fríggjadagur 12. apríl 1991síða 6

siða6 Alt fer I køstin Nr. 68 — 12. april 1991 Meginparturin av eitrandi burturkastinum, ið átti at verið skilt frá, endar í ovnunum á brennistóðunum, sigur Jákup Pauli Joensen á Heilsufróðiligu Starvsstovuni. Brennistødirnar hava fingið fleiri átalur fyri ikki at taka sundurskiljingina av burturkasti í álvara - Um brennistødirnar ikki gera meira fyri at skilja eitrandi burturkast frá tí, ið kann brennast, verður neyð- ugt at reinsa roykin frá brennistødunum betur, og tað krevur íløgu fyri fleiri milliónir krónur. Hetta sigur Jákup Pauli Joensen á Heilsufrødiligu Starvsstovuni. Sosilaurin veit frá fólki, sum hava verið við sundur- skildum burtukasti á brenni- stóðini á Sandvíkahjalla. Tey hava skilt sundur eftir bestu sannføring, eitrandi tilfar frå ti, ið kann brenn- ast. Tå tey hava latid burt- urkastid av hondum, er alt tveitt beint i ovnin. Jåkup Pauli Joensen hevur frætt tað sama, og hann hevur við brennistødirnar um málið, men svarið er, at tað hendir ikki, og eigur í hvussu er ikki at henda. Men tað hendir kortini. Skilið er tað sama á báðum brennistødunum, heldur Jåkup Pauli Joensen. tosað FLEIRI ORSØKIR Herfyri var Heilsufrødiliga Starvsstovan å fundi vid umboðum fyri brennistød- irnar, og við á fundinum var eim serkønur, sum greiddi fólkunum frá, hví tað hevur so nógv at siga, at tað eitrandi burturkastið ikki fer í ovninum. Tað snýr seg ikki bara um dálking men eisini um trygd og heilsu hjá teim- um, sum arbeiða við ovn- Jákup Pauli Joensen sig- ur, at tey ferð eftir ferð hava gjørt brennistødirnar varug- ar við, at tær noyðast at skilja burturkastið sundur, men tað sigur tað sama. Orsøkin kann ikki vera onnur enn, at tey taka tað ikki í álvara. Tað burturkastið, ið ikki eigur at brennast, skal savn- ast saman og sendast til Danmarkar. Brennistødin á Sandvikahjalla skal senda tað eitraða burturkastið av landinum. Heilsufrødiliga Starvs- stovan hevur fingid upplyst, at í fjør fóru seks tons av slikum burturkasti av land- inum. Árið fyri var nøgdin 14 tons. Brennistødin hevði ta frágreiðing til ta minni nøgdina í fjør, at árið fyri hevði nógv hópað seg sam- an. - Sjålvtum taðer, er tað alt ov líuð. Okkara meung sigur, at tað er minni enn 10 prosent av burturkastinum, ið er eitrað, og átti at verið sent til Danmarkar, sigur Jákup Pauli Joensen. Tað vil siga tað sama sum, at meira enn 90 pro- sent av eitrandi burturkasti fer í ovnarnar. HER f EITRA MOLD OG ROYK Hetta sæst aftur i roykinum, ið kemur upp úr brenni- støðunum. Roykurin er sera eitraður. Hann kann reinsast betur, men tað skuldi verið meira skilagott at skilt tað eitraða tilfarið frá tí, sum kann brennast, áðrenn tað fer í ovnin. Og tað kevur sum nevnt stóra iløgu at reinsa roykin betur. Ateitrandi burturkast fer í ovnarnar, Sæst eisini aftur á øskuni frå brennistødunum. Øskan fer i tyrvingarplåss i hagunum. Moldin har er négv meira eitrad, enn hon átti at verið. AÐRA SKIPAN Jákup Pauli Joensen er talsmaður fyri at fáa eina aðra skipan enn núverandi, har fólk skulu koyra eitrandi burturkast í ein posa fyri seg, og brennistødimar so syrgja fyri, at tað verður burturbeint á rættan hátt. Hann kundi hugsað sær, at tað kring landið vóru midstødir, ið tóku ímóti eitrandi burturkasti, og at handlar, sum selja eitrandi tilfar, hava skyldu til at taka ímóti tí aftur, Ld. máling- ahandlar. Tí sum tað gongur nú, ber ikki til, heldur Heilsufrødi- liga Starvsstovan. + + FS | «gå HVØRT UM ANNAD Tað vóru annars brenni- stødirnar sjålvar, sum komu við uppskotinum um skip- anina, at fólk skulu koyra tað eitrandi tilfarið í ein posa fyri seg. Og tí kann tað tykjast løgið, at brennistød- irnar ikki gera meira fyri at fáa skipanina at virka. Tað er ikki óvanligt at síggja teir serligu bláu pos- arnar í ruskkonteynarum millum ruskposar við van- ligum burturkasti. Og teir fara hvør um annan í ovn- Tað mesta eitrandi burt- urkastið kemur frá bilverk- stóðum og ødrum virkjum. Nógv kemur tó frá vanligum húsarhaldum, eitt nú reinsi- evni, málingaleivdir og battarí. BILAI POSIN Men fólk verða ikki hildin ul at skilja burturkastid sundur. Ikki bara tað, at tey hava upplivað, at sund- urskilt burturkast fer í sama bál. Men tað kann eisini vera sín søk at fáa hendur á ti Tad krevur stóra iløgu, um brennistóðirnar skulu reinsa roykin í taðin fyri at skilja burt- urkastið sundur bláa posanum. Ein maður sigur hesa søgu: Hann noyddist at ringja triggjar ferðir til brennistødina fyri at fáa ein posa. Posin kom í bræv- bjálva við 25 krónm í frí- merki á. laðurin koyrdi síðan málingaleivdir og annað í bláa posan og koyrdi hann sjálvur niðan á brenni- stóðina á Sandvíkahjalla. Meðan hann sá, varð posin tveittur í ovnin. Stríðið við at skilja sund- ur og fáa hendur ábláum posa ger tann maðurin ongantíð aftur. Sostalurin royndi í gjár at láa orð á Mikkjal Absa- lonsen, stjóra á brenni- stóðini á Sandvikahjalla, tyri at fáa eina viðmerking. men maðurin er staddur uttanlands. randi Føroya Deild: A IE— Amnesty International, Eitrandi burturkast og burturkast, ið er egnað at brenna, endar hvort um annað í sama køsti BILRØKT Plåtu- og Sproytuverkstaður Ger bil fyri fólk úr bygd og í bý Pf. BILRØKT v/ Simin í Dali Akranesgeta 11 - Tlf. 15556 OKKARA GÓÐSKA - TÍN TRYGD r opin månadag, m/k SEE BU OD SA EA