leygardagur 15. desember 1990síða 11

Nr. 205 — 15. desember 1990 Fritidarlogin er ti - bert spell, at hon ongantíð er farin rættiliga at virka - orsakað av tvørrandi vælvilja frá Kommununum, hóast hon hevur verið til síðani 1983, sigur Arnold Abrahamsen, undirvísingarleiðari á Landsskúlafyrisitingini Arnold Abrahamsen, undirvísingarleiðari: - Vit liva í eini tíð, har fritid og arbeiði gongur saman í einum. Frítíðarsamfelagið hevur ongan aldur, og tí verður tað ivaleyst soleiðis í framtidini, at hesir lutir verða tvinnaðir saman Uppskotinum til fritid- arvirksemi, sum Nick Thomsen og Heri Krage- steen hava gjørt, er í innihaldi ein karmur, sum er ætlaður at fylla út, uttan tær stóru fløg- urnar, men sum kortini gevur eina hóming av, hvørji tilboð kunnu veit- ast ungum og børnum, um frítíðarlógin verður nýtt. UPPSKOTIÐ Sosialurin tosaði við Nick Thomsen um hetta í seinasta leygardagsblaði, har m.a. varð nevnt, hvussu aldursbókarnar skiftandi kundu fáa fjøl- boytt tilboð, og okkurt at taka sær til, sum kort- ini ikki varð skipað sum itøkiliga undirvísing, ið vanligt er í dag. Í uppskotinum peika Heri Kragesteen og Nick Thomsen á ymsikt virk- semi, sum kundi verið roynt, eitt nú: - at hugna sær saman við ødrum og práta. - at gera heimaarbeiði - at spæla borðtennis - at spæla billard (er til taks) - at smíða (lítil verk staður er til taks) - at evna úr leiri (kera mikovnur er á verkstaðnum) - at gera ein drekkamunn - at baka - at skipa fyri veitslum, dansi - at skipa fyri samkom um - at skipa fyri fyri lestrum - at lesa blødini - at vísa filmir/sjónvarp - at skipa fyri útferðum - at skipa fyri frítíðar undirvísing - at spæla ynmisk spøl - at hugna sær aftaná frítíðarundirvísing/vir ksemi Hetta er brot úr upp- skotinum, sum var ætlað at skipa í Losjuni i Havn. Víðari stendur í upp- skotinum: Vónandi ibirt- ir hesin stubbin ein ferðil av forvitsni, áhuga og virkishuga, so farið verð- ur undir itøkiliga verk- ætlan. FRAMTIÐAR- SAMFELAGIÐ Sosialurin hevur hitt Arnold Abrahamsen, undirvísingarleiðari á Landsskúlafyrisiungini, sum m.a. hevur verið við til at skipa frítíðarlóg- ina, so sum hon í dag virkar. Ut frá hesum uppskoti kundi tugsast, at fritid- arvirksemi náttúrliga kundi skipast i skúla- num, har td. tey nevndu amboðini í flestu fórum eru tók? Arnold Abrahamsen: Eg haldi at uppskotið, sum Heri Kragesteen og Nick Thomsen hava gjørt, er serstakliga væl fráfarið. Tað er hugaligt at vita sær, at vit eiga slík fólk, sum gera í- tøkilig uppskot um fri- tíðarvirksemi. - Higartil er ikki eitt einasta uppskot komið, sum líkisi hesum, hóast lógin um írítíðarvirk- semi er frá 1983 - Jú, sjálvandi kundi slíki virksemi farið fram á einum skúla, ella aðra- staðni, har rúmd er fyri slikgm í kommununi, mengtað krevur bert, at - í hésum føri - Tórs- havnar Kommuna góð- tekur heita, sigur Arnold Abrahamsen. - Vit liva í eini tíð, har frítíð og arbeiði gongur saman í einum. Frítíðar- samfelagið hevur ongan aldur, og ti verður tað ivaleyst soleiðis í fram- tíðini, at hesir lutir verða tvinnaðir saman. SKULIN FYRI ØLL Vanliga skúlagongdin frá kl. átta til trý seinna- partin, og síðani eigur skúlin at verða opin fyri gøllum aldursbólkum. - Hugsa tær aila ta vitan, sum fólk eiga at Oysa av - eitt nú um vit taka tey eldru ættarlidini við, og seta tey saman við børnum og ungum? Hugsandi er at tann gamli snikkarin fer oman í skúlan at læra abbason- in smíð, ella tann gamli skiparin, sum kann siga frá sínum ldivsroyndum, læra frá sær Navigation 0.d Hetta er ikki óveru ligar framtidarvØnir, ti slikt projekt er roynt i Jellinge i Danmark, og tað hevur ul fulnar víst at ættarliðini brúk fyn hvørjum øðrum. Tey ungu fáa lívsvísdóm frá teimum hava gomlu, sum tey annars ikki høvdu fingið í nútíðarsamfelagnum Hinvegin gerast tey virkin nakað at fara til. Onkur hevur spurt teir i Jellinge t.d., nær skil in so verdur vaskadur, tå fólk eru har nærum allan sólarringin? Skuladircktørurin svara- ði, at handilsfólk allar dagar hava nýtt morgum- tímarnar til reingering. Ikki var neyðugt, at virk- semi skuldi steðga upp, bert tí skúlin skuldi vaskast. Annar spurningur ljóð- aði. Verður skúlin ikki oyðilagdur, tá so nógv fólk eru har um dagar nar? - Nei, segði skúladirek tørurin. Skúlin verður slitin, tí hann verður so nógv brúktur, men einki herverk er farið síðani skúlin var upp fyri øllum Hinvegin verður her verk framt, tá standa tómir, tí einki hava at taka sær til Frítíðarlógin hevur verið partur av Landsskúla- fyrisiungini frá byrjan ini, men henda lóg hevur ikki fótafesti í føroysku kommununum, sum hig- artil ikki hava gjørt brúk av tí partinum av lógini, sum í innhaldi snýr seg um frítíðarvirksemi. 1 | gomiu og nava fram, latin skula ni ungtolk 4: TÅTTUR I LOGINI Lógin er býtt upp í fýra partar: 2 táttur, herundir almenn frítíðarundirv ís- ing, sum er fyri íbúgv- arum yvir 14 ár, sum vilja hava undirvísing í kveldskúlanum. Lands-/rikiskassin ber 50% av útreiðslunum til læraralønir. 3. tåttur er serstøk frítíðarundirvísing, royndarfyrireikandi und- irvísing, HF og aðrar stakroyndir, serundirvís- ing og yrkiskend undir- vísing. Lands-/rikiskassin ber eng CPSG] Síða /1 AÐ viku- SKITTIO! Í fyri øll 100% av útreiðslunum ul læraralønir. 4. tåttur er fritidar- virksemi i ungmanna- feløgum, ítrótt, skótar, áhugabólkar, tónleikar- bólkar og feløg (tavl, bridge) 0.0. Landskassin kann geva upp ul 50% í studningi. 8. tátturLandsskúla- fyrisitingin kann veita lærarum og leiðarum, sum eru á útbúgvingar- skeiðum, ið miðja móti frítíðarundirvísing, all- an ella lutvísan stuðul. Hon kann skipa fyri, at skeið verða hildin. - Tann grundleggjandi broytingin í hesi lóg er 4.táttur, ið gevur møgu- leika fyri fjølbroyttum frítíðarvirksemi um ikki er skipað sum vanlig kvøldskulaundirvising sigur Arnold Abraham- scn, og skov ir upp Eg havi lisið nógvar slíkar lógir, og okkara er full á hædd við tær bestu. Søgan um hvussu honda frítíðarlóg varð ul er bæði long og drugs Tað var í 1964 at Rikisumbodsstovnurin setti eina nevnd ai ar- beiða við uppskoti til nýggja frítíðarlóg, sum fall, tá tað varð lagt fram í Løgtinginum. ! løg- tinginum arbeiddu teir annars tvørpolitiskt við hesum máli, t.v.s. at eingin flokkur átti mál- ið. Ríkisumboðsstovnurin royndi tó ferð eftir ferð at taka málið upp aftur, men tað kom einki úrslit burturúr. Í 1969 fingu danir nýggja frítíðarlóg, sum var ný- skapan av sínum slag, m.a. gav hon stuðul til ungdómshús 0.a. I 1972 setti Ríkisum- boðsstovnurin nýggja Framhald á síðu 14