hósdagur 20. desember 1990síða 9

Nr. 208 -- 20. desember 1990 | Pensionistar ongan kjans Ikki færri enn 2.000 føroyskir fólkapensionistar hava havt brúk fyri teirri sokallaðu „Karolinu-lógina“, ið nú dettur burtur Få Karolina Petersen 1988 sat sum landsstyris- kona i eitt nå sosialmålum vegna tåverandi Fram- sóknarflokkin, fekk hon framt ymsar broytingar, ið komu teimum minni mentu í samfelagnum til góða. Eitt ítókiligt dómi um, at hon meiri enn mangur kennir kor teirra veiku, vóru tær broytingar, ið vórðu gjørdar innan fólkapensiónina. „Í mong ár høvdu pen- sionistar fingið eina fólka- pensión, ið var sett saman av einari grundupphædd og tvinnum viðbótum," greiðir Karolina frá. „Grundupphæddin var størsta upphæddin av hes Hjún, sum gerast offur fyri nýggju um, og so vóru hinar báðar I I > vidbøturnar nakað minni Tikið burturav viðbótunum Men eins og so mangar sostallógir her á landi, var hendan ikki fullkomin. Serliga hevði hon eitt stórt brek: „Um nú fólkapensionist- ar vunnu sær nakrar krón- ur við onkrum smávegis arbeiði ella itrivi, varð beinanvegin skorið burtur av fólkapensiónini hjá v:ð- komandi," sigur Karolina við Sosialin. Kom ein fólkapension istur í inntøku uppum 10.000 krónur eftir einum ári, varð skorið burtur av aðrari av v um talan var um 20.000 ella fleiri, fór eisini burtur av hinari. iðbótunum, og Eisini av grund- upphæddini Var talan um fólk undir 67 ár, varð eisini grundupp- hæddin í fólkapensiónini skorin niður, so ongar krónur kundu kenna seg tryggar. Men kom ein fólkapen- sionistur upp um 50.000 krónur í inntøku, duttu báðar vidbøturnar burtur „Hetta var nakað, okkara félkapensionistar undir ongum umstødum kundu liva vid, og ti legdi eg citt lógaruppskot fram, sum legði botn í inntøkuna, so fólkapensionistar kundu vinna 50.000 krónur, áðr- enn tað rørdi vidbøturnar,” sigur fyrrverandi lands- stýriskonan. „Kortini varð inntøkan hjá pensionist- unum skattað, eins og onn- ur vanlig inntøka.” 2.000 havt brúk fyri „Karolinu-lógini“ Lógin fekk sjálvsagt heitið Karolinu-lógin", og gjør dist hon eitt so mikid gott amboð at hjálpa fólkapen- sionistum við, at ikki færri enn 2.000 pensionistar síð- ani hava brúkt hana. Í tólum hevur talan verið um 12 milliónir krónur, „Sundstein-lógini“: Vit missa yvir 4.000 kr. Hann er 79, og hin mið- skeiðis í 60'unum. Tey eru millum teirra, ið hava havt gleði av „Karo- linu-lógini". Hann er í teirri stóðu, at hann fær ta vanligu fólka- pensiónina, meðan hon umframt vanligu fólkapen- siónina eisini fær eina eykapensión, ið hon hevur frá fyrrverandi arbeiðs- plássi sínum. Hon varð invalidbrekað, tá hon var í 50'unum, og hevur hon tí fingið hesa eykapensiónina síðani. Hesar umstødur hava ikki forda teimum bådum å nakran hått, so leingi »Karolinu-légin” hevur verid galdandi. Pensionistar hart raktir beinanvegin Men nú verður ødrvisi. Longu frå fyrsta degi i nyggja årinum, tå nyggja »Sundstein-légin” verður sett f gongd, merkja hesi bædi tær hørdu fylgjurnar av henni. Tey hava i hesum mån- aðinum fingið 9.000 krón- ur útgoldnar netto, meðan tey komandi mánað — jan uar — bert fáa 4.700 Hennara partur av teim- um 9.000 desember-krón- unum var 5.900 krónur, meðan hennara partur av teimum 4.700 verður 1.700 krónur. Klára ikki sínar føstu skyldur Tað vil siga, at tey bæði missa í fyrsta lagi sam- anlagt 4.300 krónur, og í ødrum lagi missir hon av hesum 4.200 krónur. „Vil missa sostatt yvir 4.000 krónur, og koma vit at fáa ilt við at klára okkara føstu skuldur." Frammanundan, meðan »Karolinu-légin” hevur havt gildi, hava tey bæði pensionistahjunini klára seg við tí, tey hava fingið, men so verður altso ikki framyvir. Og alt bendir á, at við teimum vera fleiri onnur í somu stóðu 1. januar kom- andi. Vorðið sum jólagáva... hj. Fleiri pensionistar gerast beinleiðis fá- tækari, tá ,Sund- stein-løgin” 1. januar komandi fær gildi. (TILVILDARLIGA VALD MYND) sum eru utgoldnar sam- bært henni. Við hesi lógini kundu pensionistar sostatt vinna sær pening, uttan at tað gekk útyvir ta vanligu pen sjónina. Eg haldi, at tey, ið eldri eru, men sum hava hug at arbeiða og vinna sær nek ur oyru, mugu hava loyvi ul tað, uttan at pensións grundarlagið verður tikið undan teimum," Karolina Petersen sigur hj. Fyrsta dagin i komandi árinum verður nýggj lóg sett í gildi viðvíkj andi møguleikunum hjá pensionistum at vinna sær nøkur oyru um- framt vanligu fólkapen- s1Onina. Av ti at hendan lógin samstundis setir ta skjótt tvey ára gomlu »Karolinu-légina” úr gildi, man hon fara at eila „Sundstein-lógin". Meðan eitt mark í »Karolinu-légini” hev- ur loyvt pensionistum at vinna upp til 50.000 krónur, uttan at tað hevur gingið útyvir grundupphæddirnar í fólkapensiónini ella vidbøturnar, er hetta mark ikki til longur. Nýggja „Sundstein- lógin" sigur hinvegin, at allar pensiónirnar skulu vera skattafríar. „dundstein-lógin“: Einki verður eftir Karolina Petersen fekk sum landsstýr- iskona í 1988 sett so- kallaðu „Karolinu- løgina” í verk, sum gav pensionistum høvi at vinna pening, uttan at tað skuldi ganga utyvir teirra fólkapensión. Mynd: Kalmar - Men afturfyri verdur skatturin so mikið meira av ti, ið pension islar Vinna sær Tad vil td. siga, at um ein pensionistur vinnur 50.000 krónur, so hevur hann bert 17.000 ettir, tå skatturin er farin av. Frammanundan var markið uppá 50.000 krónur uyggjandi fyri, at ikki eitt oyra fór í skatti, fyrrenn fyrstu vunnu krónuna oman fyri 50.000 krónur Við øðrum orðum er einki eftir sambært „Sundstein-lógini“ hjá pensionistum, sum vid al egna, rippa ella okk urt annað vinna sær nøkur oyru við síðuna av pensionini hj.