leygardagur 17. november 1990síða 20

A Síða 20 - - Borgarligur politikkur Borgarligur politikkur er sjålvandi ikki bara av ti énda, men hann dugir ikki einsamallur, tad hava vit so nógvar royndir av her hjá okkum. Tað hevur ikki borið til, um ikki Javnaðarflokkur- in hevur verið við, vit nýt- ast ikki at fara so langt aftur í tíðina, fyri at kanna tað. Í 50'unum vóru Sambands- og Fólka- flokkurin í landsstýrinum, tað var sanniliga ikki bara gott, alt annað, Javnaðar- flokkurin mátti koma til aftur, um gongd skuldi koma á aftur okkara sam- felag. Tann herferð sum hevur verið ferd í Dimmalætting og Dagblaðnum ímóti Javnaðarflokkinum hesa tíðina síðan hann fór úr landsstýrinum, er blivin sum ein slitin grammofon- pláta, hon hevur verði spæld so ofta, at hon er farin at skurra. Hesum er eingin politikkur í, bert spell, at klókir hampa- menn sum hava stillað upp til legtingsvalið einki annað hava at greiða sín- um veljarum frá. Ikki tí, teir vita betur, men vænta sær meira úr- slit av hesum teir rópa førdan oyðslupolitikk. Sjálvir hava teir einki brúkt, nei, teir hava verði retferdigheitin sjálv. Ein kemur at hugsa um tá Sig- urd Hool letur retferdig- heitina fara út at ganga. Skattadreymurin hjá Tjóðveldisflokkinum um, at fáa eftirsteðu aftur er sera hugstoytt at hoyra um. Tí ein tann stersti órættur í okkara samfelag var tann stóra skatta eft- irstødan sum var í Føroy- um áður enn hendan skattaskipanin kom í lag. Vit høvdu so stóra eftir- stødu, at hon var um at ríða vissum kommunum úr garði, umframt at tey ið goldu sín skatt, tað eru tíbetur altíð fleiri, hildu samfelagshjólunum gang- andi, fyri tey sum gottaðu sær, við ikki at gjalda skatt, men heldur nýttu teir pengarnar til egið brúk. Eg skal ikki siga, at nú- verðandi skattaskipan er tann besta sum karn verða, men hon hevur so fyribyrgt, at nekur eftir- steða er av A-skatti. At fólk sum ongantíð hava goldið skatt nú klaga, er einki at siga til. Nakað annað er at skatturin er alt ov nógvur, so ov lítið er eftir, tað er straks verri at fáa broytt. Um so er at politikkarar veittra við eftirstødu av skatti, fyri at fáa atkveð- ur, tað er beklaðiligt. Palli Dalsgaard Skulu brekað haldast uttanfyri alt mentunarlív? Ja, eg spyrji bara. haldi at okkara myndug- leikar bera seg sera ljótt at yvirfyri okkara gomlu og brekaðu. Hugsa sær — hesi eldru, ið nú sita avlamin — eru tey ið hava bygt hetta samfelagið. Tað er ikki teirra skyld, at okkara samfelag er farið á húsa- gang — tey eru von við at svara hverjum sítt. Eg ætlaði at fáa mam- mu mína við til frumfram- førsluna av sangleikinum »Skuggagestir« — men hvat. Eingin MBF-bussur koyrir aftaná arbeiðstíð. Lágargarður hevur ein buss til búfólkið, men hes- in bussurin hevur heldur ikki loyvi at koyra aftaná arbeiðstíð í hesum spari- tíðum. Sjálvandi skulu vit ell spara. Men at lata tað Eg ganga út yvir gomul og brekaði, vísir hvussu sjúkt okkara samfelag er. Serliga í ringum tíðum, hava vit ell brýk fyri onkr- um sum kann gera geran- disdagin eitt sindur ljósari — tað verði seg sjónleikur, tónleikur, konsertir, fram- sýningar av ymsum slag og hvat man annars kann hugna sær við. MEN — her slappa tey brekaðu ikki uppí part. Hver, ja — eg spyrji bara. Liv Dam Nr. 185 — 17. november 1990 — Kommunalt gávumildni Frá mánadegi 19. novem- ber skulu tey lág timaløn- tu ið arbeiða hjá Tórs- havnar kommunu bert ar- beiða 6 tímar um dagin, frá 9-16. Saman við frá- boðanini um avteku av vikulønini, lógváttaði við lygisemi, ið varð sett í verk 28. september 1990 fer tímalenti lentakarin at fáa len sína útgoldna 14. hvenn dag, skerdari við 1/2 vikulen. Hugsast kann at henda 30 tima vikan er sett ilverk, ti at tað er myrkari á morgni og kveldi at arbeiða hesa tíð- ina á árinum. Til tað er at siga: Lyktin er uppfunnin. Býráðsmeirilutin frem- ur sparingar á summum økjum sum t.d. hesum, við at niðurskriva virðið á teimum lægst tímalentu við einum fjórðingi. Á eðr- um økjum valdar meiri stórsinni. Pengar til flog- vøll. Pengar til satelitt- sjónvarp (privatir felags- skapir høvdu 6ivad kunn- að rikið eitt slíkt fjøl- broyttari og bíligari). Pengar til >Rock And Roll«. Pengar út av byråd sins sosialu deild í Tórs- getu til fólk, ið eru ar- beiðsleys. — Hvussu verður so útgoldið til tey arbeiðsleysu? — Jú, tann arbeiðsleysi sum eigur pengar á bók, fær ikki eitt oyra. Tann sum bert eigur sítt egna skinn, ongar húsligar út- reiðslur hevur, fær 850 kr. um vikuna. Tann, sum skal gjalda fyri húsaleigu og streym fær eisini 850 kr. um vikuna. Tann sum skyldar mest, fær fullan dagpening o.u. 6000 kr. um mánaðin, t.v.s. 5% meiri enn ein kommunalur arbeiðsmaður, við tí nýgg- ju arbeiðsvikuni. Nakað eitur so fínt at spekulera. Tað er kanska ein megu- leiki hjá tí tímalenta. At flyta allar ognir sínar á konto hjá einum álítandi nýfeðingi. At geva ar- beiðsformannium, kvinnu- ni, á arbeiðsplássinum fót- in í reyvina. Syrgja fyri sjálvur/sjálv at fáa fótin. Síðani tyngdur, tyngd av rentuútreiðslum at spæla skuldarbundin vesælingur í Tórsgetu 7. Sum arbeiðs- loysishjálp er forsorgar- hjálpin ein búskaparliga og mannavirðisliga vána- lig skipan. Tað er óhugna- liga spell, at kommunal og landsmyndugleikarnir taka arbeiðsloysið so lætt, at teir ikki fáa eitt frægari samstarv. Ein arbeiðsloysisskipan skal í minsta mun virðis- lena fólki fyri at liggja heima og halda divanina heita. Meguleikarnir við stimbrandi virksemi eru nógvir t.d. hjá landi og kommunu í samarbeiði við privatar fyritøkur, at við- gjørt okkara fisk til fiska- pylsur og alskyns dósa- mat; tað fáa onnur at bera til, burtur úr fiskiríki- deminum, ið svimur í feska eystursjónum, sum tó sigst vera nakað ræstur í stødum. Hetta kundi ver- ið framt í samstarvi við ja- panarar. Onkur heldur kanska, at best er at duga sær hógv, og verða glaður fyri yvirhevur at sleppa, at arbeiða hóast bert 6 tímar um dagin. Men hetta er ikki júst eyðkenni fyri tann anda, sum ræður millum limirnar í býráð- um. Fleiri av teimum hava hug at fáa sær sess á Fer- oya Legtingi. Býráðsfor- maðurin hevur verið lent- ur samstundis bæði sum tingmaður og sum býráðs- formaður. Spurningurin er, um tað arbeiðsfólk, ið eftir er, sum beinleiðis verður lent av Tórshavnar býráð, skal góðtaka, at býráðið gong- ur á odda við at fremja kollvelting ímóti arbeiðs- fólki. At lata býarstjóran spæla fandango við sær. (Fandango dansurin kem- ur so spakuliga í lag, men endar sera lívliga). Tað er hverki ráveru- trot ella veður, ið forðar fyri at normalarbeiðstíðin kann verða hildin. Í sáttmálaum millum Havnar Arbeiðsmanna- felag og Havnar Arbeiðs- gevarafelag stendur sam- bært lógargrein 8, at ar- beiðstíðin frá mánadegi til og við fríggjadag, skal tann dagliga arbeiðstíðin liggja millum kl. 7.00 á morgni og til kl. 18.00 á kveldi, hetta soleiðis sum partarnir á teimum ein- støku arbeiðsplássunum nærri semjast um. So í hesum feri hava ar- beiðsfólk skyldu til at lát- ast sum onki, í sambandi við fráboðaða nýggja sátt- málabrotið hjá Tórshavn- ar býráð og halda arbeiðs- tíðina frá kl. 8.00 til kl. 17.00. Eisini eftir mána- dagin 19. november 1990. Tað hevði annars komið væl við, um nevndin í Havnar Arbeiðsmannafel- ag kannaði, um býráðið framhaldandi ætlar at fremja såttmålabrot, (sum eg hugsi ongin timaløntur av býráðnum tekur undir við... 30 tímars viku...), og kunngjerdi úrslitið arb- eiðsósemja ella semja, áðr- enn tann 19. november 1990. Chr. J. Didriksen Hundurin hjá Signari P. Dam og Olaf Olsen Signar P. Dam skrivar í Sosialinum og Dimmu, at eg veit ikki meir um sjúkrahús enn ein hundur. Atli, beiggi hansara, segði í útvarpsreðu, at eg var tann mest inhabili lands- styrismadur i Føroya søgu. Eg veit ikki, um tad var ti, at eg veit eitt sindur meir um nøkur mål, sum eg umsiti, enn onkur annar, sum hevur havt minni vid tey at gera. Vit síggja, at tað er tor- fort at toknast báðum Dam-brødrunum í senn Men tað eru kanska ráð fyri tí aftan á valið, um javnaðarflokkurin kemur í samgongu, tí so kann Signar loysa meg av, og so fáa vit ein góðan lands- stýrismann, tí so hava vit ein mann, sum bæði veit um vinnulív og sjúkrahús- verk, og so kann hann jú siga læknastjóran upp. So spara vit tær 80.000 krón- urnar um árið, og alt ger jú mun. Signar sammetir meg við ein hund. Eg haldi, at tað er synd fyri Blitz (hundin), men tað er ljótt gjørt móti hansara starvs- felaga at siga, »at hann óregluliga hevur troðkað fram at stýrismið- deplinum í sjúkrahúsverk- seg inum«. Pál Weihe hevur ikki biðið lova sær at verða læknastjóri. Eg skal vissa Signar um, at eg havi spurt nógv- ar til ráðs, áðrenn eg skeyt upp fyri landsstýrinum at Pál til læknastjóra, og harimillum ikki fáar av hansara kollegum bæði innanlands og uttanlands, fekk bert positi ummæli. So eg vil seta og eg ráða mínum eftirmanni sum landsstýrismanni í heilsu- málum, um hann verður minni kompetentur enn Signar P. Dam, at hava Pál í arbeiðnum sum læknastjóra so leingi, sum vit hava so skerdar øko- nomiskar meguleikar, fyri at sjúkrahúsverkið skal virka so væl sum gjørligt. Annars rokni eg við, at Signar Dam ger vart fyri sínum felag, um hann met- ir, at Pál Weihe hevur borið seg óregluliga at, so tað ikki hendir aftur. Eg eri (kanska tíverri) ikki vanur at skriva í blød- ini um persónar, sum eg haldi eitt gott ar- beidi, og tað eru fleiri, sum eg havi arbeitt saman við, gera sum eg kundi sagt nógv gott um, men tá ið ein lækni loypur á ein starvs- felaga við slíkum ósann- indum, sum hann fullvæl veit eru ósonn, so haldi eg, at tað er rætt at gera tað Vis iónsneyndina skal eg koma lítið inn á, tí henni havi ég greitt frá fyrr, men eg siggi, at tá id nakað skal sigast negativt um hana, so verður ofta víst á, hvussu tað er á Fyn. Ég kannað, hvussu tað er á Fyn, og har er kanska tað einasta staðið, onkrir trupulleikar hava verið. Eitt annað er, at har hava tey tikið ta akuttu kirurgisku viðgerð- ina frá teimum smáu sjúkrahúsunum. Men allir vita, at uttan visitatións- havi nevnd verða ov nógvir sjúklingar = á teimum størru = sjúkrahúsunum. Sjálvt um eg veit lítið um heilsuverk, so havi eg tó kannað, hvussu tað er bæði í Skotlandi, Dan- mark, Noregi og Svøriki, og lat okkum tó læra av, hvat onnur gera, og ikki vera so sjálvklók, at vit heldur gera okkara egnu mistek enn at læra av eðr- um. Um nakar grummur læknastjóri kemur út úr einum trojanskum hesti í Klaksvík ella á Tveroyri eftir sjúklingum ella út- gerðini til eina sergrein, so kunnu Signar og aðrir passandi standa við einari arbeiðsætlan í hondini sum vápn, og reka fíggind- an aftur, tí í henni stendur millum annað, at virk- semið skal varðveitast á sjúkrahúsinum, og sergreinar = skulu íkki leggjast niður. 12. november 1990 Olaf Olsen landsstýrismaður