leygardagur 9. mars 1991síða 7

Nr. 48 — 9. mars 1991 Altjóða kvinnudagurin í gjár: Javnstødulogin eitt "Havnarproblem?" Í gjár var altjóða kvinnudagurin, og Sos- ialurin kundi siga frá tíð- indum á forsíðuni, at ein kvinna í barnsburðarfar- loyvi, var uppsøgd úr almennum starvi. Tað var viðmerking til altjóða kvinnudagin, sum kann standa einsamøll! Ístaðin at spyrja konufólkini í Javnstødis- nevndini um viðmerking í samband við kvinnudagin, hava vit vent okkum til Jógvan Vágsheygg, limur í Føroya Arbeiðsgevara- felag og Javnstødisnevnd- ini og Jóannes Eidesgaard, landsstyrismann, sum hev- ur javnsstødismål um hendi i Tinganesi. Er tað ikki umráðandi við javnstóðulóg, fyri at meta bæði kynini javnt á ar- beiðsmarknaðinum? Jógvan Vágsheygg: - Eg haldi innast inni, at vit standa á jøvnum føti, og at ein javnstóðulóg ikki ger nakran mun. SKATTALÓGIN GER MANNAMUN Hinvegin, so noyðist eg at viðganga, at eitt undantak er - og tað er skattalógin, sum leggur inntgkuna hjá konu omaná inntøkuna hjá manninum. Her er talan um mannamun. - Mín meining er tann, at ættarlið betur duga at samarbeiða á jøvnum fóti heldir ikki sakað, um hon varð sett í verk um kvinnur hava ein vilja at koma sær fram, so koma tær tað eisini - eins og menn. Veruleikin er heldur tann, at allar konur ikki vilja tað, eins og vit kunnu vera samd um, at heldur ikki allir menn hava nóg stórt ynski um tað. - Eg eri valdur í Javn- stødisnevndina sum um- boð fyri Føroya Arbeiðs- gevarafelag, og her kann eg viðmerkja, at vit ongar sáttmála hava, sum íkki geva likaløn. Kvinnur og menn verða javnt stillað í okkara felag, men so eru eisini kvinnufeløg og mannfólkfelgg, og tað havi eg einki ímóti. - Tað er ein náttúrligur lutur í samfelagnum, at mannaættin skal ngrast, og tað eigur ikki at ganga úr yvir kvinnuna, um hon skal eiga barn. Eg kenni ikki viðurskiftini, har kvinna er uppsøgd í far- loyvistíðini, men tað kann verða so mangt sum ger, at stovnar siga fólki úr starvi, og har kann ein kvinna í farloyvi ikki verða tikin fram um onnur á arbeiðs- marknaðinum. FLAKAKVINNA OG AKADEMIKARAKONA - Annars haldi eg, at hatta er eitt "Havnaproblem" við javnstóðulógini. Vit merk- ja tað íkki á sama hátt uttan fyri høvudstadin. Eg haldi kortini at, ein flakakvinna á bygd, hevur ógvuliga lítið felagsmál við t.d. eina akademikara- konu í Havn. - Tá eg var barn, var tað mamman í heiminum, sum styrdi øllum. Tað var hon, sum tók avgerð i fíggjar- spurningum eins og í øll- um gðrum spurningum, sum hevði við okkara ger- andisdag at gera. Í dag verður sagt, at kvinnan hevur minni virði, tí hon gongur heima og ansar børnunum. Eg dugi ikki at skilja tað. Eg haldi at tað hug- burðurin hjá fólki, sum skal broytast, til tess at vit fáa javnstødu - og ikki ein lóg um, hvgrji rættindi vit hava ella fáa. JóannesEidesgaard, landsstýrismaður: - Er tann stundin ikki komin, har vit skulu fáa javn- stóðislógina fram aftur á tingborð? - Í løtuni arbeiðir javn- stødisnevndin við broyt- ingaruppskoti, og tá tað er liðugt, fáa vit væntandi málið til viðgerðar. Kunnu vit javnstóðulógina fyri uttan? Hvert javnstýðulógin bertt er neyðug fyri ein part av landinum, skal standa Ømålsagt, men hugsandi er at komandi - á ein náttúrligan hátt. Um ein lóg er einasta forðing, so hevði tað - Nei, tað haldi eg ikki. Tað er ein vandi fyri, at kvinnan verður við undirlutan - tann bleyti parturin, sum lættari er at herja á í hesum tíðum, nú so nógv skal sparast. - Best var um vit kundu verið javnstødul6g fyri uttan, men so var hetta eitt idealsamfealg, og tað er helst eisini óhugsandi, at so er. - Vit kunnu bert ásanna, at tað verður gjørdur mannamunur millum kyn- ini. Er eingin tryggleiki fyri barnakonum á arbeiðs- marknaðinum, sum fara í farloyvi? - Sjálvandi skulu fólk fáa børn, og kenna seg trygg í arbeiði samstundis. Her tørvar okkum fastar, væl umhugsaðar reglur fyri, hvørjar treytir fólk verða søgd úr arbeiði eftir. - Nú kenni eg ikki júst hetta dómi, men um vit hugsa um almennu spar- ingarnar, so kann hugsast, at tann, sum seinast verð- ur settur í arbeiði, verður uppsagur fyrst. Tað nýtist ikki at verða onnur orsøk - eitt nú at kvinnan hevur barnsburðarfarloyvi. Er tað umráðandi at fáa verða jaynstðulógina setta í gildi? - Ja, tað haldi eg. Felagið, sum kioskeigarar, bensinstødir, bakaríir og onnur sum hava opið um kvgldarnar, verður nú stovnað. Fyrsti fundurin varð hildin seinasta mánadag, og tå var ein arbeiðsbólkur settur, sum hevur arbeitt vid at gera eitt uppskot til broytingar í lógini um afturatingartíðir. Umframt hetta hevur eisini verið arbeitt við lógum, sum skulu galda fyri felagið Hósdagin var arbeiðs- bólkurin fyru Sglubúðar- felagið úti í Tinganesi og kunnaði Tummas Arabo, landsstýrismann í handils- málum, um uppskotið, eins og bólkurin greiddi frá sínum sjónarmiðum. Av tí at landsstýrismað- urin hevur bidid handils- Mánakveldið kl. 19 verður stovnandi aðalfundur í Sølububarfelagnum, har limirnir m.a. fara at taka stóðu til broytingaruppskot til lógina um afturlatingartíðir. Sølubud- arfelagid stovnað mánadagin - har m.a. eisini lógaruppskot um broytingarar í afturlatingartíðunum, sum arbeiðsbólkurin hevur gjórt, verður lagt fyri limirnar fólk um at geva sítt um- mæli til broytingar í aftur- latingarlógini seinast 15. mars, helt arbeiðsbólkurin fyri Sølubidarfelagid, at skotbråid hjå teimum var OV Stutt. Tey vildu helst útsett freistina at geva ummælið eina viku, av tí at uppskotið hjá felagnum skal leggjast fyri limirnar, og ti hetta í fyrsta lagi kann gerast mánadagin Mánakveldið verður stovnandi aðalfundur Sglubúðarfelagnum á T'6- rs Cafeteria í Havn, kl. 19, har m.a. eisini uppskotið sum arbeiðsbólkurin hevur gjørt, verður lagt fyri lim- irnar. Dagny