leygardagur 16. mars 1991síða 10

Vit eru stødd í skúlastovu Stundentaskúlanum við Getugjógv, har næming- arnbir júst í løtuni fáa trøði Miðskeiðis í næminga- bólkinum situr ein 15 ára gomul genta, sum eitur Tanja Hon er år Russlandi, og býr einar 40 km uttan fyri Moskva, í Zhukovski, har umleið 100.000 fólk bugva. Tad er ein ógvuliga litil býur, eftir okkara máti- stokki, sigur Tanja Loba- nova, tá vit fara við henni heim eftir skulatid KENNIR SEG HEIMA kennir seg væl hjå hus- ikunum i Lamba, her hon hevur bud i hålvt år higartil. Hon bjóðar okkum sess yg fer eftir myndum av orledrunum og beiggja- num, eins og vil hon et ini veita okkum innlit i, hvussu tað er har, sum hon kemur frå, í Russ- landi. Tanja er ógvuliga blíð og fyrikomandi, og vil fegin svara øllum spur- ningum, sum vit seta henni. Hon dugur ógvuliga væl at tosa føroyskt, men tå hon skal greida meira gjølla frå onkrum, fer hon yvir i enska målid, so tå neyvan hoyrir, at hon ikki er ensk. Hvussu bar tað til, at tú t kom higar - Tað var skúlastjórin á skúlanum hjá mær, sum ringdi ul okkara og segði, at tveir næmingar í okkara skúla kundu sleppa um AFS skipanina í annað land at ganga í skúla eitt ár. Hann segði, at teir høv- lu valt meg, og at eg kun- di sleppa til Danmarkar. MAMMA TORDI IKKI Tad hildu vit ljóða ógvuliga spennandi, men eina viku áðrenn eg skuldi fara, fingu vit boð um, at eg skuldi ul Føroya ístað- in Vit vistu ikki hvar Føroyar vóru, men lá vit leitaðu upplýsingarnar í eini bók, vísti tað seg, at Føroyar lógu so langt frá Danmark, at verðurlagið var vánaligt og bert fiskur og líuð fólk 1 at lata meg fara eið. Vit fingu í Vita, at i rørovum búði gott fólk og at livi umstødurnar vóru avbera góðar, og tá játtaði mam- ma mær at iara, Sigur Tanja brosandi og leggur afturat: Tað havi eg ikki angrað. Foreldrini hjá Tanju ar- beiða bæði. Mamman Faja er 48 ára gomul og verk- frødingur. Pápin Stanislav er 50 år og virkar sum varastjóri í stórari fyritøku, sum ger lutir ul råmdarfør og flogfør. Beiggin Vladi- mir er 23 åra gamal og arbeiðir í eini sølubud á flogvølli. TYKKARA LIVIUMSTØDUR Tey búgva í íbúð, sum er trý rúm, baðirúm og wc, í einum håhusi. - Tað eru góðar umstødur eftir okkara mátistokki, sigur Tanja. Vit hava kortini ongan bil ella vaskimaskinu og onnur húsrahaldtól, sum kunu gera arbeiðið lættari heima. Tað gevur nógv arbeiðið við síðuna av út- arbeiði, Ld. mugu øØll klæði vaskast í hond o.s.fr. Gerandisdagurin í Russ- landi er merktur av arbeiði og skúla. Tey ulkomnu ar- beiða frá morgni og út á kveldið og børnini ganga í skúla einar seks tímar dag- liga. Skúlagongd er eisini leygardag, so bert sunnu- dagurin er til at taka ul annað virksemi. Vit hava eisini Ógvu- liga nógv heimaarbeiði, einar seks tímar dagliga, og tí verða stundir ikki ul so nógva annað enn skúla GANGA Í SKÚLA ALLAR GERANDIS- DAGAR I Føroyum ganga vit bert í skúla fimm dagar um vikuna, og hava kan- ska tveir tímar heima arbeiði. Tað er eitt satt spæl. - Serliga hugtakandi er tað, at lærari og næmingar eru sum vinfólk at kalla, og tað sýnist ikki at vera munur á teimum, tá tosað verður. - Í Russlandi er stór veit millum lærara og næming, og vit fáa karakter fyri alt, sum vit gera í skúlanum - eisini tá vit tosa við lær- aran. Hann er ikki ein van- ligur persónur og vit hugsa altíð um, hvgrji úrslit vit fáa í skúlanum, tá vit tosa við læraran. Hóast Tanja gekk í 8. flokki í Russlandi áðrenn hon kom til Føroyar, so gongur hon nu i 1. flokki å studentaskulanum. Hon heldur seg hava lært nógv meir í fólkaskúlanum í Russlandi, enn floksfelag- arnirs í studentaskúlanum. - Í Russlandi hava vit ikki valfrí fak, sum her. Vit skulu lesa allar læru- greinar. Tí er skúlin í Russlandi nógv strrevnari, sigur Tanja Hvussu var tað at koma iil Føroyar úr Russlandi - Tað var stór um broyting, og serliga fjøllin hugtaka meg, og so tað at eingi trø eru. Eg havi ongantíð sæð fjøll áður. Har eg búgvi eru nógv ug. Eg var skelkað tá vit fóru ul handils fyrsta dag in. So nógva voru havt eg cisini ætta um Of) ivoin Panja saman við Harriet Lamhauge og soninum Pálli. Atta ára gamla dóttirin Sunnevá, var úti og spældi, tá myndirnar vóru tiknar Tanja saman vid skúlafelogunum og Bo, lærararnum í fornaldarfrødi á studentaskúlanum við Gýtugjógv ongantíð sæð áður. Her er so nógv av øllum sløgum. - Í Russlandi er bert eitt slag av osti og vit noyðast at standa i longum bíð- irødum, bert fyri at fáa kjøt til dógurða. - Okkum tørvar alt slag av vøru, klæðir 0.a. brúks- lutir, sum tit bara fara í handilin at keypa. - Annað sum hugtekur meg í Føroyum, er, at tit kennast øll, og at fólk vitja hvønn annan. Hjá okkum eru vidurskiftini so um- fevnandi, og arbeiðstíðin so long, at eingin vitjar fólk soleiðis vanligar dag- ar. - Eg havi eisini verið í Missiónshúsinum á meti. Tað dámar mær væl. Av ti at krinstin- dómurin ikki er alment góðkendur í Russlandi, hava eg ikki vitað um slíkt áður. - Vit halda heldur ikki jól, sum tit gera. Tað var ein stór uppliving fyri meg, og eg fekk so nógvar at tað var em ógvuliga jólagávur sønn fróði Nr. 53 — 16. mars 1991 15 ára gamla Tanja: Ur Russlandi til Getugjógv - at ganga í skúla eitt ár ONGIR BRÆVBJÁLVAR - Hóast foreldur mín fegin vilja senda mær pakka, so fáa tey ikki loyvi til tess. Tað er ikki loyvt atsenda nakað annað enn brøv. Annars havi eg júst fingið eitt nýtt band sendandi, sum ein vin madurin hjá pápa sendi. tå hann ferðaðist uttanlanda Bert fyri at geva tær eitt dómi: Eg havi ikki fingið bræv frá foreldrunum í sein- astuni. Tað kemst av, at eingir brævbjálvar eru at fáa í Russlandi í løtuni. Hvussu gongur gerandis- dagurin hjá tær í Lamba? Eg gangi í skúla, geri heimaarbeiði, vaski upp og ruddi mítt egna kama” o.s.fr. klubba, ganga á meti, fara í i k Nr. 53 — 16. mars 1991 So kann eg fara at vitja nkonurnar. Vit hava bindi- is kanska, og so fari eg nú spæla í einum streingja- Eg trívist væl, og leingist 50 illa, tó at tað kunnu løtur kortini, tå eg lein- eftir teimum heima. R Ein uppgáva hjá Tanju er at vaska upp, tá hon kemur úr skúlanum, men 11 ára gamli Páll er eisini fúsur at hjálpa til Tanja hevur myndir av foreldrum og beiggja við sær til Føroya. Mamman er verkfrødingur og pápin varastjóri á verksmiðju, sum ger lutir til rúmdarfór og flogfør. Beiggin arbeiðir í eini sølubud á flogvølli LANGAR BIDIRØDIR - Tá eg kom higar, gjørd tey nakrar húsreglur, sum eg skuldi halda. Eg skuldi vera inni seinast á midnátt. Tað helt eg verða lagið, tí í Russlandi er alt liðugt seinasta kl. 11 á kveldi. Hvussu er gerandisdag- í Russlandi? - Tá gangi eg í skúla, geri heimaarbeiði og tað sum mamma biður meg gera. Eitt nú keypi eg breyð og mjólk, tá eg komi úr skúla, av tí at tå eru bidirødirnar ikki so ikki at keypa døgurOamat, so tað urin njá tær y T langar. Eg dugi noyðist mamma at keypa, } tå hon kemur úr arbeiði S maparin. ferðir. Tað er einki serligt al taka sær oftani bert heima og lesi um kvøldamar. hetta ikki ljóðar av so nógvum, so - Hóast alt £ g koma heim aftur kortini. Eg eri fegin um at vera í Føroy- um og ut hava nógv betur liviumstødur enn vil. Kortini hevdi eg ikki viljad farid ur minum landi. Vit tosa eisini um Gor- batjov, glasnost og peri- stroyka, og Tanja heldur, at øll vóru fegin um tað, tå Gorbatjov kom til valdið. - Nú eru fólk so óð vid hann, at mær tykir synd í honum. VIT VISTU EINKI - Eitt framstig er tað, at fólk nú kunnu tosa um sína ónggd. Tað hevur havt við sær, at vit hava fingið størri innlit í egnum landi. Áður vistu vit einki, og ti var ikki lætt at muta ímóti. Í dag vita vit td. at teir leiðandi í býi okkara hava havt meira pening um hendi enn hini, og fólk fóru at spyrja seg sjálvan, hví ikki øll vóru eins væl fyri - Um fólk eru énøgd, so kunnu tey senda lesara- brøv til blødini og fáa 6- nøgdina upp á prent Hetta var óhugsandi fyri fáum árum síðan. - Í dag vita vit meira um, hvussu fólk í ødrum lond- um liva, og tað er greitt, at tað skapar Onøgd. Áður vistu vit einki. Nú vita vit alt, men kunnu einki fáa kortini. Tað er bert nátúrlig stø- ða, at slíkt skapar ruðu- leika cina tíð, heldur Tan- ja. gleði eg meg at CPSG] Síða 17 VX NS 4 NA SAÐ IKKI BANGIN Hon er ógvuliga áhugað at hoyra tíðindini í útvarp! og sjónvarpi, og heldur seg ongantíð hava fingið so nógva vitan um sítt egna land, sum her í Før oyum. Er tað ikki ræðandi at vera so langt heimaífrá og fáa slík tíðindi? - Eg eri ikki bangin, men mær dámar tað einki, sigur Tanja. ØLL ERU SO GÓÐ VIÐ MEG HER Hon hevur annars €isim + 3 r rr … #- r hitt landsmenn sínar í Før h 13 is} i 5 r á } i T x = I ka 1iiA »… 1104 K 1 x 4 ATSK( Gk 4 ar búgvi uttan fyi VIOSK í av i i = > and iði av i i u hava verið so ómetaliga góð við meg, og eg kenni meg so vælkomnan alla staðni har eg ferðist - Bert fyri at nevna stóra gestablíðni her.: Ein dagin fór eg ul tannlæknan, og hann segði at mær nýttist ikki at gjalda fyri viðgerð- ina. Annan dagin fór eg á hárfríðkanarstovu, og tey vildu ikki lata meg gjalda heldur. EIN GOÐ GENTA Harriet Lamhauge: - Tað er soleiðis, at Tanja ongan pening fekk við sær úr Russlandi. So vítt eg havi skilt, so er gjaldoyra teirra ikki galdandi uttanlanda. Tanja fær lummapening frá AFS skipanini, og so fær hon frá okkum, eins og hini børnini. - Vit sóu lýsing í blød- unum, har sóknast varð eftir familjum at taka AFS næmingar til sín. - Vit hildu tað ljóða so spennandi og settu okkum fyri at taka Tanju úr Russ- landi. Tað hava vit øll verið fegin um. Tanja er fitt gen- ta og hon hevur verið óg- vuliga góð at hava við at gera, so hetta hevur eisini verið hugalig uppliving fyri okkum. Í juni mánaða fer Tanja aftur ul Russlands. Ein uppgáva verður hjá henni, at siga frá umstødunum í Føroyum. Russisku mynd- ugleikarnir hava goldið allar útreiðslur í samband við ferðina.