leygardagur 26. januar 1991síða 8

Síða 8 seinastu tíðina hegtstandandi amerikanarar og eisini ísraelar langað út eftir týskum fyritøkum, sum hava selt Irak ut- gerå til at framleida kemisk våpn vid. Ser- Hesa hava liga stór er misnøgdin í Israel um henda tyska irakisku na. Ma Israel er til reidar at luttaka á eini fridarråd- stevnu, tá kríggið í Miðeystri er av. Hetta ísraelski sendi- harrin í Washington á segði einum vikuni tiðindafundi i — Men fyrst mugu sameindu vinna fullkomnan sigur á Saddam Hussein. Hetta er ein avgjerd treyt fyri at broytingar kunnu henda í Mið- teir Tíðindini um kríggið í Golfinum eru nógv lit- að av, hver av pertun- um kemur við teimum. Irakiska útvarpið sigur, at teir sameindu hava dripið mong sivil, og at teir nú eisini hava bumbað ta einastu verksmiðjuna í Bag- dad, sum hevur fram- leitt mjólkarpulvur til bern. Hesi tíðindini hevur tíðindamaðurin hjá amerikonsku sjón- varpssteðini CNN í Bagdad váttað, men tó Saddam Tíðindi vilja vera við, at Saddam Hussein er í eðini inn á sínar ovast- ar í flogvápninum. Hann hevur tí rætt og slætt tikið nakrar Týsk hjálp til Ísrael Ísrael góðtekur friðarráðstevnu Teir sameindu hava bumbað mjólkarvirki hava týskarar hjálpt irakarum at útvikla nógv umreddum Scud- rakettina, sum hevur verið brúkt móti Ísrael. Nú vilja týskarar royna at beta um ringa umdemi sítt og hava teir m.a. samtykt at lata 165 mill. dollarar í hjálp til Ísrael. Hetta eru ísraelar fegnir um eystri, segði sendiharr- in. Hetta má sigast at vera nýtt tekin frá Israel, sum higartil hevur verið ímóti eini friðarráðstevnu um Miðeystur. Spurning- urin er so í hvussu stór- an mun israelar vilja góðtaka at umreða Palestinaspurningin og teirra egnu herset- ing av palestinskum umráði. við tí fyrivarni, at hann hevur sæð ein bygning, sum er vorðin bumb- aður, og sum irakarar siga hevur framleitt mjólkarpulvur. Amerikanarar siga, at einki er í hesum tíð- indum. Umreddi bygn- ingurin hevur verið umgirdur av píkatráði og herfólki fyri at halda fólk burtur. Amerikanarar siga, at irakarar hava framleitt kemisk vápn í bygn- inginum. Hussein dripið fleiri av sínum herovastum teirra av degum. Tað er ein sovjettisk kelda, sum er komin við hes- um enn óváttaðu tíð- indunum. tíðindablaðið Nr. 18 — 26. januar 1991 Vestanlond skapt Saddam Hussein — og nú má oll verðin liva við avleiðingunum Hetta vóru nekur av orð- unum í kendu spyrji- og pallborðssendingini i bretska sjónvarpinum hóskveldið. Í sendingini kom fram, at tað eru serliga lond í vesturheiminum, sum hava skaffað irakiska leið- aranum tey vápn, sum hann í dag ræður yvir. Hesi lond eru m.a. Frak- land, Tyskland, Italia, Bretland, Sovjetsamveld- id, Sudurafrika og USA. Londini hava antin selt våpn ella våpnaskipanir til Irak ella tey hava verið við til at selja maskinur til at framleiða vápn við, so- leiðis at Irak í dag í nógv- um er sjálvbjargið við vápnum. Hóast tað hevur verið forboðið at selja vápn til Saddam Hussein hesi seinastu árini, so hava fleiri av stjórnunum havt kunnleika til slíkan hand- il, men ikki givið honum sterri gætur. Eisini hava einstakar stjórnir bein- leiðis stuðlað slíkari selu. Í USA verður í letuni nógv gjert burtur úr hes- um málinum í fjelmiðl- unum og tað eru teir, sum nú krevja, at tær fyritøk- ur, ið hava selt vápn til Irak, meðan hetta hevur verið forboðið, eiga at verða revsaðar. Tað kann tó verða rætti- liga torfert at gera av, nær fyritøkur hava selt Irak maskinur ol. til vinnuligt ella hernaðarligt endamál. Og ofta hevur keyparin ikki verið Irak, men ein stórfyritoka í Europa, sum Írak eigur. Verurnar eru so sendar til onnur lond, og seinni víðari til Irak. Royndirnar hjá irakar- um at gera eina sokallaða »superkanon« er bara ein av hesum umrøddu loyni- handlum. Talan var um at gera eina langtrøkkandi kanón, sum kundi skjóta spreingileðingar móti mál- um langt burturi. stórur partur av hesi kanónini varð framleiddur í Bretlandi pappírunum, at útgerðin skuldi brúkast í oljuídnað- inum. Tað var so í fjer, at menn fingu frænir av, at hetta var ein partur av eini stórari kanón og var ell útgerðin, sum tá skuldi Ein” og stóð á: Jordan og víðari til Irak, steðgað í bretskum havn- um innan avskipan. Og so- leiðis hava maskinur og vápn fyri milliardir av dollarum verið seld til flytast úr Onglandi til ; Irak igjøgnum ymsar mill- umhandlarar — við ti úr- sliti, at Irak í dag er hernadarliga best út- gjerda landið í 3. heimin- um og eitt tað fremsta í allari verðini. Altjóða eftirlit við vapnasolu Eisini í Europa verður nógv gjert burtur úr upp- lýsingunum, at tað eru somu lond, sum nú kriggj- ast í Golfinum, sum hava selt irakarum ein stóran part av hernaðarligu út- gerðini og bygt nógvar av teimum verksmiðjum, sum í dag framleiða kem- iskt eiturgass til vápna- brúk. Eisini donsk bleð hava tikið hetta málið til við- gerðar. Hósdagin úttalar ein kendur danskur ídn- aðarmaður seg um málið. Hann skjýtur up, at tað undir búskaparligu OECD-eindini eigur at verða skipaður ein stovn- ur, sum hevur eftirlit við selu av vápnum og útgerð til framleiðslu av vápnum til lond, sum verða stýrd av einaræðisharrum sum Saddam Hussein. Í eini grein í Bersen sigur Johan Schreder, stjóri í fyritøkuni Radio- meter, at tað er legið, at vit í vesturheiminum bara hava ansað eftir selu av eitt nú háteknologi til Sovjetsamveldið og als ikki hava hugsað um lond í 3. heiminum, sum hava dikatorisk stýri. — Vit áttu fyri langari tíð síðani at gjørt okkum greitt henda ójavna og sett í verk eitt nágreiniligt eftirlit við ellum útflutn- ingi til lond sum Irak og onnur lond stýrd av eina- ræðisharrum í 3. heimin- um, sigur danski ídnaðar- maðurin við Bersen. Tað er eisini greitt, at tað er sera torført at skipa eftirlit, sum virkar. Víst verður m.a. á at Sveríki hevur eina sera stranga lóggávu hesum viðvíkj- andi, men kortini hevur tað eydnast eini fyritøku sum Bofors at selja hópin av vápnum til 3. lond. Tað Vísir seg eisini, at selan av vesturlendskari = vápna- teknologi er farin fram við beinleiðis medvirkan av stjórnunum í eitt nú USA, Fraklandi og Týsklandi. Tað er ikki torfert at steðga útflutninginum av vápnum, men truplari er tað, tá talan er um ymsa útgerð, sum verður brúkt í framleiðsluni av eitt nú kemiskum eiturgassi, kjarnorkuvåpnum o.l. Nu sanktiónir eru galdandi móti ellum sam- handli við Irak, er eingin aktuellur trupulleiki. Men Spurningurin er hvussu tað verður í framtíðini og hvat vit kunnu læra av okkara mistekum og brúka henda lærdóm mót- vegis eðrum londum, sum verða stýrd av einaræðis- harrum sum Saddam