týsdagur 12. mars 1991síða 10

Síða 10 — Tað er eitt sindur hugstoytt at síggja, hvussu lítla á- virkan Foroyar hava í Norðurlanda Ráðnum, nú vit ikki eru sjålvstødugur limur. Men kanska er ein bati á veg, nú úngmannafelogini i Norðurlondum hava skotið upp, at bæði Føroyar, Grøn- land og Áland skulu hava sjálustoðuga umboðan. Tað ganga tå helst ikki meira enn eini fýra ár, til vit eru sjålv- stoðugir limir, sigur annað av føroysku umboðunum i Norðurlanda Rådnum, Anfinnur Kallsberg, i samrødu við Sosialin. Hann sær fegin, at tad verdur i hesum landsstyrisskeid- num, at vit fáa sjálustoðuga umboðan i Ráðnum, og held- ur fyri, at tað eisini verður undir hesum landsstýrinum, at vit fara at fáa okkara ríkisrættarligu viðurskifti meira av- klárað, enn tey eru í dag. Í farnu viku var seta í Norðurlanda Ráðnum hildin á Christiansborg. Eisini feroyingar vóru umboðaðir á setuni við = — Eg havi verið við til nógvar fundir eftirhond- ini. Nakað kann vera um tað, at her verður nógv prátað, men tað haldi eg eisini er í lagi, tí tað er av stórum týdningi, at bæði tingmenn og landsstýris- menn fáa hevi at hitta kollegar úr hinum Norður- londunum. Tá tað snýr seg um eitt slíkt fleirtjóðað tól sum Norðurlanda Ráðið, so er greitt, at tað tekur sína tíð frá tí at málini koma fram, til vit síggja verulig úrslit. Tað er tí greitt, at tað krevur nógv tol at vera við í einum slíkum samar- beiði. — Vit kunnu ikki rokna við, at arbeiðsgongdin verður tann sama sum t.d. í legtinginum, at tú beinanvegin fær eina lóg kunngjørda bara nakrar fáar dagar eftir, at hon er samtykt. Tey mongu upp- skotini skulu fyrst fram- leggjast og viðgerast í Ráðnum og skulu so út til tey einsteku londini. Tú skal tá fáa fleiri áhugamál at virka saman, og skal tú rekka einum úr- sliti, so má tað finnast ein semja, sum Bell londini kunnu taka undir við. Tað verður ongantíð tað sama, tá fleiri tjóðir skulu virka saman, sum tá talan bara er um títt egna legting ella fyri tað fólkating. tingmonnum, landsstýris- monnum og umboðum fyri politisku ungmanna- felegini. Um somu tíð helt formansskapurin í Norrønu feløgunum fund. Føroyar hava ikki sjålv- støduga umboðan í Norð- urlanda Ráðnum. Vit eru partur av donsku umboðs- nevndini og kunnu velja tvey umboð. Hesi verða vald tá landsstýri verða skipað. Eftir at seinasta landsstýrið varð skipað, valdi samgongan Anfinn Kallsberg úr Fólkaflokk- inum sum lim í Norður- landa Ráðnum, og and- stødan valdi Jógvan Ing- vard Olsen úr sambands- flokkinum. Til hesa set- una metti tó tiltaksmaður hansara Terje Davidsen. Norðurland Ráðið við- gjørdi hesaferð í stóran mun uttanríkismál, ser- liga steðuna í teimum trimum baltisku londun- um og so framtíðarútlitið hjá Norðurlondum í tí nýggja Europa. Eftir fundirnar tosaði Sosialurin vid Anfinn Kallsberg, og vit spurdu hann, hvat tad hevur at siga fyri okkum føroying- ar at luttaka å fundunum i Norðurlanda Rådnum! Mugu vera við — Tað hevur avgjert týdning fyri okkum feroy- ingar at vera við í norður- lendskum samarbeiði. Har Nr. 49 — 12. mars 1991 limir innan fýra ár eru góðir meguleikar fyri at hitta fólk, tú hevur brúk fyri at tosa við og kenna sum politikari. Eis- ini haldi eg tað hevur nógv at siga, at okkara landsstýrismenn á hesum fundum í Norðurlanda Ráðnum kunnu meta sín- um kollegum úr hinum Norðurlondunum. Teir koma at kenna hvenn ann- an og kunnu gera avtalur. Hetta kann gera teirra ar- beiðsdag lættari. Tá teir hava trupulleikar og iva- mál av einumhverjum slag, sum skulu loysast millum lond, kenna teir hesar ábyrgdarpersónar persónliga, og júst tað haldi eg hevur sera stóran týdning. Anfinn Kallsberg held- ur somuleiðis, at hetta samstarvið hevur nógv at siga fyri politikararnar, tí teir fáa eina rúgvu at vita á hesum fundum um, hvat hendir og bylgist í hinum londunum um mål, sum eisini hava okkara åhuga. — Nú verður Norður- landa Ráðið av mongum mett vera sum eitt hugna- felag, har politikarar og embætismenn fyrst og fremst hittast fyri at eta og drekka og fyri síðani at fáa eina rúgvu av pappiri heim við sær — enn sum ein felagsskapur, har tað verða tiknar ítekiligar av- gerðir, sum kunnu setast í verk og gagna Norður- londum! Orð og myndir: Jan Miller — Tað kann fyri ein utt- anveltaðan sýnast sum at tað koma ómetaliga fá úr- slit burturúr. Her er í tonsavís av pappíri, og nógv er sera burokratiskt, men eg trúgvi kortini, at tað uppá longri sikt hevur stóran týdning at vera við í hesum arbeiðinum. Vit hevdu verið ómetaliga nógv verri fyri, um vit ikki luttóku í hesum norð- urlendska samarbeiðin- um. Anfinn Kallsberg held- ur sjálvur tað vera ein natúrligan part av arbeið- inum hjá einum lands- stýrismanni og einum tingmanni at vera við í slíkum arbeiði. — Eg trúgvi eisini, at hetta kann hava týdning fyri okkara lóggávuar- beiði i Føroyum. Tí hug- skot, vit fáa á Norður- landa Ráðsfundum í dag kunnu síggjast aftur í ein- um lóggávuarbeiði heima í Føroyum, sum liggur kanska fimm ár frammi í tíðini. — Tað er rætt, at po- litikarar úr ellum Norður- londum eru rættiliga krit- iskir, tá talan er um, hvat kemur burtur úr arbeiðin- um í Norðurlanda Ráð- num. Nógvir halda, at tað kemur ov lítið burtur úr í mun til orkuna, sum verð- ur løgd í arbeiðið. Men eg haldi sjálvur, at hetta samarbeiði eisini krevur eitt sindur av toli. Tað skal hava sína tíð til at sodna, og ein skal kunna arbeiða við hugskotunum og tilfarinum í eina tíð, áðrenn tú sær verulig úr- slit. Í framtíðini tá alt fer at snúgva seg meira og meira um samarbeiði land- anna millum, fer hetta ar- beiðið í Norðurlanda Ráð- num at hava enn sterri týdning, enn tað hevur í dag. Norðurlond og Europa Ein av spurningunum, sum nógv hevur verið tos- að um á Norðurlanda Ráðsfundinum í Keyp- mannahavn, eru viður- skiftini millum Norður- lond og EF. Tað eru tey, sum siga, at tað tænir norðurlendskum áhuga- málum best, at Norður- lond standa uttan fyri EF. Onnur halda, at áhuga- málini hjá Norðurlondum verða tænt best innan fyri felagsskapin. Og tað eru tey, sum siga, at núver- andi steðan, har Norður- lond eru bæði innan- og uttanfyri EF, kann skaða tað norðurlendska samar- beiðið. Hvat hevur Anfinn Kallsberg at siga til hetta! — Danmark, sum er lim- ur í EF, er eisini við í Norðurlanda Ráðnum, og tað vísir seg, at danir hugsa kanska eitt sindur eðrvísi enn vit aðrir í dag. Teir hugsa kanska meira í EF-banum enn vit aðrir. — Er tað gott ella ringt? — Eg trúgvi, at tað fyri Danmark er neyðugt. Teir verða pískaðir til at hugsa tveir vegir, og skulu vit føroyingar i framtíðini gera okkum von um at vera við í framtíðar Europa, antin vit so eru uttan ella innan fyri EF, so verða vit noyddir til at samarbeiða við aðrar. Vit kunnu ikki liva av at iso- lera okkum einsamallar. Eg rokni við at fara Noreg og Sveríki upp í EF, so fær norðurlendska samar- beiðið enn sterri týdning í framtidini, soleiðis at tað sum er felags millum Norðurlond ikki skal hverva heilt. Vit hava eina felags norðurlendska mentan — vit hava málini. Hesi skulu vit verja. Og kemur tað so langt eina- ferð í framtíðini, at øll hesi