leygardagur 10. november 1990síða 2

HE S0Sigalcy BD” 7 LED FyritaKsstjó Abvryudarblaðstjór: fi Ljósmyndari Torfinn Smith | 5ia0lcik. Randi Jacobsen i 3 PÅ Sosistunn H Krisjan Dahl Í Dagny Joensen - Ílavur W. Høgnesen i Uppseting: P/t Søsiaturin Kalmar Lindenskov | Hilmar Jan Hansen - Jústínus Eidesgaar: | Prert P'f Pressan 1987 i Í i su Argjovegi 26 ostadresse: Pustsmopu 75 i Argjum | 119 Torshavn 11820 Í Teletax: 14726 H Fólkapensiónin er sam- haldsføst FLEIRI flokkar siga nú at fólkapensión- in er ov líti. Hana vilja teir varðveita og hækka og lógina um samhaldsfasta vilja teir seta úr gildi. Men hvar er lo gikkurin i hesum tosi? FYRI FLEIRI árum síðani kom javn- aðarflokkurin til ta nidurstødu, at fólka- pensiónin er alt ov lítil og als ikki røkk- ur til, um okkara eldru skulu liva eitt mannsømuligt liv. Vit settu okkum fyri at gera nakað við hetta. Tí kom lógin um samhaldsfasta. HIN SIGA at hendan skipanin er alt ov dýr fyri løntakåran. Tí skal lógin setast úr gildi. Ístaðin vilja teir so hækka fólkapensiónina. Kostar ein hækking av fólkapensiónini onki ella skal onkur annar rinda hesa hækking fyri okkum? Hetta er ein áhugaverdur spurningur, sum ongin av teimum hevur svarað. SKULU VIT hækka fólkapensiónina við somu upphædd, sum arbeiðs- marknadareftirlønin fer at geva, so kostar hetta júst tað sama í krónum og oyrum. Hetta er logiskt og hetta er bara so. Við øktum skatti og tolli skal landskassin útvega pening til hesa hækking. Ella hava hinir flokkarnir nak- ran annan útveg? VIT KUNNU fara 30 ár aftur í tíðina. Tá fingu vit verandi fólkapensión. Danski ríkiskassin rindaði annan helmingin og føroyski landskassin rindaði hin helm- ingin. Føroyski parturin varð fingin til vega á tann hátt at eitt serligt pensiónsgjald varð kravt inn saman við skattinum, og svaraði hetta til 3% av skattskyldugu inntøkuni. SKULDU vit goldið alla fóikapensión- ina sjálvi, so vildi hetta svarað til eitt pensiónsgjald (ein eykaskatt) uppá 6%, ella tríggjar ferðir tað, sum skal gjald- ast inn i samhaldsfasta. Í og við at øll gjalda til og fáa fólkapensiónina er hetta ein samhaldsføst skipan. Hinveg- in kunnu vit siga, at samhaldsfasta eftirlønin er ein eyka fólkapensión. Í so máta er ongin munur. MUNURIN er bara tann, at meðan fólkapensiónin verður goldin av teim um, sum gjalda toll og skatt, so verður samhaldsfasti goldin av løntakarum og arbeiðsgevarum. Tá skipanin er fult út- bygd koma løntakarar at gjalda 2% av lønini teir fáa. Arbeiðsgevarar koma at gjalda 2% av tí løn teir gjalda ut. UM VIT nú hugsa okkum, at sam- haldsfasti varð fíggjaður á sama hátt sum verandi fólkapensión, og tað vil siga við skatti og tolli, so vildi vanligi løntakarin rindað nógv meira enn tey 2%. Tey, sum við avskrivingum og ødr- um snildum, sleppa undan skatti, vildu rindað nógv minni. Hetta er veruleikin. Vilnelm Johannesen, skrivar: fasta at virka, verður hetta stersta sosiala framstigið síðani 1959. UM TIT vilja gera hetta framstigið, eiga tit at greiða atkvødu fyri javnaðarflokk- inum á valinum næsta leygardag. Í hesum spurninginum kunnu tit heldur ikki líta á hinar flokkarnar. Bara á javn- aðarflokkin. Tí er valið einfalt og sjálv- sagt. Tveyflokka samgonga hest „Misálitið á politikar- arnar fer ikki bara at vísa seg í blankum at- kveðum og minkandi vallutteku 17. novemb- er, men eisini í stórari útskifting av verandi tingmanning. Og fleiri oddamonnunum í politikki 17. no- skriva av føroyskum kunnu falla vember«, Ovggjatidindi i gjår. Eingin ivi er um, at Oyggiatidindi hava rætt báðum hesum spádómum. At fleiri veljarar antin ikki á val ella fara á val at atkveða blankt er tað nógv, ið bendir á. Hetta hava vit hoyrt aftur og aftur í sendingum í út- varpinum, har fólk á get uni eru spurd um politisku steðu teirra til eitt nýval. Hetta síggja vit nú eisini á teimum fyrstu veljara- kanningum, sum eru gjørdar. Seinast nu í vik- uni, har ein flokkur í Hoy- delum hevur spurt 250 tara skúlanum vísir, at næmingar Henda kanning ein stórur partur av um ungu antin ikki hvat hann skal atkvøda, ella at hann iongu hevur gjørt av at fara á val og at- kveða blankt. Hetta fyri teim- veit, at vís sítt misálit á aliar politiskar flokkar, eingin undantikin. Hóast misálitið á okk- ara politikerar tykist vera stórt, so kunnu vit tó rokna við, at fólk valdagin fer at umhugsa seg enn einaferð. Mong teirri megu kortini fara á , ådrenn dyrnar lata ir — og atkvøda fyri sínum gamla flokki. Ella tey kanska fara á val og ístað- in tyri at ve »lja blani velja nýggj andlit ti politiska leikpali Tað kundi so bent at tann kkurir at fáa nakað av misnøg« um atkvødum, av sok adum protestveljarunum, sum tå lata vera við at at- kvøda blankt. Eingin ivi javnadarflokkurin verdur tann av teimum gomlu flokkunum, sum fer at táa sterstu framgongdina. Hetta kann ljóða legið. tá hugsað verður um, at júst nýggi fl er um, aí javnadarflokkurin aftur og aftu r hevur fingið a allar samfe- trupulleikar. la fyri lagsins Hetta flokkunum javnadarflokkurin ikki sitid i Tinganesi seinastu árini, nógv at koma hinum Men hevur serliga fra so hesi tvey har stødan so versnað, og tað vita vit, flokkar í andstødu yfta væl burtur So hevur úr einum y erið val- nakað Spurn c val tað altid, so hett næstan ið verður ney vati UNGanlaK NEeiQUu er bi hvussu framgongdin ykk "er tað at eydnast ingurin ra stor nja avnadestli inum at faa nakrar afturat, Kanska til - so er greitt, at fyri at skipa vid tveim- og tad landið hevur brúk allir veruieikanum økist tur af yr vott« fyn, og tað er netta veljararnir í Fin samgonga skal so øllum umstødum skipast eftir valid og land- id skal stýrast. Tað verður lítið hugaligt at fáa eina parlamentariska steðu, har eingin meguleiki er at skipa landsstýri uttan at ndir nal vi. TAD VAR i 1959 at vit fingu verandi fólkapensión. Hetta var tá mett sum størsta sosiala framstigið her á landi nakrantíð. Kunnu vit nú fáa samhalds- Í ØV —— —— Í , — — VF | Statt stinnur, John Smith <> 1 2 t Valfundirnir kring Í landið gerast alsamt fiskivinnuni. Og títtari. Høskvøldid var ongantíð hevur hann ein tílíkur fundur á verið bangin fyri at i ! a Ma a Argjum við luttøku av = seta sítt kristna navn | tað luttaka 3 ella 4 flokk- ; lp 1: . Í : LL øllum flokkunum. undir tær vælundir- ar. Men jú minni fram- , : 2 . 3: : 1: Hetta er annars ein av bygdu og sígandi gongdin hjá javnaðar- Í +. JO ; A bastiónunum hjá fólka- greinirnar, hann hevur flokkinum verður og tess ir . UR Og ; flokkinum og serliga skrivað í Sosialinum. størri undirteku teir i x | ; : 1 ; stavnamaður floksins Ongantíð bangin fyri smærru flokkarnir fáa, : tess størri er hesin megu- leikin, at tað verður neyð- ugt at skipa eina sam- gongu við fleiri flokkum. Og tá eru vit so aftur í tí gamla, at tað verður næst- ar ómeguligt at reka ein langtíðarpolitikk. Oyggjatíðindi gita um hverjir falla av gomlu oddamonnunum. Blaðið nevnir vandan at flyta valdømi og sipar her til Atla Dam. Hetta er sjálv- andi torferi at meta um, men okkara skot er, at Atli Dam fer at vera topp- við valið í Suður- streymoy. Eingin av hin- um valevnunum í Suður- streymoy yvirhevur fer at fáa nær námind so nógvar atkvødur sum Atli Dam. skorari | | | | | | | | | | | | | | | hevur staðið seg væl har. Men eisini javn- aðarflokkurin eigur stóra undirteku mill- um argjafólk og eftir lógvabrestunum at dema, so fer flokkurin at skora nógv valdag- in. Tað tykist sum argjafóik hava standa saman aðarflokkin. Og hetta St at um javn- 1 Vali er kanska heldur ikki so legið. Ein av teimum, sum aftur og aftur, ár eftir ár, við sínum eggjandi og klóka venni hevur vandarnar í før- oyska vinni VÍSI á lívinum, er valevni javnaðarflok- sins á Årgjum. Er hann nevndur er hann kend- ur. John Smith! Nær- um einsamaliur hevur hesin fryntligi og gleggi sjómaðurin vart fiskimannin og teir, sum vinna sær til lív sins uppihald á havin- um. Betur enn nakar hevur hann víst á veru- ligu trupulleikarnar í at fara beint í krovið á teimum stóru og sterku og vísa á órætt- vísi og skeiva gongd. Og hesa skriving hava nelst mong tikið at sær, taka vit lógva- brestirnar hann fekk á Argjum. Hví taka hetta eina valevni fram um hini, kann so onkur spyrja! Jú, tí hann sum fáur hevur víst aftur sjúkligu skrivingini hjá Óla Breckmann gjøgnum árini, ið bara hevur havt eittans endamal, nevniliga at seta kilar i javnadar- flokk við stalinistisk- um ræðumyndum upp undir hvert val. Tú hevur altíð vart fiski- mannin og tey mongu, sum bara eru menn- iskju og einki meira, móti hesi esing Breck- manns. Tað gjørdu tú eisini hetta kveldið. Halt á, argjafólk hava gjøgnumskodad tað Breckmannska ónd- sinni. t | | | ——ae<iiaewwwewk