan í venesuela vóru komin á samt um at binda frið. Kavaódn kravt nógv mannalív Rættiligur stórkavi hevur verið á amerikansku eysturstrondini seinastu dagarnar, og nógvastaðni er so nógvur kavi komin niður, at fólk vita ikki frá slíkum at siga. Í New York er kavin umleið ein hálvan metur tjúkkur, men aðrastaðni er nógv verri. Í statinum Maryland siga myndugleikarnir, at har kom so nógvur kavi niður, at eftir bert fáum tímum var kavin á vegunum meiri enn ein metur tjúkkur. Myndugleikarnir siga, at í minsta lagi 28 fólk eru deyð í kavaódnini. Í býum sum New York og Washington hava myndugleikarnir stongt skúlar og skrivstovur, og ferðslan hevur verið illa darvað av tí nógva kavanum. Sum vant gera amerikanarar alt upp í pengum. Hesaferð hevur borgarstjórin í New York sagt, at hvør sentimetur av kava kostar býnum sjey milliónir krónur. 30.000 flýggja Seinastu vikuna hava harðir bardagar verið í vestur- afrikanska landinum Liberia, og altjóða hjálpar- felagsskapir siga, at í minsta lagi 30.000 fólk eru flýdd undan bardøgunum. Flóttafólkastovnurin hjá ST, UNHCR, sigur, at tey flestu flóttafólkini eru flýdd til høvuðsstaðin Mon- rovia, men at eini 6.000 fólk eru flýdd av landinum og hava leitað sær skjól í grannalandinum Sierra Leone. Borgarakríggj hevur verið í Liberia í tvey ár millum andstøðuherin LURD og herin hjá Charles Taylor, forseta. Fyri nøkrum døgum síðani stóðu uppreistrarmenninir bert tólv kilometrar uttan fyri høvuðsstaðin. Bush boðin til Noregs Ellivu palestinar lótu lív, tá ísraelskir her- menn við stríðs- vognum og tyrlum lupu á mál í og kring Gaza bý MIÐEYSTUR Árni Joensen Tann vápnaði palestinski felagsskapurin Islamskt Heilagt Kríggj hevur nógv- ar viðhaldsmenn í Gaza býi, og sagt verður, at nógvir palestinar runnu út á gøturnar við maskinbyrsum og heimagjørdum rakett- um, tá ísraelsku hermenn- inir lupu á gjáranáttina. Tríggir palestinskir fregnartænastuyvirmenn doyðu, og fimm løgreglu- menn vórðu søærdir, tá ísraelskar stríðstyrlur skutu rakettir eftir einari støð hjá palestinsku trygdarmynd- ugleikunum tætt við Sha- jaiyeh eystan fyri sjálvan Gaza bý. Í grannabygdini Tufah norðan fyri Gaza bý doyðu minst fýra palestinar, teirra millum tveir løgreglumenn, tá ísraelski herurin søkti at har. Sagt verður, at umleið 20 palestinar vórðu særdir í hesum økinum, sum van- liga verður hildið at vera eitt av teimum sterku økj- unum hjá felagsskapinum Fatah. Eina aðrastaðni doyðu tríggir palestinar, tá ísra- elæskir hermenn sprongdu ein bygning í luftina. Ísraelska herleiðslan vildi ikki gera viðmerking- ar til álopið í Gaza gjára- náttina, men ein kelda í verjuleiðsluni segði fyri fjølmiðlum, at endamálið við álopinum var at órógva samskiftið millum teir palestinsku yvirgangsfe- lagsskapirnar. Blóðugt ísraelskt álop Ein av teimum palestinunum, sum vórðu særdir í ísraelska álopinum gjáranáttina, fær her hjálp á einum sjúkrahúsi Mynd: Reuters C M Y K 3 2