leygardagur 22. desember 1990síða 13

Síðan august mánað 1988 hevur Sandoyggin gingið á odda innan smábarna- tannrøkt. Kommunurnar her eru gingnar vid til, at børnini Skulu ganga regluliga til tannlækna frá 20 mánaða aldri. Hetta er ein tænasta kommunurnar gera fyri borgararnar og tað er alt rós vert, Sigur Forstein Holm Urslitið síggja vit Børnini í dag, sum ru fimm ára gomul, hava næstan øll feilfríar tenn. Okkara uppgáva er at ansa tir tønnunum áðrenn hol Vit skulu gera ribyrgjandi arbeiðið, heldur umvælandi, sigur Torstein Holm. ongu enn NYGGJ LOG I 1986 fingu ígr- tannlækni. oyingar eina nýggja lóg, sum tryggjaði øllum børnum i skúlaaldri, frå fyrsta flokki til sjeynda, regluliga tannlæknavitjan. Kommunurnar halda hesa lóg og tær fara long- ur. Tað er ikki óvanligt, at børn byrja at ganga til tannlækna eitt ár áðrenn skúlaaldur, og fleiri kommunur lata eisini børnini í framhaldsdeildini fáa ókeypis atgongd ul tannlækna. Hetta er væl meir enn lógin ásetur, sigur Jakku Heinesen, formaður fyri Tannlækna- felagnum Okkara mál er nú at fáa lógina broytta, frá bert at fevna um børn í skúlaaldri, til eisini at fevna um smábarna tannrøkt. Vit hava handað landstýrinum eitt uppskot arnini ganga nú regluliga til tannlækna -Verður ansað eftir tonnunum frá 20 mánaðar aldri, vunnið innaftur við sunnari tonnum, sigur Torstein Holm, tá børnini og kommunufelagið hevur tað eisini um hendur. Tad eru jú kommunurnar, sum skulu gjaldað gildið, sigur Jakku Heinesen. EFTIRBATAR Føroysku tannlækn- arnir fara i framtidini at skråseta allar tannsjukur, men longu nú hava vit tól, sum ikki boðað frá góðum. Samanbera vit við Danmark, so kunnu vit útfrá teimum tølum, eru tek, siga at føroy sk børn i skúlaaldri hava tvær til triggjar ferdir so nógv hol í tonnunum Hetta eru óhugnalig tel. Og eg ivist líuð i, at småbarnatannrøktin er ein av orsøkunum, Torstein Holm. Norðanlondini, un- sum Sigur koma í verður hetta skúlaaldur, dantikid Island, hava gll småbarnatannrøkt. I Dan- mark byrjadi hendan longu i 1976. Vit kunnu eisini samanbera vid Sønderborg i Danmark. Har hava 90 prosent av børnunum feilfriar tenn, tå tey koma i skúlaaldur, sigur Torstein Holm. FRAMTÍÐIN UTTAL HOL --Málið hjá okkum má vera, at bórnini í framtíðini ongi hol hava. Hugsa vit um fíggjarliga spurningin, so er tíðum nógv at gera við børn, sum fyrst koma til tannlækna um skúlaaldur, sigur Torstein Holm. --Er fyrst hol komið á eina tonn, so er hon skødd. Um eini fimtan ár, so skal plomban takast úr aftur. Holið verður víðkað eitt sindur og nýggj fylling verður gjørd. Ein tonn uttan hol skal bert reinsast. --Eg plagi at saman- líkna hetta við ein bil. Tí her kenna fólk kostnaðin. Tað nyttar lítið at fara at rgkja ein bil, tá hann er byrjaður at rusta og hol er komið á lakkið. 2/3 av arbeiðinum hjá føroysku tannlæknunum er at bora og fylla tenn. --Át reinsa tennirnar kostar 150 krónur. Er hol á, tá verður talan um heilt aðrar upphæddir. Tí vinna kommunurnar í seinna enda munandi, um børnini sleppa til tannlækna, tá tey eru 20 mánaðar gom- ul, sigur Torstein Holm. Danir hava nú havt småbarnatannrøkt seinastu Torstein Holm fegnast um, at kommunurnar í Sandoynni vilja fíggja smábarna- tannrøktina. Her liggur ein lítil skopunningur á beinkinum. Mynd: Kalmar Nr. 210 — 22. desember 1990 Småbarnatannrøkt in fer at spara kommununum pening í fram- tíðini. Mynd: Kalmar 14 árini. Urslitid er heilt greitt, tannlæknar ganga arbeiðsleysir, tí karius er nærum horvin. Í Føroyum er gongdin enn tann mótsætta, sigur hann. -TaO er umráðandi, at børnini læra at busta tenn longu frá at mjólkatenn- irnar koma undan. Hetta skal gerast ein dagligur vani. Mín roynd er, at so leingi børnini ganga i skúla, so busta tey tennir- nar, tá kann tannlækni og lærarar hava eyguni við teimum. Men tá tey koma úr skúlunum, so leggja fleiri av at røkja tennirnar regluliga. Tey ganga heldur ikki regluliga til tannlækna. Og vit kunnu siga, at samfelagsvirðir fara fyri skeyti. Tann- røktin í barnaárum fer tá fyri skeyti, sigur Torstein Holm. --Vit kunnu siga, at stór framstig eru gjørd seinastu 20 árini, men enn eru vit efurbátar. Tó er tað hugaligt, at kommunurnar hava gingið á odda og givið játtan til at fara útum lógarásett- u tannrøktina frá 7-14 ár, sigur Torstein Holm. iústinus Ársaðalfundur í P/f Sosialinum verður í Argjum mikudagin 16. Húsinum á kl. 19.00. januar, Skrá sambært lógum felagsins. NEVNDIN —————ph|pm8p£8|p—88"u"—o—|—87l$—————m———pDm———cC=———————"Siålu |