týsdagur 8. januar 1991síða 11

LS á Nr. 4 — 8. januar 1991 Síða i 7 Eitt lítið anarki Sum eitur Førovar Eitt sum seinastu årini hevur verið stak nógv við- gjørt í føroysku fjølmidlu- num, er spurningurin um føroysku rúsdrekkalóg- ina. Nógvar síður eru skrivaðar um demoraliser- ast soljóðandi lýsing sum stóð í bløðunum fyrst í de- sember mánaða í fjer: „Áheitan frá Príseftirliti- num. Nú jólasglan byrjar, verður heitt å(!) ell handl- andi, sum seta verur í við einum hala av skoyni- soppi afturúr sær. Jú hetta er náttúru- og um- hvervisvernd og tað við lít. Hetta er stødan í Føroy- um anno 1991. Eitt sam- teirra eygum ofta eru tápuligar. Ístaðin ganga hesir høgu embætismenn út frå donskum viður- skiftum og reglum. Og her er rúsdrekkalógin eitt gott dømi. Ølklubbar við 2 andi åvirkan, fremjan av sýnisglugga ella inni í felag við einum vælskip- lentum fólki aftanfyri ráð og á legtingi. Broyt- i seinasta enda eru tað á misnýtslu umframt at handlinum, at prísmerkja aðum logarverki i skjøldri- barrdiskin og innanfyri ing fåa vit íkki, fyrr enn vanlign veljararnir. sum F ådurnevnda lóg hevur hesar verur týðiliga, so- num, men svartasta anar- úthurðina, stinga seg upp ] SEE eee fingid åbyrgdina fyri bædi líkt og ólíkt sum fer fram í okkara lítla samfelag. Seinasta gullkorni um steðuna stóð at lesa í Tíð- inddablaðnum Sosialinum 4. januar ilår. Undir yvir- skriftini »Trettandaturk- ur< harmar ein blaðmaður støduna sum hevði tikið seg upp í sambandi við at rúsdrekkakort ikki verða útflýggja í Tórshavnar kommunu fyrr enn 7. januar. Øll tey neyðars menniskju sum noyðast at ganga turr eftir nýggjár av hesum ávum! Í mínum eygum sær tað tó ikki so svart út tá hugsað verður um, at ovurhondsstórar negdir av rúsdrekka vóru innfluttar og loystar út beint fyri jól. Ein dropi átti at verið eftir hjá teim- um flestu. Rúsdrekkalógin ein av mongum Jú, rúsdrekkalógin er vorðin eitt satt stríðsmál ilføroyska samfelags- kjakinum. Stríðsmál er tó kanska iki heilt beint at siga, tí tey flestu sum hava nakað at føra fram um áðurnevndu lóg eru samd um, at hon er heilt av lagi. Og tað kann eisini væl verða. Men tað er so ótrúliga nógv annað í hes- um okkara lítla samfelag sum er heilt av lagi, og tað eru í flestu førum mál, sum hava meira upp á seg, enn tað at verja rætt teirra, sum vilja ganga við kenning. Vit kunnu nevna nakrar lógir og reglugerð- ir, sum í prinsippinum galda í Feroyum, men sum als einki verður gjørt fyri at halda: Lógin um príseftirlit, lógin um ar- beiðaravernd, læriingalóg- in, friðingarlógin, lógin um umhvervisvernd, heilsusamtyktir og síðst men ikki minst ferðslulóg- in. Lógirnar verða lítið virdar Um royndirnar at halda hesar lógir kann t.d. nevn- leiðis at prísur og tekst lættliga kunnu lesast við hóskandi frásteðu. Prís- eftirlitið.“ Í lógini um prís- eftirlit stendur at verur í handli og sýnisglugga skulu verða týðiliga prís- merktar. Somuleiðis hoyra vit javnan bæði summar og vetur løgregluna í útvarpi- num »heita å« bilførarar um at koyra eftir um- stødunum, hóast tað i ferðslulógini stendur at »koyrast skal altíð eftir umsteðunum.< Tað høvdu ivaleyst verið glómur í fólki um legreglan heitti á fólk um ikki at smugla hash, ella ikki at bróta inn, ella ikki at drepa fólk! Hesi demi eru jú sambært galdandi lógum ólóglig at fremja. Tey ið skulu um- sita fáa ongan sóma Eina aðra steðu hava lær- lingalógin og lógin um er- beiðaravernd. Hesar lógir skulu umsitast av ávika- vist Feroya Læruráð og Arbeiðseftirlitinum, men báðir hesir stovnar eru so illa mannaðir at líkinda umsiting er ikki megulig. Friðing og umhvørvisvernd? Friðingarlóg og heilsu- samtyktir skulu umsitast av friðingarnevnd og heilsunevnd, men hvussu er standurin her? Fyri at taka nekur demi úr Suður- streymoy kunnu vit nevna byggingina niðan við Sandá. Sandá er friðað í einum 600 metrar breið- um geira, 300 metrar frá ánni hverjumegin við, tað eg havi fingið uppspurt. Men her standa tey nið- astu húsini valla 100 metrar frá ánni, og tey eru nýliga bygd. Í heilsusam- tyktini fyri Tórshavnar kommunu stendur, at klo- akk má ikki liggja opin. Men gakk tær ein túr nið- an við Hoydalsá. Har sært tú feskan mannatrekk koma singlandi omaneftir ki í veruleikanum. Avtalað spæl Ein kann so spyrja hví so illa stendur til i Føroyum å hesum økinum vid, og svarini eru helst nógv. Tó haldi eg tað eru nakrir hevuðstrupulleikar í hes- um sambandi. Ein teirra er, at føroyskum politikk- ararnir ella teir sum smíða lógirnar, samtykkja tær og seta tær í gildi ikki eru sina uppgåvu vaksnir. Ikki fyri at happa lógar- verkið, men nógvar av teimum lógum sum Fer- oya Legting samtykkir og sum Feroya Landsstýri skal umsita, eru ongantíð ætlaðar at verða hildnar. T.d. kunnu vit nevna okk- ara skattalóg. Hon er ein ógvuliga umfatandi lóg, og meguleikin fyri at okk- urt ikki verður heilt sum tað átti er sjálvandi til staðar. Men tá so fólk vísa á at lógin er ófullfíggjað og tí ikki í fullan mun kann virka, ella at hon kanska hevur í sær megu- leikar fyri misnýtslu, tá rópa somu Þpolitikkarar sum í síni tíð samtyktu áðurnevndu lóg, at hetta er at skerja tað persónliga frælsið og at rættvísi má vinna. Men hvat er tað so fyri eitt frælsi hesir per- sónar gera seg til tals- mann fyri. Jú tað er fræls- ið til at misnýta tær lógir og reglugerðir teir sjálvir hava roynt at smíða so hegnisliga, at einans teir skula duga at finna holini. Tá so onnur rópa varskó, so sita teir í sínum holutu lógum og berjast sum ormar, ið ræðast fyri at verða lagdir undir heilt. Virðir løgreglan føroyska lóg? Ein onnur orsek til óskilið er, at vit i Føroyum hava danskt dómsvald og poli- ti. Teir okkara kosnu menn sum skulu virka fyri at landsins lógir verða hildnar, taka sær eftir øll- um at dema rætt til í ávís- um førum at meta um, um neyðugt er at halda feroy- sku lógirnar, sum kanska í sum hundalond í hesum døgum. Í einum føri er tað enntá so galið, at klubba- verturin leigar helið frá sær sjálvum, og fíggjar hetta við limagjaldi frá klubbalimunum sum ikki nýtast at lata rúsdrekka- kort sítt inn til klubba- vertin at bestilla uppá, men kortini gjalda himm- alhegan prís fyri ein lítlan frá sama verti, alt hetta hóast tað í rúsdrekkalóg- ini stendur at „alt erhverv med berusende drikke er forbudt.« Einasta stig log- reglan higartil hevur tikið, var tá fútin fyri nøkrum mánaðum síðani sendi klubbavertunum bræv har hann sigur, at teir ikki mugu selja! rúsdrekka út av húsinum. Hetta skuldi víst okkum hvussu lítið foroysk lóggáva er verd undir dondskum veingj- um. Broytingin kemur tå føroyingurin vil tad Men tad er kortini ikki rætt at siga, at løgreglan hevur alla skuldina. Stør- sti syndarin i hesum sam- bandi er føroyski samfel- agsborgarin. Tey sum i blødunum gremja seg um rúsdrekkalógina vid teirri grundgeving, at tey fåa ov litid at drekka. Åvisur løg- tingsmaður i Klaksvík sum virðir umhvervið og umhvervisverkdarlóg minni enn ruskið á vegn- um, og tey sum valdu hann aftur á ting. Arbeiðsgevarin sum virðir trygdina hjá arbeiðsfólki sínum minni enn krónur- nar hann sjálvur skal hava í lumman. Teir landsstýris- og legtings- menn sum uttan himpr og fyri at verja egin privat áhugamál loyva sær sjálv- um at gera frávik frå Før- oyalands lógum. Okkara fólkavaldu kommunal- og landspolitikkarar sum ikki gera sítt arbeiði til lít- ar. Men í seinasta enda eru tað vit vanligu veljar- ar, ið velja tílíkar ónyttur og kaldar spekulantar uppá egnan profitt til at umboða okkum og okkara áhugamál í býráð, bygda- vit vilja síggja trupulleik- arnar undir einum, og vísa vilja og dirvi til at fáa skilagóðar loysnir í lag, Feroyum og teimum her búgva at frama. Hoyvík 4.1.91 Jóanes N. Dalsgaard hava ábyrgdina av, at skilið er sum tað er, skriv- ar Jóanes N. Dalsgaard. V-4 dráttur nr. 875, tann 5. januar 1991 Tølini: 19 - 60 - 62 - 42 -9 - 82 - 79 - 88 - 46 - 20 - 2-30 - 1 - 35 - 66 - 50. Vinningur: 19.790,- kr. Vinnarar: Tveir — ein å Strondum og ein i Depli. Ódýrur bilur Polda (Fiat 125) frå Polandi. Hevur bert koyrt 23.000 km. Årg. 87, biliga til sølu. TIf. 10538 Ellis- og Avlamis- - = Á ” heimið í Vágum sekir sjúkrasystir at arbeiða fulla tíð ella niðursetta tíð í skiftandi vaktum. Møgu- leiki er at búgva á heiminum við tað, at vit hava komur roknað til starvsfólk. Umsókn við avriti av prógvi v.m. verður at senda heiminum skjótast til- ber. Byrjað verður eftir nærri avtalu. Meira fæst at vita við at venda sær til heimið, tlf. 32600 ella 32601.