leygardagur 9. februar 1991síða 8

Nr. 28 — 9. februar 1991 útvarps- og sjónvarps- ummæli 5283 nm Framhald av sidu 7 urin heldur óhóskandi fyn eitt fiskirannsóknarskip: Tað var ein av hesum allarfagrastu sunnumorg- nunum í bestu vártíð, at vit vóru í toski á Norðhav- inum," greiðir Eli frá. „Vit togaðu í millum hálvan og ein tíma, og vóru tå einir 800 kassar av stórum toski (> Hann sigur, at em av yvirmonnunum umborð setti ein avkappara á eitt langt skefti, og so spretu hann posan upp og loraði so útaftur. Fame ikki skyldina „Tað skuldi eitast at vera tað, at millumstykkið ikki helt, men sannleikin er, at hann spretti posan upp, og tá hann kom inn á dekkið, vóru 190 kassar eftir í." Í skundi var seymað aft- ur, og so koyrt útaftur einaferð aftrat, men tá var minni í. Tibetur,” skoytir Eli uppí. Alt hetta skuldi sambært Eli gerast, tí Fiskirann- sóknarstovuni tørvadi pen- ing, og at Magnus Heina- son ti måtti royna at fåa sum mest. „Nú tosad nordingar um, at tað skal hava verið Fame, sum hevur oytt Norðhavið, men so haldi eg ikki," sigur hann. „Tað er heldur leiðslan á Fiski- rannsóknarstovunt, ið ikki hevur dugað, og tí sær alt út, sum tað ger." Nógvur matfiskur Magnus Heinason gjørdi eisini royndir við ídnaðar- fiski. Talan var um einar tveir ella triggjar tårar eystan- fyri, og tå varð farið bein- leiðis inn á Fuglafjørð at landa. „Ég minnist tann eina tårin, at vit fingu átta tons av ídnaðarfiski, meðan seks vóru matfiskur," sig- ur Eli. „Og tað er ngkun- lunda hetta býti, sum er í dag eisini, tá vit hoytra frá ídnaðartrolarunum, sum fiska undir Føroyum.” Hann vísir á, at tað í dag fleiri ferðir er líka við, at býti av ídnaðarfiski og matfiski í dag er helvt um helvt. „Hetta dugir ikki, tí tað er jú ídnaðarfiskinum, hin Forskalling til sólu Rekkur til 60 m av veggi, 2,40 m til hæddar. Ramman er úr aluminium. Toyota Dyna 200 1 % ára gamal, koyrt 35.000 km — bíliga til sólu. Kontrakt kann útvegast. Tif. 33400 fiskurin í sjónum skal liva av," sigur hann. „Og kunnu ídnaðarskipini liva av matfiskinum, tá tey skulu eitast at fiska ídnað- arfisk, so er okkurt heilt galið, tí tað skuldi ikki verið neypðugt hjá teimum at fiska undir Føroyum, tá tey hava kvotu í Norðsjó- num." Hundraðtals milliónir Hann vísir eisini á, at tey ráð, ið vórðu givin við- víkjandi svartkjaftinum fyrst í 80'unum gjørdu sitt til, at vit fingu ein alt ov stóran svartkjaftaflota fyri hundraðtals milliónir, sum so at siga allar nú eru farn- ar fyri skjeyti. „Tá skuldi Fiskirann- sóknarstovan heldur havt sagt, at vit fyrst bert skulu hava tvey skip, ið kunnu royna seg í trý ár, áðrenn onnur skip skulu koma uppá tal," heldur Eli. „Og hvar er allur svartkjafturin nú, ið tá varð reypað so nógv av?" Hann heldur tað vera løgið, at Fiskirannsóknar- stovan soleiðis skal sleppa at hóreiggja sær, sum best Tey ráð, ið vórðu giv- in viðvíkjandi svart- kjaftinum fyrst i 80'- unum, gjørdu sítt til, at vit fingu ein alt ov stóran svartkjafta- flota fyri hundraðtals milliónir. „Og hvar er nú allur svartkjaftur- in, Fiskirannsókn- arstovan reypaði av tå?” spyr Eli Lassen m.a. í hesi greinini ber til. „Tað skuldi jú heldur av røtum verið Fiskirann- sóknarstovan, ið kannaði og ávaraði, so vit kundu fingið ein flota av teirri réttu støddini, sum best hevði verið fyri bæði fisk in og tað fólk, sum ska! fiska hann," sigur Eli. „Men nú sita teir efur, sum teir sjálvir hava reitt, við einari spildurnýggjari og stórari fiskirannsóknar- stovu, men ongum fiski!" $oSlalurin — timm ferðir um vikuna! Johan Samuelsen Sunnudag seinnapart plagar SvF at senda onkran film av tí eldra slagnum uttan ógvusliga »action« v.m., sum vit annars eru so von við, og sum yngra ættarliðið als ikki vil vera fyri uttan í einum filmi í dag. Vit, sum ikki teljast millum tey ungu meira, hava væl eisini loyvi og rætt til at fegnast um ein film, sum júst okkum hóvar, og sum bæði í innihaldi, uppseting og í ferð er so nógv eðrvísi enn tað, sum vit síggja til dagligt. Vit tilkomnu seta okk- um aftur á í stólinum og njóta letuna, og lata tankarnar leita nekur ár aftur í tíðina til >the good old days«. Síðsta sunnudag sóu vit ein frálíkan film í so máta, og var tað filmurin um >Ta lítlu prinsess- una<, sum var á skránni. Hesin filmurin frá 1939 er tann kendasti, har hin tiltikna amerikanska barnastjørnan = Shirley Temple hevði høvudsleik- lutin, og var hon i hesum filminum 10 åra gomul, men so ótrúligt tað ljóð- ar, so megnaði hon at leika so væl, at hon var stjørnan, onki minni. Og so ger tað minni, at film- urin var í so kensluborin allan vegin igjøgnum. Eg skilji væl, at Shir- ley var forgudad av bio- grafgangarum um allan heim, til hon var trøll- vaksin og nakað væl afturat. At senda filmar av hes- um slagnum seinnapart sunnudag er góður skikk- ur, og eigur SvF ti at halda áfram við hesum góða siði. Ferðafrásegnin hjá Flemming Petersen úr Paraguay var áhuga- verd. Hann er komin truliga tætt inn á lívið já bæði latínamerikan- unum og serliga hi: hanska upprunafolki- num, sum partvisi livir i eini veiðumannamentan, eftir filminum at døma. Tað man hava verið få ur fremmandamadur, sum hevur megnað at skapa slíkt álit millum tey innfeddu og upptoku- mannin — ein skuldi ikki trúð, at tilikt arbeiði kundi lata seg gera einsa- nallur úti í villini frum- skógi, men Flemming hevur so progvad, at tað ber til. Og at fáa tað í skrivar Jarðarferðin sum hvarv kassan, sum Flemming fekk, tað er ikki bara sum at siga tað. So bera vit sjálvandi yvir við, at dygdin ikki var av tí all- arbesta, men tá ið vit hugsa um umsteðurnar hjá honum, so er úrslitið á heilt góðari leið. Og tað er eisini í lagi, at slík ung- menni verða stuðlaði av SvF, Skúlabókagrunni- num v.m., tá vísast kann á tílík úrslit eftir lokna ferð. Annars hevur tað verið stak hugnaligt, og ikki sert læruríkt, at vera á ferð við bretanum Michael Palin, nú hann er á ferð kring jørdina í 80 dagar, í fótasporinum hjá Phileas Fogg. Vit hava upplivað, hvussu hann higartil er komin ta longu leið úr London til Shanghai eftir 49 sam- degur á ferð, tó uttan at nýta flogferini, sum hava gjørt heimin so lítlan. Sendingin er so natúr- liga gjørd, at tú kennir tad, sum tu sjålvur er vid i ferðalagnum — tú ert vorðin ein fjakkari á ferð saman við Palin. Nógv er at síggja — og ikki kann ein lata vera við at leggja til merkis, hvussu sjónlig sporini eru dagin í dag eftir bretska hjálandaveldi í Miðeystri, India og Landsynningsasia, hóast hálv eld er liðin síðani eingilskmenninir | góvu skarvin yvir sum heims- veldi. Ein sera áhuga- verd sending. Eitt hjartasuff til end- ans. Øll sjónverp i Norð- urlondum sendu bein- leiðis frå jarðarferðini hjá Ólavi kongi í farnu viku. Í Danmark sendu t.d. bæði DR og TV2 sam- stundis frá jarðarferðini í Oslo. Hetta varð av summum hildið at vera nakað nógv av tí góða, men grundgevingin frá verpunum donsku, hon var, at tílíkt tilfar altíð hevði sera stóran al- mennan áhuga, og tí blivu øll segl sett til. Hví skuldi kutast so ófert í SvF? Vit fingu bert hevi til at síggja nakrar fáar minuttir av hesi kongaligu jarðarferð í Degi og Viku — óhósk- andi — og legið prioriter- að! Ein samsending við NRK hevði verið meiri hóskandi, hóast miku- dagur var