mikudagur 13. februar 1991síða 3

Nr. 30 — 13. februar 1991 Síða 3 Rentuspekulatión. »Tiggju tey bestu«-listin frá Líkningarráðnum Tíggju førovingar gjalda fimm prosent í skatti Skattskylduga inntøka teirra er 433.000 krónur í meðal, vísir ein kanning, sum Líkn- ingarráðið hevur gjørt - Ávísingin av, hvussu rentuspekulatión fer fram, var bara dómi, - tað er eingin sum fær so stóran frádrátt í veruleikanum? Soleiðis spurdi ein les- ari, ið ringdi til okkara gjáramorgunin. Hann víst til gjøgnumgongdina i blaðnum í gjár undir teig- inum >Hvat snýr tað seg um?< VERULEIKIN GREFLIGARI Men dømi vísir til veru- leikan, so skrivingin er als ikki spekulatión. Fyri ein part ber til at siga, at veruleikin er 'verri” enn hugsaða dømid. Ein lítil kanning, sum Líkningarráðið hevur gjørt, vísir, at í hvussu er tiggju føroyingar gjalda 5 % í skatti, hóast skatt- skylduga inntøka teirra er omanfyri 400.000 krónur. Kanningin er gjørd 'mill- um 10 persónar, ið eru útvaldir millum teirra, ið hava størst frádrátt, og hava lítlan og ongan skatt.”, sum tikið verður til. Tað, sum ger munin, eru stóru rentuútreiðslur teirra. 42 % av teimum kunnu sambært galdandi skattalóg dragast frá álíknaða skattinum. NIÐURUM NULL, MEN... Í meðal hava hesir per- sónarnir eina skattskyid- uga inntøku uppá 433.000 krónur; skattur 216.000 Sjálvuppgávur verða flokkaðar á Líkningarráðnum. Stakkurin við teimum nógvu rentuútreiðslunum er ikki rúgvismikil, men nógvar milliónir standa á, sum ikki koma til skattingar. Flestu skattaborgarar eru við til at C:5%) SKATTARÓMI. 10 føroyingar hava eina skattalagkøku, ið sær soleiðis út. A er eft- ir, tá vanligur 50%-skattur er goldin. B+C er álíknaður skattur. 42% av rentuútreiðsl- unum (=B) kann dragast frá álíknaða skatt- inum; t.v.s., at persónurin sleppur undan at gjalda B-partin av gjalda: førur fyri at skattinum. Skattur at C. Hetta krevur, at persóniurin er gjalda stóru rentuútreiðsl- urnar; tað verður í førum sum hesum helst gjørt við rentuinntøkum, uttanlandslån i seta stór ið standast av at føroyskan pen- ingastovn (sí Sosialin í gjár síðu 8) krónur. Rentuútreiðslur teirra eru 520.000 krónur í meðal; 42 % ella 218.400 krónur av hesum kunnu dragast frá teimum álíkn- aðu 216.000 skattakrón- unum. Skatturin fer sostatt niður um 0!. Av ti at talan er um meðaltgl hjá persónum, sum hava høgan margin- alskatt, so fáa allir teirra ikki drigið tey 42% frá fult og heilt orsakað av 50%-markinum í skatta- lógini. Skatur teirra fer tískil frå 0 og uppá 20.000 krónur. figgja økingina í tøka peninginum hjá teimum, sum spekulera um skattin 20.000 krónur av 433.000 krónur er tað sama sum 5 % í skatti. LANDSKASSIN: MINUS TVÆR MILLIÓNIR Teir 10 persónarnir, sum kanningin umfatar, hava eina samtalda skattskyld- uga inntøku uppá 4,333 milliónir krónur, rentút- reiðslur uppá 5,203 mill- iónir krónur, og gjalda tilsamans 198.000 krónur í skatti. Um so er, at talan er um reina og skara rentu- spekulatión, so missir landskassin einar tvær milliónir sum hann annars hevði fingið. SPEKULANTURIN PLUSS 150.000 KRONUR, - MINST Hvør av hesum tiggju persónunum hevur fingið ein rentufrían, skattafíggj- aðan nytslumøguleika, ið er millum 150. 000 og 300.000 krónur stórri enn hann annars hevði verið, - og tá eru tær 520.000 krónurnar í rentuútreiðsl- um goldnar. Við ødrum orðum: hevði hann bert 433.000 kr. í inntøku, so hevði hann umleið 215.000 kr. tøkar. Við at spekulera í lánum i 5-7 millióna- klassanum og draga part av rentuútreiðslunum frá hevur hann millum 400 og 600.000 kr. tøkar ówh Tað er ikki smápengar, rentuspekulatiónin snýr seg um. Teir 10 eru ert toppurin Teir 120 føroyingarnir, ið hava 200.000 krónur ella meiri í rentuútreiðslum, gjalda 16% í skatti. Skattskylduga inntøka teirra er 300.000 krónur árliga í meðal Teir 10 pers6namir , sum í meðal gjalda 5% í skatti, eru einki serfyribrigdi í føroyska skattasamfelag- num. Teir eru bert ovastu ringarnir i frådråttar- kransakøkuni. Líkningarráðið hevur gjørt eina kanning aftrat, ið umfatar teir føroyingar, ið hava eina privata rentu- útreiðslu, ið er stórri enn 200.000 krónur. Kanning- in vísir, at hesir 120 pers- ónarnir gjalda 16% í skatti av skattskyldugu inntgku teirra. Skattskylduga inntøka teirra er 300.000 krónur í meðal, t.v.s., at skatturin er umleið 150.000 krónur. Rentuútreiðslur teirra eru 311.000 kr. í meðal; av hesum kunnu 42% ella 131.000 krónur dragast frá álíknaða skattinum. Skatt- urin fer sostatt úr 150.000 krónum og niður í 19.000 krónur. Heldur ikki allir hesir persónarnir fáa brúkt tey 42% fult og heilt; - teir kunnu bert draga reiðiliga 100.000 krónur frá. Skatt- urin hjá hesum 120 per- sónum verður tískil ikki 19.000 kr., men 48.000 kr. Hetta svarar til 16% av 300.000 kr. Ein A-skattgjaldari við 300.000 kr. í inntøku og uttan rentuútreiðslur hevði havt 150.000 kr. tøkar Spekulanturin hevur 650.- 750.000 kr. ella 150.000- 200.000 krónur meira Hesir 120 persónarnir hava samtalt eina skatt- skylduga inntøku uppá 36 milliónir krónur, eina rentuútreiðslu uppá sam- talt 37 milliónir krónur (av hesum kunnu í mesta lagi 15-16 millónir dragast frá), og ein samtaldan skatt uppá 5,7 milliónir. Landskassamissur um talan er um reina rentu- spekulatión: 15-16 milli- ónir. Skauafíggjað gking í tøkum peningi hjá 120 persónum: 18-24 milliónir umframt at føroysku bankarnir fáa 100 tals- milliónir í tókum peningi at læna út. Tær 37 milliónirnar í rentuútreiðslum svara til minst tað tíggjufaldaða í lánum, - størsti parturin órvað útlendsk lán, sum eru sett í føroyskar pen- ingastovnar. ówh 120 persónar verða gjalda 16% av skattskyldugu inntøku teirra, ið er 300.000 kr. í medal