mikudagur 16. januar 1991síða 2

Nýtt landsstýri Í gjár fingu vit so nýtt landsstýri. Og er tað fyrstu ferð í mong, mong ár, at einans tveir flokkar mynda eitt landsstýri, nevniliga javnaðarflokk- urin og fólkaflokkurin. Hesir báðir flokkar hava 17 tingmenn og er hetta tað magiska talið, sum er neyðugt fyri at kunna skipa eina samgongu. Javnaðarflokkurin hev- ur 10 tingmenn og fólkaflokkurin 7. Landsstýrismanningin sær tí soleið- is út: javnaðarflokkurin fær løg- mann og tríggjar landsstýrismenn og fólkaflokkurin fær tríggjar lands- stýrismenn. TAÐ hevur tikið drúgvari tíð enn menn høvdu roknad vid at skipa hetta landsstyri. Av ti at møguleiki var at skipa samgongu við tveimum flokkum varð mett, at hetta fór at ganga skjótari fyri seg enn vanligt hevur verið. Men flokkarnir hava so givið sær góða tíð at umrøda flest øll samfelagsmål og hava nú skriv- að samgonguskjal, sum setir upp hevuðslinjurnar í politikkinum kom- andi fýra árini. Hesar høvudslinjur fara vit at nema við í komandi odda- greinum og gera okkara viðmerk- ingar til. ÆTLANIN var, at landsstýrið skuldi veljast mánadagin, men burðurin gjørdist torførari enn roknað við, tá tað brådliga kom upp ósemja í javn- adarflokkinum um landsstýris- manningina. Henda ósemja er síð- ani loyst. Í landsstýrið fyri javnaðar- flokkin eru vald: Atli Dam, Tummas Arabo, Marita Petersen og Jóannes Eidesgaard, og fyri fólkaflokkin Jógvan Sundstein, John Petersen og Svend Áge Ellefsen. Abyrgdarblaðstjóri: Torfinn Smith Fyritaksstjóri: Krisjan Dahl tri KAL tt TINÝNLSSATA %%% Blaðfólk: Randi Jacobsen - Dagny Joensen - Olavur W. Høgnesen - Hilmar Jan Hansen - Justinus Eidesgaard Utgevari P/t Sosialurin Uppseting: P/F Sosiaturin Prent P/f Pressan 1981 POLITISKI setningurin hjá sam- gonguni er sambært samgongu- skjalinum at skapa javnvág í samfe- lagsbúskapin, at rekja fiskastovnar- nar á Føroya-leidunum við skyn- semi og við ábyrgd fyri framtíðini, at fáa fiskivinnuna at hvíla í sær sjálvari, at virka móti arbeiðsloysi, at menna samfelagið, at gera nýggja og meira rættvísa skatta- skipan, at loysa undirgrundarmálið, at gera sjálvstýrislóg og nýggja stýrisskipan fyri Føroyar, at verja umhvørvid á sjógvi og landi, og at rækja og menna føroyskan mentan- ar- og sidaarv. TAD er eingin loyna, at mong javn- aðarfólk seta eitt stórt spurnartekin við umrøddu samgongu. Víst verð- ur á, at flokkarnir hugsjónarliga og ideologiskt liggja alt ov langt frá hvørjum ødrum til tess at kunna reka ein politikk, sum likist javn- aðarpolitikki, og at tað ber ikki til at samstarva vid ein flokk, har Oli Breckmann er avgerandi atkvøda. Eisini hetta hava vit víst á, men nú hevur so ein samd floksleiðsla í javnaðarflokkinum umboðandi tingmanning og øll feløgini kring landið góðtikið eitt tílíkt samar- beiði. Og tað sleppur tí at standa sína roynd. VIT kunnu so bara vóna, at flokkar- nir fara at røkka praktiskum loysn- um, sum kunnu gagna landinum, ið jú er í stórum trupulleikum. At mál verða vidgjørd og loyst, sum ikki bara javnaðarfólk, men sum fólk flest fegin síggja eina loysn á. Her verður serliga hugsað um tey stóru málini, ið viðvíkja fiskivinnuni, fiski- ídnaðinum, buskaparstøduni og ar- beiðsloysinum, men eisini um onn- ur mál, sum leingi hava ligið á láni. Sum dómi kunnu vit nevna rús drekkamálið, sum eingir flokkar higartil hava torað at nomið við, men sum hesir báðir samgongu- flokkar uttan iva kunnu finna eina betri loysn enn verandi ómyndug- gerandi skipan. Tað er eisini greitt, at júst javnaðarflokkurin og fólka- flokkurin helst eru teir frægastu til at loysa so týdningarmikil mál sum undirgrundina, sjálvstýrisspurning- in, EEC, fyri bert at nevna nøkur teirra. NU er samgongan so skipad, og eigur hon at sleppa at royna seg. Hóast ofta ymiskir á máli í ymsum spurningum, so er tað okkara met- an, at vit við leiðsluni í Tinganesi — við Atla Dam sum løgmanni og Jógvani Sundstein sum varaløg- manni — fáa eitt gott samarbeiðs- team, sum heldur enn at hyggja eft- ir lokalpolitiskum og øðrum áhuga- málum, veruliga fara at reka lands- politikk, sum so stórur tørvur er á, ein landspolitikk, sum ikki bara hyggur eftir degnum í dag ella í morgin, men sum lítur longri fram og leggur til rættis ein langsiktaðan politikk til frama fyri allar Føroyar. NÚ eru helst ymsar meiningar um býti av målsøkjum. Tað eru tey, sum uttan iva halda, at javnaðar- flokkurin hevur ikki fingið nóg stór og týdningarmikil målsøki i Tinga- nesi, nú fólkaflokkurin hevur fingið bæði fíggjarmál og fiskivinnu. Nak- að kann vera um hetta, men hetta er so tað partarnir hava samráðst seg til. VIT eiga tó undir ongum umstødum at undirmeta málsgkini hjá javn- aðarflokkinum. Eitt tað kanska mest tydningarmesta málsgkið, ið Bústaður: Argjavegi 26 Argjum 11820 Telefon: Postadressa: Postsmogu 75 110 Tórshavn Telefax: 14720 er fiskiidnadurin, hevur javnaðar- flokkurin fingið at umsita. Tað er júst her, at vit skulu til at bróta upp úr nýggjum og skapa møguleikar fyri einum framtíðar fiskiídnað, ið góðskar fiskin meira og harvið gev- ur stórri virði til samfelagið. Hetta økid eiga vit á ongan hátt at undir- meta. Síðani eru tað almanna-, heilsu-, íbúðar- og arbeiðsmarknað- armálini, ið altíð hava staðið júst javnaðarflokkinum nær. Hesi máls- øki hava stóran tydning fyri okkum øll. Og aftrat hesum skal so eisini einasta kvinnan í landsstýrinum, ein javnaðarkvinna, umsita skúla- og mentanarmálini, eisini øki, ið vit undir ongum umstødum eiga at undirmeta týdningin av. SAMANUMTIKIÐ má nokk sigast, at umframt at hava fingið løgmann, so hevur javnaðarflokkurin fingið stóra og álvarsliga ábyrgd í Tinga- nesi. Nú er at vóna, at nýggju lands- stýrisumboðini megna at liva upp til hesa stóru ábyrgd og avbjóðing. Vit ynskja teimum og øllum landsstyr- inum góðan arbeiðshug og vóna, at setningurin: at fáa gongd á aftur hjólini, verður fylgdur. Sosialurin | we! Sambandið . -. . . vildi ikki »Hoast sambands- flokkurin var sinnadur fyri justeringum i ver- andi heimastýrislóg, valdi javnaðarflokkur- in heldur fólkaflokkin. Ein ítekilig ábending um, at snaringin mið- skeiðis í sjeytiárunum hevði sum hevuðsmál: einki meira við sam- bandsflokkin at gera. Nú er so ið hvussu er eingin Pauli Ellefsen meira at skylda uppá“, skrivar pn í politskari viðmerking í Dimma- lætting. Niðursteðan í hesum við- merkingunum til sam- gongusamráðingarnar er tann, at javnaðarflokkur- in heldur ikki hesaferð ynskti at koma í sam- gongu við sambandsflokk- in og at orsekin til hetta heilt einfalt er ein ávísur persónur í javnaðarflokk- inum. Sipað verður helst til formann floksins og nú júst valda løgmann. Um hetta er so, er hann helst maður fyri at svara sjálv- ur, men kunnu vit siga, at sambandsmenn og flokk- ur teirra sjálvir eiga stóran part av skyldini av, at teir ikki bara einaferð men fleiri ferðir hava verið noyddir at sita í andsteðu. Táverandi formaður flok- sins fjaldi ongantíð lítlu virðingina fyri bæði for- manni javnaðarfloksins og eðrum javnaðarmonn- um í afturvendandi álop- um sínum á júst javnaðar- flokkin bæði á tingi og í Dimmalætting ár um ár. So ein kann ikki júst siga, at táverandi formaðurin legði upp til nakað posi- tivt samarbeiði millum sambandið og javnaðar- flokkin. Og tíanverri má sigast, at núverandi formaðurin við sínum treiskleika hev- ur ikki víst nóg stóran samarbeiðsvilja. Ultima- tivu úttalilsi hansara í útvarpinum aftan á fyrsta samráðingarfundin við javnaðarflokkin um, at sambandið fór bara út í Tinganes undir tí treyt, at tað bleiv rikin borgarligur sambandspolitikkur. borgaði nú heldur ikki fyri einum positivum og væl- viljandi samarbeidi við javnaðarflokkin. Hetta var spell, tí vit væntaðu okkum veruliga ein meira medgjørligan og meira vælviljandi sam- bandsflokk, tá nýggi for- maðurin tók við. Nú roynir pn so at fyri- gykla fólki, at javnaðar- flokkurin hverki nú ella áður hevur viljað í sam- gongu við sambandsflokk- in, og at sambandsflokk- urin hesaferð vildi ganga langt fyri at ganga krev- um javnadarfloksins á meti. Hetta er ikki rætt. Við at tvíhalda um júst hetta, at tað skal rekast borgar- ligur sambandspolitikkur í einum landsstýri, har eis- ini javnaðarflokkurin er við, setti sambandið seg sjálvt uttanfyri. Og við at tvíhalda um at bundna uppsparingin ikki skuldi rørast og við at vísa ti samhaldsfasta aftur, valdi sambandið stutt og greitt at fara í andsteðu. So her hjálpa eingi krokudillutár í Dimmalætting nú aftan á, at sambandið hevur sett seg sjálvt uttanfyri alla ávirkan. Hevði sambandið bara verið eitt sindur meira positivt og minni kon- servativt, so hevði møgu- liga ein samgonga við javnaðarflokkin blivið úr- slitið. Og hevði samband- ið nú einaferð med alla viljað ásanna, at einki stendur í stað, og at broytingar, sum eisini gera feroyingar meira sjálvbjargnar, eru natúr- ligar og rættar, so var stødan ein heilt onnur. Men hvussu kann sam- bandið rokna við at skipa eina samgongu við javn- aðarflokkin, tá flokkurin stendur so rimmarfast við sín konservativa politikk og ongar broytingar góð- tekur! 100 ára gamla og grundfesta konservativ- isma sambandsfloksins kemur so heldur ikki bara Framhald á síðu 5