týsdagur 26. februar 1991síða 9

Nr. 39 — 26. februar 1991 Er s0Sialurin NØ Gloymið ikki tykkara serligu eyðkenni I samband við, at Sumbiarbergholið varð skotið ígjógnum helt Sverre Midjord, løgtingsmadur, hesa rødu Uppskotid til berghols- gerð til Sumbiar bleiv lagt fyri Føroya Løgting i 1978 av suduroyartinglimunum Ova Mikkelsen, Hilmari Beck, Jåkupi Mortensen og Sverra Midjord. Málið bleiv beint í vega- nevndina og álitið frá henni lagt fyri løgtingid tann 8. september 1978. Tað álitið, sum bleiv samtykt tann 19. sep- tember 1978 við 20-0 at- kvødum, er tað, sum hev- ur ført vid sær, at vit i dag kunnu siggja henda veru- leika sum sumbiarberg- holið er. Hetta uppskotið, sum i veruleikanum framdi tad, vit i dag eru vitni til, var framlagt og undirskrivað av løgtingslimunum Kjartan Mohr, såla, Håk- un Djurhuus, såla, Ova Mikkelsen, Hilmar Beck og Sverra Midjord. Tad er ein stør hending, sum fer fram i dag i Sum- biar Sókn. Hetta må vera ein av teimum størstu, sjålvt um tad hava verid so mangar, sum standa frammarlaga, so vil hetta tiltakid koma at hava stórar broytingar við sær, tað er at vóna, at broytingarnar ikki koma at hava tað við sær, at tey sermerki, sum hava eyð- kent Sumba, at tey koma at glíða aftur við borðin- um. Tó vil hetta tiltak al- tíð koma at standa frammarlaga í tíðini, sum kemur. Sumba er søgurik bygd, sum hevur varðveitt ta stóru mentan, sum liggur í ti føroyska dansinum, at hetta hevur ligid frammar- laga, kemur uttan iva av, at bygdin hevur ligið utt- anhanda, men hetta hevur ført vid sær, at tit og for- fedrarnir hava megnað at varðveita tað besta, sum vit eiga av feroyskari mentan. Tann feroyski dansurin, sum eisini bygd- in hevur fingið europeisk- an heiðursprís fyri. Tann føroyski dansurin og kvæðini eru flutt frá munni til munn, ættarlið aftan á ættarlið, ógloym- andi hendingar, sega og kaldur veruleiki. Hetta er fedranna arv- ur, og hann bleiv varð- veittur her í Sumba. Tað er at vóna, at hetta sermerkta við Sumba og við tí fólki, sum her býr, og tey, sum undan eru far- in, at eyðkenni tykkara ikki verður gloymt, nú lættari verður at búleikast her. Martin Holm, sáli, segði, tá ið bergholið til Hvalbiar var veruleiki: — … LAN“ Gloymið ikki bygdargøtuna. Eg vil siga vid tykkum, sumbingar, gloymið ikki tykkara serligu eyðkenni: ta gomlu Blíðskapin, Hjartalag, Dansin og Kvæðini. Og ikki at gloyma tætt- irnar og yrkingar, sum siga frá hendingum, smærri og sterri, men tó, tær sum hoyra til bygdar- seguna, hendingar, sum eiga at varðveitast. Tí tað er mentan og eitt fólk uttan mentan, tað er eitt fátækt fólk. Vit eru umgyrd av vekru og stórslignu náttúruni, eini náttúru, sum bygdarsonurin, Hargaskaldið Poul F, so mergjandi sigur frá í yrk- ing síni um Beinisverð. seinasta skotið til Sand- víkarbergholið. Hesum segði Kristian Djurhuus, frá í reðu síni. eisini sáli, Tað er eingin loyna, at lærarin Petur M. Dam, sáli, sum byrjaði sítt lívs- starv her í Sumba, hann hevur sett spor eftir seg. Tað er at vóna, at ring- urin ikki endar her, tí tá tað av politiskum myndugleikum verður tal- að um ringar tíðir, um ar- beiðsloysi, so er tað eingin loyna, at so er. Men eg eri ikki samdur við tí, at alt virksemi, so sum bergholsgerðir, vega- gerðir, ikki eru neyðugar. Tverturímóti, tað betir ikki um arbeiðsloysið at steðga á og ikki halda fram við tí, sum er í gerð. Á hesum økinum, eins og so mongum, eiga vit at læra av teimum, sum undan eru farin. Nú lættari verður at ferðast, nú ferðast verður Eitt Paradís skugga her menniskja sá os villini tamt fyri foturnar lá I. - TABU. - har aldist eitt hjúklandi ond eitt fullfiggjad gleði, ið sleit okkum bond og gav okkum boð móti halgini hátt har ljómið og menniskjað sita um sátt. Tað var hesin sami mað- ur, sum byrjaði sítt lærarastarv her í Sumba, sum við sínum fram- skygni var við at leggja til rættis bergholsgerðir í Feroyum. Fyrsta bergholið var ímillum Hvalba og Trongisvág, og fram- skygnir, sum teir sum tá ráddu fyri borgum vóru, so hildu teir áfram til Sandvíkar. Vit áttu attu at tikið við læru av teim- um. Beinisverð stendur tað fagurt at líta grótgrátt og grasgrønt sæst skifta við hvítt alfagrar blómur úr velltorvum anga favn væl er grasið í flotunum sítt tusundtals røddir, tey margfjøldu ljóð frå teimum fuglum í berginum búgva tættir — sum stjørnurnar eitt vetrarkvøld frítt teir síggjast um nasarnar flúgva. Men gløgt er gestsins eyga, eisini hann, sum steðgar á eina stutta stund, verður varugur við stórleikan og sereyðkenni hjá hesari bygd. Í 1924 er Peter M. Dam, sáli, lærari við skúlan her í Sumba, eyga hansara festi seg við náttúruvakurleik- an og serliga var tað fyri hann Sumbiarhólmur. Í yrking síni um Sumbi- arhólm sigur hann so- leiðis: Petur M. Dam doyði í 1968 og tók Kristian Djur- huus við sum legmaður fyri ta samgongu, sum tá hevði ta politisku leiðsl- una í Feroyum. Mangur fær tað, sum ødrum er ætlað. Eingin fær tað, sum eðr- um er lagað. Soleiðis kann væl sigast í hesum føri, tí hetta førdi við sær, at Kristian Djur- huus sum legmaður so- leiðis kom at skjóta tað gjøgnum fjøllini, lat hetta ikki gera tað, at vit gloyma ta gomlu bygdar- getuna. Hon, sum varð traðkað av forfedrum okkara, og sum sigur frá einum lívi við strevi og stríði. Men tó ikki meira enn so, tí tá kveldið kom og meðin var runni, tá tóku forfedrarnir hendur sam- an og fóru upp á gólv. Harvið hava teir givið okkum ein mentunararv so stóran, sum eingin tjóð í heiminum eigur. Gloymið ikki hetta, nú alt tykist at blíva so lætt, gloymið ikki tað, sum tykkum var givið: Fedr- anna arvur. Tykkum, sum hava staðið fyri, tykkum, sum hava arbeitt her, tit hava so sanniliga sett tykkum ein varða, hetta væla verk vil standa sum búmerki fyri gott feroyskt arbeiði. Tykkum ynski eg hjartaliga tillukku. „SUMBA Somuleiðis ynski eg Sumbiar Bygdarráð hjartaliga tillukku við Sumbiar-bergholinum. Sverre Midjord