leygardagur 10. november 1990síða 3

Nr. 180 — 10. november 1990 Danir hava eitt orðafelli, sum ljóðar: »Som man ráber í skoven, fár man svar«. Svar mitt var berg- mål til útspæl títt, Birgir. Trúgv ikki, at tú kanst leggja út í valstríðnum við at skíra meg ervitispro- jektleiðar og avhevdara av eini heilari vinnu, uttan at vænta tær aftursvar. Eg vendi ikki hin kjálk- an til, tá ein politisk no- vica roynir at geva mær ein undir vangan. Eg eri ikki kendur fyri at vera harðrendur í skriv- ing, men eri tó ferur fyri at fylgja tær, um tín skriv- ing liggur á einum høgum ella lágum steði. Higartil hevur tú bert drigið meg niðureftir! Perfidar ákærur Her eru nekur demi um »høga« stødi, skrivingin hjá tær hevur: I Dagblad num 7.11.90 skuldsetur tu meg fyri at hava framt: » storstilet svindel med offentlige midler« deltagelse i ildelugt- ende svindelaffærer der ryster det skrantende ørige« » ulovlige skibspro- jekter financieret med fik- tiv egenkapital« >... bevidst svindel og spekulation med offent- lige tilskud til nye skibs- projekter« » det er et åbent spørgsmål, hvor mange gange landsstyret ulov- ligt har udbetalt offent- lige midler« og so heldur Birgir fram: »Soleidis kundi eg hildið á- fram. Fyrrverandi leg- maður Atli Dam átti at følt seg raktan.« Og so sanniliga um hann ikki endar hesa rød- ina av svinskheitum vid orðunum: „Um alt hetta er rætt ella ikki, skal eg ikki døma um. Havi mangari verið úti fyri ófantaligari skriving í mínum politiska lívi, men hetta er tó tað versta! Hyggur ein á forsíðuna av sama Dagblað og sær skuldsetingarnar hjá Óla Breckmann ímóti mær, ja, so sær ein, at her hevur eggið so sannliga lært henuna. Eitt er so vist, Birgir: Í fólkaflokkinum hoyrir tú heima. Uttanlandsskuldin Tað var ikki við blandað- um kenslum, at eg las greinina hjá Birgir Daniel- sen, sum hann kallar: Er uttanlandsskuldin eitt onkisigandi tal? Einasta kenslan eg hevði meðan eg las grein- ina var djúp undran. Undran yvir, at ein, sum er so djúpt involveraður í báðum teim hevuðsfyri- brigdum, sum hann um- reðir í greinini, nevniliga uttanlandsskuld og er- vitisprojekt, uttan at blúgvast kann koma við atfinningum í hesum sam- bandi. Hatta við uttanlands- skuldini hevur Birgir eyð- sæð onki skilt av, hóast so mætir menn sum profess- ari i økonomi við Keyp- mannahavnar Universi- tet, Lars Tyge Nielsen, hava roynt at greitt hon- um frá fyribrigdinum utt- anlandsskuld. Tú ert so óferur at citera bleð, so hesin stubbi, end- urgivin úr samreðu, ið Politiken hevði við Lars Tyge Nielsen 17.07.1989, hevur allarhelst tín áhuga, har hann sigur: »Den samlede offentlige gæld — både indenlandsk og udenlandsk — er et problem for samfundet, men den private sektors gæld er de private låntag- eres problem og bør ikki give anledning til be- kymring, siger Lars Tyge Nielsen. Private virksomheder tidindabladid har lånt i udlandet for at investere i maskiner og forbedring av produk- tionsapparatet. Den pri- vate gæld er resultatet af privatøkonomiske dis- positioner, som er et pri- vat og ikke offentligt an- liggende. Gældsætningen i den private sektor har kun fundet sted fordi private virksomheder mener det er en fordel. Og år efter år er der investeret flere penge i maskiner og bygn- inger end vi har lånt i ud- landet. Opsparingen har været positiv og vi har øg- et vores nationale formue. Derfor er det jeg siger, at vi ikke lover over evne«. Tad er ikki ti at eg vil lítilsvirða tína »internatio- nalu erfaring< frá Hamm- erfest, men eg havi fult so gott álit á erfaringina hjá fyrrverandi professaran- um við University of Tex- as, Lars Tyge Nielsen, tá tað kemur til metanina av hvat árin uttanlands- skuldin hevur á samfe- lagið! Andrias í Hvannasundi Tað, sum tó fekk meg at taka pennin einaferð enn fyri at seta Birgir upp á pláss, var viðmerkingin síðst í greinini, har hann sigur: ÞAt so ílegurnar eru mistar á gólvið gjøgnum ervitisprojektir og hava tømt landskassan fyri likviditet, ger ikki steð- una betri«. Nú skal eg ikki venda aftur til longu reðina av »privatum« ørvitispro- jektum hjå Birgir Daniel- sen, sum eg var byrjadur uppå i fyrra svarinum til Birgir. Har er annars sum nevnt nokk at taka av. T.d. umrøduna, vinnulivs- blød i Danmark góvu pro- jekti Birgirs í Hirtshals sum nakað av ti mest ó- Síða 3 professionella leingi var sæð. Hartil skal eg peika á lut Birgirs í einum stórum parti av tí hann kallar »ørvitisprojektir«. Hvussu hevur hann ikki undir nevndarviðgerð av lániumsóknum sitið — sum ein annar Cæsar — sum formaður í Sjóvinnu- bankanevndini og vent tummlinum uppeftir ella nidureftir, alt eftir sum lagið var, men serliga alt eftir um landskassin ella kommunur veðhildu. Tá peningurin floymdi inn uttanlands frá og landskassin veðhelt, so var onki kallað »ørvitis- projekt<. Nei, tá vendi tummulin altíð uppeftir. Nú projektini, blá- stemplað av Birgir Daniel- sen, byrja at fara av knór- anum, nú vendir tummul- in miskunnarleyst niður- eftir. Hvussu nógv av hes- um »ørvitisprojektum« hevur Sjóvinnubankin við Birgir Danielsen sum nevndarformanni ikki verið við til at fíggjað? Tey eru ikki so fá! Men nú skalt tú finna syndabukkar í mær, Carl Vilhelm“ Weihe og Petur Reinert. Og tað er fólkaflokkin- um líkt. Skal ikki umreða Faroe Prawns, tí har metti eg meg inhabilan og luttók ikki í viðgerðini í lands- stýrinum. Men eitt >-ervitispro- jekt< nevnir Birgir sjálvur í sínum álopi á meg, og tað er »Andrias í Hvanna- atta var bergmål Birgir Danielsen sundi«. Her fari eg at endur- geva ein kendan sakfør- ara, sum segði: Er tað iva- samt at biðja um pengar til ivasom projekt, so er tað eisini ivasamt at læna pening út til ivasom pro jekt! »Andrias i Hvanna- sundi« varð m.a. figgjadur i Sjóvinnubankanum. Kreditvirdi Hvussu verður við kredit virðinum hjá Feroyum, um eg komi til ræðið afi - ur, stendur enn ósvarað. Men eitt er vist: Kredit- virðið er munandi ekt síð- an umheimurin fekk at vita, at Birgir Danielsez er givin í Fiskasøluni!! Atli P. Dam Pallborðsfundur um børn á dagstovni Vit — umbod fyri foreldur, leidarar å somu stovnum, nevndirnar fyri sjálv- ognarstovnarnar, Feroya Pedagogfelag, Feroya Læraraskúla/Pedagogút- búgvingin — skipa fyri al- mennum pallborðsfundi á Feroya Læraraskúla mánadagin 12. nov. 1990 kl.19.30. Seinastu tvey árini hava vit merkt sparingar á øll- um økjum í okkara samfe- Heldur ikki barnaøkid er sloppið und- an. Vit, sum varða av hes- um bernum, bæði sum for- eldur og starvsfólk, halda, at sparingarnar á al- mannagkinum hava verið tilvildarligar og fyrilita- leysar, og hava gjert menningarmeguleikarnar hjá bernum í og undir skúlaaldri verri. Vit hava niðanfyri sett upp nekur mál, sum vit halda vera umráðandi at fáa greitt svar uppá frá politikarum til tess at meta um hvert umsteður- nar hjá bernum eftir okk- ara hugsan versnar, ella verða vendar til tað betra, aftan á valið. Vit halda, at: verandi barnaforsorgarlóg við galdandi (leiðbeinandi) reglugerð um normering, innrætting v.m. á dag- stovnum, eigur at lag. smá vera galdandi, og yvirhildin. Tað eftirlitið, sum >Social- styrelsen< hevði í sínari tíð, eigur at verða endur- stovnað. T.d. sum eitt kompetent ráð, sum ráð- gevandi og leiðbeinandi myndugleiki. Verandi gjaldsskipan fyri foreldranna viðkomandi (smb. Gr. 43 í forsorgar- lógini) sum eitt minsta krav eigur at verða varð- veitt. Fev kor vit framyvir koma at bjóða bernum okkara á dagstovnunum gerast munandi verri, um ætlanirnar um sparingar v.m. verða fasthildnar. Eisini halda vit at upp- skotið um kommunala stýring burturav av stovnunum minkar um foreldraávirkanina, og ekir um formyndaríið omanífrá. Nógv er, hóast alt, gjert fyri bernini undir skúla- aldri, at tey eru trygg og mennast. Ein bólkur, sum stødgut hevur verið fyri vanbýti, eru yngstu bern- ini í skúlanum. Aftan á skúlatíð ganga fleiri av bernunum millum 7 og 10 ár fyri vág og vind, til for- eldrini koma aftur frá ar- beiði. Hvussu vil flokkur tykkara, saman við for- eldrunum, skapa tryggari og betri umsteður fyri hesi bern, enn tey nú hava? Steða okkara sum for eldur og fakfólk er ikk tann, at vit prinsipielt er ímóti broytingum og rý- hugsanum á dagstovnac< inum. Heldur vilja vit rópa varskó, og vísa á, vit hava góðar almenn :: skipanir fyri neyðini, sår: an vid uppalingini heim = Hesar skipanir vóru líðandi komnar á staði, ið tænti ter barnanna. Vit halda, at vit eiga geva familjuni og anr ellum teimum, sum við til at skapa góð líki; í fyri bernini í Feroyu bestu semdir, heldur ec: at hesi verða brúkt sur: kastibløka i stuttskygd:: og panikkkendari sparin - Eftir okkara hugs2 tørvar okkum ein politik sum veruliga gevur bør unum bestu sømdir, bæði heima og úti. Ein politikt ur, sum ikki eru fegur orð. og í verki harður og beisk ur veruleiki. Ein tilikur politikkur kann bert gerast veruleiki eftir okkara hugsan, ur: myndugleikarnir tek okkum sum foreldur - fakfólk í álvara, og ivr eftir okkum.