fríggjadagur 12. apríl 1991síða 2

spinde ya EEC - Dimma ÍDNASTI EEC-fortalari okk- ara, Dimmalætting, skrivar í oddagreinini í gjár um hetta nýggja politiska veðurlagið, ið farið er at taka seg upp yvir- hevur í Norðurlondum — bert ikki i Føroyum. Talan er sjálv- sagt um treiskni føroyinga til at vidurkenna fyrimunirnar vid EEC-limaskapi, sum blaðið sigur, at øll hini Nordurlondini nu taka undir vid — ikki minst hinir skandinavisku javnadar- flokkarnir, sum frá byrjan vóru mest ímóti hesum lima- skapi. Fyritaksstjóri SATT er, at javnaðarflokkar yvirhøvur vóru mest varnir. Í sjálvum sær er hetta bert náttúrligur táttur av politikki teirra, serliga tá um ræður at selja burturav avgerðarrættin- um hjá vanligu borgarunum til teir stóru, sum ikki viður- kenna onnur merk enn stór- kapitalsins. STØRSTA orsøkin til aftur- hald javnaðarflokkanna sein- ast í seksti- og fyrst i sjeytiår- unum stóðst harumframt eis- ini av sonevndu Nordec-ætl- anini, sum meira enn annara var verk teirra norðurlendsku Ábyrgdarblaðstjóri: Krisjan Dahl Krisjan Dahl Ljåsmyndari: Kalmar Lindenskov Blaðfólk: Randi Jacobsen - Térfinn Smith - Dagny Joensen - Olavur W. Høgnesen Hilmar Jan Hansen - Justinus Eidesgaard Utgevari P/f Sosialurin Uppseting: P/f Sosiaturin Prent: P/f Pressan 1981 Bústaður: Argjavegur 26 Telefon Postadressa: Postsmoga 76 110 Tórshavn 14720 Argir 11820 Teiefax: javnaðarflokka, sum i øllum lutum altíð hava staðið fremstir um at livga tað, ið fe- lags norrønt er. MINNAST vit stóðu finna, sum Dimma eisini nevnir, um ynski teirra um at útseta Nordec-atkvødugreidsluna til eftir finska valid, minnast vit eisini jånkasliga svarid hjå donsku Baunsgaard-stjórnini, sum í hesum fyri norrønu eindina so týðandi máli ikki á nakran hátt gekk finnum á meti. Nordec-ætlanin fall av hesum nidu.fyri, einamest takkað verið dønum, sum alt síðan eru vorðnir meira europearar og minni norður- lendingar. VALIÐ er sjálvsagt teirra egna og vit kunnu bert ynskja teim- um bestu eydnu við tí. At so EFTA-felagsskapurin = hevur mist í týdningi í sama mun, sum týdningur EEC's fyri Dan- mørk er vaksin, er rættuliga sjálvsagt, men at EFTA ongan týdning hevur havt ella hevur fyri Føroyar, er ósatt. Vit vita jú, at væl av tí meirgóðskaða fiski, vit nú útflyta, júst fer á EFTA-marknaðin, hartil tollfrí- ur, og fáa vit bert sjálvir skil á okkara fiskivinnu og fram- SS = av ME S0Sigaley ID” R Få * <S Arheiðsloysis- Ikki bert Javnadarflokk- nú Ss“ > norski ella svenski javnaðarflokkurin heldur, Stuðul frá EF? Dimmalætting heldur fram við at borðreiða við øllum teimum fyrimununum, vit fáa, gerast vit limir í EF. Blaðið skrivar m.a. í oddagrein í gjár: Tad tykist, sum um eitt nýtt politiskt veðurlag er farið at taka seg upp í Norðurlondum yvirhøvur, Føroyar tó undantiknar Høvudsorsøkin er, at Norðurlond hesi seinastu árini eru farin at kenna seg afturútsigld í mun til tey, sum hava valt at koma sær uppí tann handilsliga felagsskapin, ið nevnist EEC ella EF, umleið nakað tað sama sum galdandi er í tí stóra partinum í Amerika, sum gongur undir navninum USA. ur Føroya, men eisini javnaðarflokkar í hinum skandinavísku londunum mettu, at limaskapur í Felagsmarknaðinum ikki fór at koma okkum tl góðar, ti at ein lítil flokkur í stórum samtaki fekk onga ávirkan á teir stóru. Men so hvørt sum fleiri tóku seg saman, so mundi møgu- leikin fyri at tryggja sær ávirkan í samtaki við aðrar fara at muna. Men Føroyar, sum eru uttan limaskap í einum ella øðrum europeiskum fel- agsskapi, hvat siga vit, nú ið arbeiðsloysið tekur seg uttan at vit eiga reglur um arbeiðsloysis- stuðul nr upp, Norski javnadarflokkurin arbeiðir fyri åhugamål- unum hjá norska fólkinum. Svenski - hjá svenska fólk- inum, og hin føroyski hjá føroyska fólkinum. At eitt at teirra lond skulu upp í EF hevur í sær sjálvum sera lítið við stóðu Føroya við EF at gera. Føroyski Javnaðarflokkurin gloypir neyvan alt tað, sum kemur frá EF eins rátt og Sam- bandsflokkurin tykist at gera. Nýggjast í EF-charmu- offensivinum hjá Dimmu er, at egnt verður við arbeiðsloysisstuðli, gerast vit limir. Hvussu býttar heldur Dimmalætting før- oyingar vera? Áttu vit eins nógvar Theodor Dahl hevur áhugaverda grein í 14. September. Hann skrivar m.a.: Mær er sagt, at tað leiðsluúrvali, kann munandi meira seljast tann vegin. Fiskirættindafyrimunir føroy- inga vid EEC-tilknyti okkara, sum Dimma talar um, munnu i hesum døgum vera ringir hjá føroyska veiðimanninum at fåa eyga å. Men dømi um EEC-fiskivinnupolitikk — mót- vegis sínum egnu smærru út- jaðaragkjum — eru hinvegin ótald ræðandi dómi um. Okk- um nýtist í so máta ikki at leita longur burtur enn til He- bridurnar, sum av EEC-ávum um korta tíð missa ta neyðars- ligu verju, teirra avmarkada fiskimark hevur verið higartil. VIÐ at líta at gongdini í Norð- urlondum seinnu árini og sam- meta hesa við, hvussu gingist kundi, um Nordec-ætlanin varð veruleiki, fæst ikki onnur nidurstøda, enn at alt fyri nor- rønum samstarvi hevði verið munandi betur — sjálvsagt eisini okkara felags støda mótvegis EEC, sum tá ivaleyst hevði verið minni ræðandi fyri smátjóðir sum okkara. VIT viðurkenna, at vit eru smáir, og tað er avgjørt ikki av heimfødisligari nationalismu ella å nakran hått av yvirmet- ganga 32 útlendskir sølu- menn bygd ur bygd og selja okkum somu vørur, sum vil eins væl kundu gjørt sjálvi. At tað so gevur vinning, prógva best allar tær útlendsku vørur- nar í okkara sølubudum Dømi eru um, at eini 100 slóg av útlendskum køkum liggja á hillunum í nógvum handlum, hóast vit hava fleiri góð bakaríir, sum hava fingið heiðurspróg, fyri dygd og góðsku Theodor nevnir fleiri onnur dómi, har vit kundu gjørt okkum galdandi. Eitt er tað, at útlendskir sølu- menn ganga í Føroyum i stórum tali. Høvdu vit bert havt eins nógvar, og helst uppaftur fleiri føroyskar handils- menn/seljarar gangandi úti í heimi og selt okkara dygdarvørur, so var nógv vunnið. Í Takk fyri „Jarita! Marita Petersen, lands styriskvinna, hevur lagt broyta rúsdrekkalógina Í viðmerkingunum til uppskouð sigur hon millum annað, at enda málið við uppskotinum er at mest møguligt at minka um teir skadar, sum nytslan av rusdrekka hevur vid sær lyri einstaklingin og fyri samfelagið alt. Harnæst at fáa greiðar reglur á hesum øki. Tað er eingin loyna, at skilið er vánaligt sum er. Verandi rúsdrekkalóg er toygd, tambað og út- holað, og er hetta ógvu- liga óheppi fyri okkara rættarhugsan, at vit hava eina lóg sum als ikki verður hildin. Uppskotið ber í an av egnum evnum, at vit sum er ikki kunnu mæla til EEC-limaskap, sum Dimma so tíðum ger, men snøgt sagt ti, at vit ikki fyri alla framtíð vilja vera við til at døma føroyingin í Føroyum til í allar ævir bert at vera råvøruframleidari. VIT vilja ikki leggja navn og land til tað slag av råvøru- framleiðslu, sum eitt nú EEC so dánt unnar tilafturskomnu londunum í triðja heiminum — ein karráan uppsitarapolitikk, sum til eina og hvgrja stund verður dikteraður av teimu, ið virka skulu vøru okkara víðari. ENDALIGA kann tað ikki sig- ast at vera Dimmu og sam- bandinum til sóma, at teir í hesum vána tíðum egna við EEC-arbeiðsloysisstuðli fyri at rokka sínum EEC-ynskjum, tí vit ivast ikki í, at um tað skal vera ein av fyrimununum, so semjast okkara partar á ar- beiðsmarknaðinum heldur fyrr enn seinni um eina nýti- liga foroyska skipan, tí í stríð- num fyri sjálvræði okkara standa vit hóast alt saman — eisini flestallir sambandsvelj- arar. Bert ikki málgagn og leiðsla sambandsfloksins. høvudsheitum i sær einkarinnflutning, cinkarsølu, avtøku av skamtannarkotinum, broyting i aldursmark- inum og loyvi til úts- keinking. Málið skal nú til viðgerðar á tingi, og ivaleyst hava tingmenn ymiska áskoðan. Men tað skal vera okkara vón, at hendan royndin hjá landsstýriskvinnuni at fáa skil á hesum øki, ikki verður fyribeind orsaka av snævurskygdi og dupultmorali. Uppskotið hevur upiborið eina sakliga viðgerð og vónandi verður tað samtykt í tí líki tað hevur ella so nær ti sum gjørligt.