mikudagur 10. apríl 1991síða 12

Síða 12 A sosialurin | 1. + Nr : 66 — 10. apr il JS 99 7 Fræls val i Kuwait Emirurin av Kuwait, sum herfyri kom heim- aftur til land ur i eini sjonvarpsrødu til folkid, givid lyfti um, at demokratisk val skulu vera i landinum innan eitt år. Eygleid- arar hava annars vist á vandan fyri, at emirur- in fór at brúka undan- landi- sut, nev takssteðuna til at leggja enn meira vald undir seg og num harvið forða fyri, andsteðan i laninu fór at fáa nakað at siga, nú irakar vórðu tveittir úr aftur landi- num. E mirurin møguliga fara kvinnur- nar i landinum eisini at fåa atkvødurætt, nak- að, sum er sra sjåld- samt í einum mus- limskum landi. segði, at Fólkatingið fyri at leggja uppi í } storur meiruuti 1 ka tólkatinginum framt mot! kurdiska fólkinum Talsmaðurin í verju- politiskum spurning- um hjá javnaðarflokk- inum, Hans Hække- rup, heldur, at her- deildirnar hjá teimum sameindu frá Flógva- krígnum eiga at leggja 14 ÁG F- 4 € y." í Írak uppí og forða Saddam Hussein at gera seg inn á kurdarnar Men hetta krevur so fyrst ina góðkenning frá ST. og hon er enn ikki i og kemur valla eldur i tí líki, sum eitt nú danski javnaðar- flokkurin kundi hugs- að sær hana og fyri tað eisini danski uttan- ríkisráðharrin. Danska fólkatingið hevur annars játtað umleið 100 mill. kr. í humaniterari hjálp til kurdarnar. Ísraelar halda fram við buseting í hersettu økjunum Hóast hetta ikki er í samsvar við lyfti, sum ísraelska stjórnin hevur givið Stórt tal av sovjettiskum jedum búseta seg í hesum døgum í teimum økjunum, sum israel hersetti seinast í 60-árunum eftir kríggið við sínar grannar. Tíðindamaðurin hjá danska blaðnum Politiken skrivar, at í farnu viku fluttu 40 familjur úr Sov- jetsamveldinum inn í nýggjar íbúðir á Vestara Áarbakka. Hetta hendir hóast stjórnin hjá Shamir roynir at dylja hesa sann- roynd mótvegis umheimi- num. Men hverki íbúðar- málaráðið ella leiðararnir fyri nýggju búsetingu- num ynskja at dylja bú- setingina, sum tey halda vera í fínasta lagi. Ísraelska stjórnin hevur annars lovað bæði tí sov- jettisku stjórnini og Bush- fyrisitingini, at sovjett- isku jedarnir skulu ikki búseta seg í teimum her- settu økjunum. Just fyri at lúka hesa treyt hevur leiðslan í Moskva givið teimum loyvi at fara av landinum og amerikanska stjórnin hevur givið eitt lániveðhald upp á 400 mill. dollars at byggja fyri. Kortini vísa skjol frå íbúðarmálaráðnum, at hesi niðursetufólkini bert eru tey fyrstu í eini tí størstu busetingarætlani Ísrael nakrantíð hevur sett í verk iihersettu økju- num, skrivar Dielh í Poli- tiken. Íbúðarmálaráðharrin Ariel Sharon, sum er heit- ur talsmaður fyri at allir jødar skulu kunna búseta seg í teimum hersettu ekjunum hevur upplýst, at komandi tvey árini er ætlanin at økja fólkatalið í niðursetuplássunum nær- hendis Jerusalem við 50%. Tað er greitt, at kluftin millum orð og gerðir kann fáa álvarsligar avleiðingar fyri sambandið millum IsraEL OG USA, nú amerikanska stjórnin streingir á at seta í verk eina nýggja friðarskipan fyri alt miðeystur íroknað Palestinaspurningin. Sambært blaðnum vilja ráðgevararnir hjá Shamir vera við, at ísraelska stjórnin verður noydd at steðga teimum stóru byggiætlanunum í teim- um hersettu økjunum, skal hetta ikki nerva sam- bandið við USA og for- koma meguleikanum fyri eini friðarráðstevnu. Men í tess er tann nú aldrandi forsætisráðharrin noydd- ur at gera steðu sína til íbúðarmálaráðharran Sha- ron upp av nýggjum. Tað er nevnilig hann, sum hev- ur sett øll hesi stóru byggiarbeidini ítteimum hersettu økjunum i gongd, og hóast Shamir sigur, at henda byggiætl- an ongantíðp er góðkend i síni ráðharrastovu, hevur Sharon gjert greitt, at hann fer at halda fram við byggingini, til Shamir steðgar henni. Spurningurin um tey Jan Miltfer skrivar Ali fleiri jødar ynskja at flyta úr Sovejttsamveld- inum til Ísraels hersettu økini hevur ann- ars verið nógv frammi í samband við Flógvakrígg- ið. Flestu av luttakandi londunum í krígnum hava sagt, at fyri at fáa frið í miðeystri er neyðugt at loysa stríðið millum ísrael- ar og palestinar og í tí liggur eisini spurningurin um rættin til tey hersettu økini. ST hevur samtykt, at Ísrael skal taka seg aftur av teimum hersettu ekju- num, og tað er breið semja um, at Ísrael eigur ikki at loyva fleiri búsetingum í teimum hersettu ekju- num, tí júst hetta elvir bara til enn meira stríð og ger kluftina millum ísrael- ar og palestinar sterri. Spurningurin er nú, hvat Shamir fer at gera i hesum spurninginum. Hetta verdur so ein av teimum spurningum, sum amerikanski uttanríkis- ráðharrin james Baker fer at taka upp á vitjan síni í Ísrael í hesum degum. Baker á nýggjari rundferð í miðeystri Amerikanski uttanríkis- -áðharrin james Baker er farin á eina nýggja friðar- rundferð í miðeystri. Rundferðin hann gjørdi eftir Flógvakríggið fyri stuttum gav ikki heilt tað úrslit, sum amerikonsku leiðararnir høvdu vónað. Tað er vónin hjá Bush og stjórn hansara at fáa í lag eina heilt nýggja skipan fyri bæði miðeystur og annars heimin allan. Sam- bært hesi ætlan skulu tey bæði stórveldini USA og Sovjetsamveldið vera við til at tryggja varandi frið í eitt nú miðeystri. Ferðin hjá Baker hesa- ferð er tó nógv merkt av teimum stóru trupulleiku- num, ið standast av at Saddam Hussein fram- vegis er við valdið í Irak og at hann hevur bart nið- ur allan uppreistur í landi- num. Kurdarnir eru sum fólk við at verða týndir av herdeildunum hjá Saddam Hussein og hetta hevur sett kíla í amerikonsku ætlanina um eina nýggja friðarskipan fyri alt ekið. Baker fer tí at halga turkunum ein stóran part av síni ferð, men hann hevur gjørt tað púra greitt, at USA fer ikki at leggja seg út í innanhýsis viðurskifti í Irak við her- megi. Um somu tíð eru tað nógvir leiðandi amerik- anskir politikarar, sum siga, at hetta er ikki eitt innanrikispolitiskt mål, ti tyningin av kurdunum hóttir allan fridin i øki- num. Baker skal á ferð síni eisini vitja Ísrael. Seinast hann vitjaði landið, fekk hann heldur aklda mót- teku, tí stjórnin har er ikki sinnað at ganga samerik- onskum initiativum um frid vid palestinar å møti. Eygleidarar siga, at Baker hesaferð fer at krevja eitt greitt svar frá ísraelsku stjórnini upp á amerikanska uppskotið til eina friðarætlan, sum m.a. hevur við sær, at Ísrael tekur seg aftur av teimum hersettu økjunum. Tað stendur té longu greitt, at ísraelska stjórn- in við Shamir á odda, ætl- ar sær ikki at vika ein tumma. Shamir skal eisini hava sagt, at tað fer als ikki at koma upp á tal at geva tey hersettu ekini frá sær aftur. Og Ísrael fer so undir ongum umsteðum at tosa við PLO