mikudagur 10. apríl 1991síða 2

Postadressa: Postsmoga 76 110 Tórshavn 14720 Útgevari P/f Sosialurin Uppseting: P/f Sosiaturin Prent P/f Pressan 1981 Bústaður: Argjavegur 26 Argir Blaðfólk- Randi Jacobsen - Tórfinn Smith - Dagny Joensen - Olavur W. Høgnesen - Hilmar Jan Hansen - Jústinus Eidesgaard Ábyrgdarblaðstjóri: Krisjan Dahl Fyritaksstjóri: Krisjan Dahl Ljósmyndari: Kalmar Lindenskov ðindadað Telefon Telefax: ya Hvørjum bíða vit eftir SUM ikki einaferð, so er Dimma i oddagreinini i gjår påra samd vid ti, vit so mangan hava borid fram, snøgt sagt júkað upp i saman, at skal hugsingur vera um nøkun- lunda stovnsrøkt, so må trolara- veidan minkast. DIMMA åsannar sum rætt er, at vit hava husast stak vånaliga vid okk- ara avmarkada tilfeingi og at vit bert hava okkum sjálvum fyri at takka, at skilið er sum tað er. Hetta tó at vit fullvæl kendu royndirnar av fremmandari ovurfisking við troli undir Føroyum eins væl sum eina- standandi broytingarnar rætta veg- in, tá slit kom í hesa ránsveiðu av heimsbardøgunum báðum. VIT vita, at tað tó íkki verður í bræði, at vit við vanligum smábáta- útróðri kunnu nøkta veiditørvin ella bara eina sámuliga javna landingar- gongd til fiskvirkini á landi. Men hetta átti tó ikki at forðað okkum í at hugsa í álvara um at fingið upp at staðið ein nýmótans húkaveiðiflota — kanska ikki í morgin, men eftir stytst meguligari tíð. DIMMA trívur í ymsu fiskimarkar- broytingarnar upp til 200 fjórðings- støduna í norðuratlantshavi, men mm sosigaley SS > av S av # ger ikki sum so mangan, harmast um hesar víðkanir, sum kanska á einhvønn hátt eisini avmarkadu møguleikar okkara aðrastaðni, men viðurkennir verandi støðu og talar nú inniliga og í álvara fyri at menna húkaveiðuna og minka trolingina. ÁBREIÐSLUR av alla handa slagi tróta sjáldan, tá talað verður um or- søkirnar fyri hesum vána standi. Fleiri vilja vera við, at sølupolitikkur okkara mestsum einsamallur hevur dikterað verandi veiðimynstur við nærum bara togarum — stórum sjó- góðum og orkumiklum skipum, sum torgað kunnu væl av veðri og harvið tryggja javnastu tilgongd til virkini á landi og sjálvsagt harvið eisini sum best tryggja teir stórsátt- málar, sum skuldu uppfyllast av sølufyritøkunum. Stutt sagt at hálvfabrikata-framleiðsla okkara, hóast ivaleyst toluligar og arbeiðs- tryggjandi langtíðarsáttmálar, hev- ur verið álvarsligasta forðing okk- ara fyri ynsktu broytingunum til aðrar veiðihættir. SJÁLVSAGT skulu allir sølusått- málar uppfyllast, eisini teir, grund- aðir á húkaveiðu, men verða teir í framtíðini ikki meira fjøltåttadir, stórri sum smærri, fer ikki at hepn- ast okkum nóg væl at skifta dentin frá troli til húkaveiðu. DIMMA nevnir eisini ta vanlukku, vit fóru út í, tá samtrolingin fekk 8 SR SØ SE y > høvdid fyri seg i Føroyum. Vit minn- ast sjálvsagt oljukreppuna og skilja við einum góðum vilja kanska teir, ið tá hildu hetta vera bæði orku- sparandi og skilagott annars. Helst var tað tað, men vøksturin í hesi partogaraveiðu eftir alt meiri studn- ingskrevjandi og alsamt minkandi fiski, er, saman við ivasomu, mang- an vånaligu góðskuni, høvudsor- søkin til ta vána støðu, eitt nú upsa- stovnur okkara er í í dag. Her hjálpir eingin burturforkláring — hetta hev- ur verið ránsveiða við lít. KJAKIÐ fyri og ímóti troli hevur higartil verið lagt út sum stríð mill- um manningarnar á hesum ymsu førunum — sum eitt annað trúar- stríð og kanska í so nógv merkt av »antin ella«, men hóast hóttandi støðuna, kunnu vit kanska loyva okkum at siga, at hetta stríð »tibet- ur« nú ikki er so hart longur. Veru- leikin er jú tann, at eingin veit betur enn okkara húka- sum trolfólk, at broyting má koma í veiðimynstur okkara og tað beinanvegin. Okkum tørvar ikki longur húka- sum trol- apostlar, sum hver í sínum lagi mala sína egnu politisku køku, alt meðan annar parturin verður settur upp í- móti hinum. TÍÐIN er snøgt sagt »veiduhugsjon- arliga« búgvin til at gera stórbroyt- ingar í veiðimynstri okkara — eitt nú at geva húkinum munandi betri rásarúm. HÓAST mangan gyltan fongin hjá verandi utrédrarførum, so munar hesin floti ikki stórvegis í samlaðu heildini. Um togarar skulu umbyggj- ast fyri aðru ella tridju ferð til húka- veiðu, er ilt at siga, men vist er, at skjøtil átti at verið settur á hesa endurnýgging fyri árum síðan við hóskandi stórri håkaførum, ið torg- að kundu so frægt av veðri, at rokn- ast kundi við ngkunlunda regluligari veiðu, hóast rusk onkuntíð. STUÐUL er eitt ljótt orð í hesum døgum, men hóast tað ber Dimma møguleikar upp á mál. Hetta tó í sambandi við umbygging av trolar- um til línuveiðu. Henda meguleika skulu vit kanska ikki útiloka, men halda annars, at tað, hóast vánaligu tíðirnar, ikki hevði verið burturvið at veitt neyðuga stuðulin til bygg- ing av onkrum spildurnýggjum skipum til hesa framtíðar fiskiveiðu okkara. Hartil hevði tað verið ar- beiðsskapandi. sjónvarpð kring alt landið fyrr enn allar føroyingar síggja Sjón- Sosialistiskur politikkur Dimmalætting prentar i gjår røduna, sum formadur Sambandsfloksins, Ed- mund Joensen, helt á landsstevnu floksins á Tvøroyri herfyri. Hann segði m.a.: Størsti trupulleikin á ti borgarliga vonginum hev- ur verið Fólkaflokkurin, sum saman við Javnað- arflokkinum hevur loyvt hesum sosialistiska politi- kkinum. Hesir flokkar hava nú meiriluta einsamallir. So vit kunnu bara vænta, at sostalistiskur politikkur heldur fram. Tað vita vit av royndum. Er Fólkaflokkurin størsti trupulleikin á biorgarliga vonginum duga vit ikki at skilja, at Sambandsflokk- urin leikaði í sum óður fyri at fáa skipa eitt sokallað borgarligt landsstýrið, har Fólkaflokkurin og Sam- bandsflokkurin skuldu spæla fyrstu violin. Hetta gjørdi Sambandsflokkurin eftir at hava sitid i lands- stýrissamgongu saman við Fólkaflokkinum fleiri ferð- ir og so seint sum fyri fáum mánaðum síðani. Men nú eru rgnniberini sjálbandi súr. Meira mist enn vunnið Finnbogi Arge, sam- bandstingmaður, ivast í, um rentuspekulatiónin er so stór sum Líkningarráðið vil gera hana til. Í Dimma- lætting skrivar hann m.a.: Umboð fyri Líkningar- ráðið hava vissað skatta- neyndina um, at avtøkan av rentuspekulatiónini saman við broytingunum fyri nýtslulán og fríum ágóðum fara at geva landskassanum eina meir- inntóku, sum megnar at fíggja lækkingina í skatta- stiganum og lækkingina í marginalskattinum. Heldur hendan fortreytin ikki, so er meira mist enn vunnið við broytingunum. Teir fólkavaldu mugu so sanniliga vóna, at skatta- myndugleikarnir ikki yvir- meta inntókrunar, sum landskassin, tá ið av tor- nar, fær burtur úr avtøkuni av rentuspekulatiónini. Finnbogi Arge leggur af- trat, at hann tekur kortini undir við uppskoti lands- Styrisins hóast tað er eftir hansara tykki, er ógvuliga fløkjasligt. Hann Sigur eisini, at málið Snýr seg um at steðga rentuspeku- latiónini, sum gjørdi tað møguligt hjá teimum fáu at sleppa sær undan at rinda skatt og sum sostatt øktu um byrðarnar hjá teimum minni mentu. Skilagóð tala. Tað má sigast at vera hugaligt, at sjålvt borgarligir politik- arar eru raknaðir við tå talað verður um at taka av rentuspekulatiónina. Eitt fyribrigdi, teir ongantíð hava sagt vera til. Sjálvstýrisflokkurin hevur á tingid skotið upp, at allir føroyingar fáa møguleika til at sIggJa fy lgisveinasjønvarp. Hetta sjónnarmið kunnu vit bert taka undir við. Neyvan høvdu havnafólk, sum nú hava møguleika at síggja BBC og aðrar rásir vilja verið hesar fyriuttan, og lítið er at Ivast í, at aðrir føroyingar eisini vildu havt hendan møgu- leikan. Ahugavert er tað sum sjónvarpsstjórin førir fram í hesum sam- bandiunm í Dimma- lætting í gjár. Hann sigur, at tað eftir hansara tykki er ort at senda fylgisveina- varp Føroya. Hann leggur aftrat, at sjón- varpið arbeiðir við at fáa eina avtalu við danska TV2 í lag so vit fáa nakað av tilfari frá teimum. Ein kundi hugsa sær at spurt hví ikki kann arbeiðast samstundis við fylgisveinasjón- varpið til alt landið samstundis sum arbeitt verður við, at øll síggja føroyska sjónvarpið. Viðvíkjandi danska TV2 í vast vit í, um hetta er ein betri loysn enn hin fyrrneynda. At sjónvarp Føroya fer at pilka okkurt burtur úr TV2 fer ongantíð at kunna samanlíknast við tað úrval havnafólk í dag hava til útlendsku rásirnar.