mikudagur 19. desember 1990síða 12

Síða 12 tíðindablaðið Nr. 207 — 19. desember 1990 Varðveita motorbåt Norðoya Fornminnissavn hevur keypt motorbátin "Nólsoyar Páll", sum var við til at menna Klaksvíkina, og sum eisini er eitt minni um bátasmíð Eitt ynski hjá Norðoya Fornminnasavni hevur verið at fingið ein av teim- um gomlu motorbátunum til ognar at varðveita. Vit hava hildið, at ein motor- bátur hevði sin sjálvsagda ætt at verða varðveittur í Klaksvík, her hann gjøgn- im ta farandi eldina tevur havt sín stóra lut i, it Klaksvikin er ment til að, hon er. Eisini vildu varðveitt eitt imboð fyri tað dygdarliga okkara remstu bátasmiðir í land- num slóðaðu fyri fyrst í sldini. Fyri at nevna nak- ar: Jákup á Biskupsstød, <lias i Rættará og Laurits Mortansstovu. Tey seinastu tvey árini evur savnið arbeitt við at anna, hverjir eru eftir av eimum gomlu motorbát- num í Feroyum, og verjir eru hóskandi til at arðveita it fingið andverk, sum Gott evga hava vit havt >Nólsoyar Pålli« i Klaks- ik, og tå id eigararnir i år vendu sær til okkara im båtin, fóru vit í holt ið at kanna meguleikar- var fyri at ogna savninum I í Pálsstovu stóð fyri arbeiðinum at smíða "Bóisoyar Páll" til J. F bátin Aftan á samráðingar aftur og fram við eigarar- nar og teir jåttandi mynd- ugleikarnar yvirfyri savn- inum, er tað nú komið so mikið langt, at keypssátt- máli er undirskrivaður við eigararnar, soleiðis at bát- urin verður ogn hjá Norð- oya Fornminnasavni. Ætlanin hjá savninum er at varðveita bátin, so- leiðis sum hann varð gjørdur i 1927, tó við somu plankahædd og sama stýrhúsi, sum hann hevur í dag Í góðum standi Sum báturin er í standi og útgjerdur í dag, verða ikki tær stóru umvælingarnar at gera við hann tey fyrstu árini. Tað skal arbeiði og pen ingur til at gera åbøtur og umvælingar av bátinum í framtíðini, og har sum áhugin frá limum og eðr- um ikki rekkur til, verður savnið at fáa pengar til vega. Tað verður gjørt á tann hátt, at savnið setur á stovn ein grunn við tí endamåli at reisa pengar til åbøtur og umvælingar. Fyrst í komandi ári verður so skipað fyri inn- savning runt í Norðoyggj- um til henda grunn, og vóna vit at innsavningin verður væl móttikin. Ætl- anin er at hava bátin liggj- andi fyri teym heimi á vánni í Klaksvík, og verð- ur ein maður knýttur at bátinum til at ansa eftir honum, so at hann altíð er í forsvarligum standi og siglingarklárur. Báturin verður varð- veittur fyri allar Feroyar, fyri at vit í framtíðini kunnu vísa komandi ættarliðum, hvussu hesir vóru. Eisini verður hann umboð fyri Norðoya Forn- minnasavn, Klaksvíkina og allar Norðoyggjar. Ætlanin er at hann skal verða brúktur út frá Klaksvík til alt, sum letur seg gera, tá ið hugsað verður um varðveiting, sum t.d. í skúlaundirvís- ingini, til útferðir, leigu- túrar o.a., soleiðis at hann kemur at sigla sum mest. Smíðaður í 1927 >Nólsoyar Påll« er í dag merktur til 12,62 t. brutto og 4,69 t. netto, smíðaður í Klakvík 1927 av eik og furu og hevur ein Volvo motor, 135 hk. Tað var Poul Joensen, Pól í Pálsstovu, sum stóð fyri at smíða båtin til J. F. Kjølbro i 1927. Hinir smiðirnir vóru Kristian Magnus Hansen, Jógvan Joensen (Gerðs) og Poul Sofus Borðoy (Duffi). Hann varð smíðaður á Stongunum, heimanfyri handilin hjá Kjølbro. Frammanundan var motorbåturin »Karl Juul«, sum Jóan Karl á Skála átti farin á land á Borð- oyarnesi og var vrak. Burturúr honum varð til- far brúkt, tá ið teir smíð- aðu >Nólsoyar Påll«, men óvist hvussu nógv, tí »Karl Juul« var minni bátur enn -Nólsoyar Påll«. Onkur vil tó halda, at kjølurin er av »Karl Juul«. Beint fyri kriggid varð båturin hækkaður ein planka upp og dekkið skift — hækkaður tí hann var ov lítið bygdur, var ov grunnur. Meguliga fekk hann tá tveir nýggjar plankar, men tað er ikki vist. Báturin varð brúktur til útróður, og hevði Kjelbro hann til 1951, tá ið hann varð seldur til Kristian Andreasen, Gigga á Strondum. Pussaður upp Báturin var ikki í góðum standi tá, og pussaði Gigga tí bátin upp og setti eina mesanmastur í hann, mest fyri at fáa antenn- una langt upp. Gigga brúkti bátin til útróður og annað, m.a. sum fergubát til Havnar og aðrastaðni. Á hverjum ári hevði hann hann uppi á Strond- um, og gjørdi hann tað neyðuga við hann sum skuldi til, so at hann alla tíðina var í góðum standi. Tá ið Gigga keypti bát- in hevði hann ein Bolinder 25 hk. motor ísettan, men ivaleyst hevur hann havt ein Avansa áðrenn. Í 1962-63 varð motorur- in útskiftur við ein nýggj- an Bolinder motor 70 hk. Samstundis varð nýtt stýrhús gjørt á båtin. Hetta stýrhúsið varð gjørt lika sum tað gamla, bert eitt sindur longri aftur, og hurðin kom at venda suðureftir, ístaðin fyri at tann gamla var á stýriborðssíðuni. Aftur til Klaks- víkar í 1975 Tá ið Gigga doyði í 1972, yvirtók sonurin John Andreasen bátin og hevði hann til 1975, tá ið hann varð seldur norður aftur til Klaksvíkar. Navnabrettið, sum Gigga gjerdi, tá ið hann keypti bátin, hevur John heima hjá sær. Tað var Kári Kjelnes, sum keypti bátin aftur til Klaksvíkar. Kári ætlaði at fáa sama nummarið aftur á bátin, KG 388, tað sum hann hevði frá byrjan av, men Elias í Vági hevði tað á einum maskinbáti hjá sær. Tí fekk hann KG 148. Kári tók vantini burtur og setti rerspenni ístaðin. Eisini læt hann gera eitt borð, uml. 20 cm. hegt, oman á lúnningina allan vegin runt og lastalúkuna sterri enn hon var. Róðrið hevði ketutrekk, og fekk hann skift tað út við hydrauliskt I 1980 seldi Kåri båtin til Résing og Hilmar Anthoniussen i Klaksvik. Teir fingu sett ein nyggjan motor i hann i 1984, ein Volvo, og seldu hann nakað aftan á til Kristin og Marius Vil- helmsen, ið nú hava selt hann til Norðoya Forn- minnasavn. Í 1988 varð báturin tik- in upp og umvældur. Tað sum var rotið og illa farið varð skift út, og varð hann lagdur eitt sindur út í erva, so betri pláss var millum stýrhúsið og lúnn- ingina. Allar stúttur, klædningur | omandeks, lúnning, ovasti parturin av hekkuni og skarndekk- ið varð skift. Tann vána- liga masturin tikin úr og aluminiumsmastur sett í- staðin. Tá varð eisini ein aluminiumsruff sett upp frammanfyri kappan, so rúmligari var í lugarinum. Báturin hevur neyð- ugan útbúnað til sigling, so hann er í góðum standi og væl útgjerdu allar mátar. Leggjast kann afturat, at savnið hevur í varð- veitsliu øll smidiambod, kistu og bonk hjá Pol i Pålsstovu, sum saman vid »Nélsoyar Påll« kann visa ein part av ti handverki, sum hesin hegnismaður læt úr hondum. Norðoya Fornminnasavn