týsdagur 26. mars 1991síða 11

Nr. 59 — 26. mars 1991 áður fekk hópin av fiski, ja, so hevur onkur verið og „stolið“ fiskin ella grópað feðina hjá fiskinum burt- ur. Fiskimaðurin gloymir her — og einki ringt sagt um tað — ofta tað týdn- ingarmesta: At bæði fisk- urin og feðin hjá honum svimur. Undir ellum umsteðum er einki at ivast í at årinini av fiskiskapi á teir ym- isku fiskastovnarnar eru »sum ein dropi í havinum« ímóti árinunum av nevndu náttúrubroyting- um. Tí tori eg eisini at siga, at skipanin við upp- høggingarstudlinum er óivað ein hin stersta dára- gerð, ið nakrantíð er framd á hesum landi. Skipanin er framd sum eitt úrslit av einum ýlikóri skipað av Fiskivinnu- og Fiskirannsóknarstovuni saman við onkrum »ongul- i-reyv«-fiskimonnum. Ylir tu nog leingi og nog hart og hevur tú har afturat slitið reyvuna á skúla- bonki í útlondum eini 3-4 ár og fingið eitt feitt al- ment starv, so er tú longu ýli-serfreðingur. Tað und- arliga er, at tað tykist hava lítið og einki at siga hvat tú ýlir fyri ella ímóti (trolveiðu, línuveiðu, skeljaveiðu o.s.fr.), tað týdningarmesta er at tú ýlir so politikarin hoyrir teg. Júst í hesum degum uppliva norskir fiskimenn tílíkar negdir av stórum toski, lodnu og nú eisini sild, ið eingin áður veit um at siga, og tað av árgang- um, ið fiskifreðingar segdu vóru heilt »mis- eydnadir«. Men gakk — norsku ýlikórini høvdu longu syrgt fyri at kvotur- nar vórðu so smáar, at skip hús og heim nú fara á húsagang, meðan havið kókar av fiski uttanfyri stovudyrnar. Í gomlum skjølum frå Norður Noreg kunnu vit lesa um fiskimannin, ið byrjaði við einum húki gjørdur úr jarni (áður varð bert nýtt beinhúkar). Hann varð hongdur, tí sama árið varð fiskaloysi. Vit kunnu eisini lesa um hann, ið byrjaði við gern- um — hann varð av somu orsek dømdur at fara í út- legd. Í nýggjari tíð eydn- aðist tað ýlikórinum í 8 ár at banna strandfaraskip- ini (»Hurtigruten«) at sigla til Lofoten i bestu fiskiti har (jan./apr.). Og soleiðis kundi tú hildið á- framt. Men hvat? — Vit hava jú druknað »heksir« í Feroyum áður, og um vit nú vegna aðra pátrúgv í staðin fyri heksirnar heggja upp tey gomlu fiskiskipini og geva út- lendingum tey nýggju. so er tað hóast alt frægari — ella hvat? Tað eru bert 25-30 ár síðani vísindin fann fram á toluliga haldgóðar hættir at máta uppruna- framleiðsluna í havinum, og enn er henda vitanin ógvuliga óviss, serstak- liga tá tað snýr seg um árinini av upprunafram- leiðsluni á tey ymisku stigini í fødiketuni. Alt eg havi sagt her um fødiketur og uppruna- framleiðslur er i dag »pensum« i fólkaskúlan- um, so óneyðugt skuldi verid at endurtikid tilikt, men eyðsæð kann tetta ikki hava verið »pensum« hjå okkara politikarum, ti hvat uppliva vit i hesum døgum? Ju, øll veida å Føroya Banka er nú bann- ad fyri at geva toska- gýtingarstovninum frið — og alt gott sagt um tað, men so steðgar eisini lo- gikkurin upp, tí sam- stundis verður bannað at veiða hemara á sama grunni. Hemarin kann so- statt ótarnaður fylla seg við ellum tí gýtingartoski honum lystir, tí okkara politikarar hava enn ikki lært at fyri hverji 1000 tons av hemara, vit kundu havt fiskað her, kunnu vit kanska fiska nærum 10.000 tons meira av toski, hýsu og upsa! Skulu vit fremja at- gerðir fyri at varðveita toska-, upsa- og hýsu- stovnin, so hevði tað verið skilabetri landsbúskapar- liga at >premierað< hem- araveiðuna enn td. at veita uppheggingarstuðul til elligomul skip, ið kanska fiskaðu 3-400 tons av fiski við toskaskræðu árliga. Henda veiðinegd svarar til umleið tað sum 50 tons av hemara hava TT 350 MILL. TONS PLANTUPLANKTON (PHY- TOPLANKTON) UM ÁRIÐ. s{ | Á JA 40 MILL. TONS ÆTI (ZOO- N UZ PLANKTON) UM ÁRIÐ. = "1 rr Fa | >> 10 MILL. TONS FISKUR OG SKELJAFISKUR <> UM ÁRIÐ. MESTA VEIÐA Á FØROYALEIDINI Í DAG: UML. 300.000 TONS. Jú xe fe Ag Síða 11 kulkað í seg. Spyrt tú okkara politik- arar um orsekina til skila- leysa bannið at veiða hem- ara á Feroya Banka er svarið: »Yvirfyri eðrum fiskivinnutjóðum, ið vit hava samvinnu við, er tað nógv lættari at grundgeva og fáa samtykt eitt bann av allari veiðu á einum åvisum øki«. Hverjum eru vit bangnir fyri her? Eru tað teir russisku og norsku svartkjaftatrolar- arnir? Hava russar og norðmenn ikki fiskifrød- ingar, ið vita at hemarin er ein av havsins sterstu ránsfiskum? Nei, sannleikin er helst nógv nærri hann, at vit eru nakrir vatnknokkar, ræðuskítar og vingliskølt- ar, tá tað snýr seg um at verja føroysk vinnuáhuga- mál yvirfyri eðrum tjóð- um, meðan vit ikki smæð- ast við at skræða matin úr munninum hjá okkara egnu, og gongur tað ikki, so eru altíð fjølmidlarnir fúsir at opna hurðarnar fyri teimum, ið ýla mis- troysti niður í fólkið, so allur nýggjur framtaks- hugur brátt fánar burtur í einki. Við tí makt-skipan vit hava í dag í fiskivinnuni, og soleiðis sum hesi somu makt-menniskju hugsa og fremja sínar áskoðanir — um tær so er rættar ella órættar, so koma vit ikki úr tí ørvitis naggatødn vit eru komin í, fyrr enn vinn- an sjálv (Fiskimannafelag- ið, Reiðarafelagið, Skip- arafelagið, Fiskavirkini/ Fiskaselurnar o.s.fr.) tek- ur sær um reiggj og setur royndan fiskifreðing og royndar fiskimenn, ið kunnu verja áhugamál teirra, ið ynskja at land og fólk skal blóma aftur. Japanarar siga at tær mongu búskaparligu kreppurnar í Vesturheim- inum hava sína orsek í at vinnulívið hevur gloymt 5 sera týdningarmikil orð. Hesi eru: Loyalitetur, samstarv, åbyrgdar- kensla, álit og samljóð. Okkurt at hugsa um? Góðar påskir! Tormóður Dahl 3 8 £ Fl z = E t x # ; £ Vit hava eitt stórt úrval av brúktum - eykalutum til bilar. Er tað okkurt, vit ø ikki hava á goymslu, so útvega vit LI tað. - : E K 6 > B E 6 * E = = = z # Vit gera eisini smærri bilumvælingar. Tlf. 16190 4 å Heygnum Mikla Utlicitering Målaraarbeidi i Kommunu- skúlanum i Gøtu Gøtu kommuna bjóðar hervið innandura málaraarbeiði út í almenna licitatión. Arbeiðið fevnir um: Somuleiðis vindeygu v.m. Arbeiðið er ætlað at verða útfært í summarfrítíð skúlans. Tilboðini skulu vera Gøtu skúla (Auluni) í hendi mána- dagin tann 25. apríl 1991, kl. 16.00, har teir, ið boðið hava, kunnu vera hjá- staddir. Tilboðsmateriali kann fáast ímóti einum bankadiskonteraðum kekki á kr. 1.000,-. Tilfar kann bileggjast á tlf. 41667, Sørin S. Djurhuus, Nordragøtu, ådrenn tann 4. april 1991. Gøtu kommuna, FR-510 Gøtu ósanna