fríggjadagur 19. apríl 1991síða 16

Síða 16 3 - EF vikar seg ikki ein tumma fyri EFTA Krevur fiskirættindi ínorskum og íslendskum sjogvi afturfyri tollfrælsi Tad er framvegis ivasamt, um tað fer at eydnast EF og EFTA at gera eina samarbeiðsavtalu í juni mánað soleiðis sum miðað móti. Ein av spurningunum, sum framvegis liggur í buktini, er fiskivinnugkið. Sambært norska blað- num Aftenposten fer EF ikki at lata seg vika so mikið sum ein tumma í kravinum at fáa fiskirætt- indi afturfyri tollfrælsi. Eftir fund millum uttan- ríkisráðharrarnar í Brux- elles nú um dagarnar segði danski uttanríkis- ráðharrin Uffe Ellemann- Jensen við norðurlendsk- ar tíðindamenn, at enn eru fleiri mál eftir at loysa í samráðingunum millum EF og EFTA og hann gjørd: greitt, at tað eigur ikki at verða drálað við eini slíkari Hon eigur at undirskrivast áðr- enn summarfritidina. Verdur hon ikki tad, er vandi fyri, at åhugin fyri eini slikari avtalu fer at minka. Ætlanin hevur alla tíð- ina verið at hava eina av- talu klára til at undir- skriva tann 25. juni, og tað verður so eisini arbeitt miðvíst móti at halda hesa tíðarætlan, hóast tað ikki avtalu. sær alt ov ljóst út í letuni Tað hevur so eisini verið ætlanin, at uttanríkisráð- harrarnir í EF og EFTA skuldu metast tann 14. mai, men tað er eisini óvist, um hesin fundurin verður til nakað. — Vit mugu fyrst vita, um vit hava nakað at tosa um, segði danski uttan- ríkisráðharrin við tíðinda- menninar í Bruxelles. Fiskivinnuspurningar- nir eru teir, sum fyrst og fremst forða fyri eini av- talu. — Tá talan er um fisk, so kunnu partarnir ikki standa longri frá hverjum eðrum enn teir gera, segði Uffe Eliemann-Jensen. Noreg og EFTA vilja nevniliga ikki góðtaka at tengja spurningin um toll- frælsi við kravið um fiski rættindi. Steðan hjá EF er púra greið. Tú fær einki ókeyp is og skulu lond hava fult tollfrælsi fyri sínum fiska- verum í EF, so verða tey eisini noydd til at gjalda við onkrum, í hesum føri fiskirættindum. Tað hevur verið frammi í norsku bleðunum, at norska stjórnin er sinnað at boyggja seg fyri EF- kravinum, og loyva EF- skipum at fiska í einum á- vísum eki í suðurnoreg. Íslendingar = haraftur- ímóti tvíhalda um sín rætt til fiskin við Ísland, tí fiskurin er lívsgrundarlag- ið. Islendingar ynskja eina seravtalu við EF, har EF víkir frá kravinum um fiskirættindi. Tað er eisini komið fram, at íslendingar halda norðmenn vera órímiligar við at fasthalda krav sítt um ikki at geva nakað av fiskirættindum til EF, nú fiskivinnan ikki er lívsgrundarlag Noregs. Tað er serliga Spania, sum hevur sett krav fram um at fáa fiskirættindi bæði í norskum og ís- lendskum sjógvi. Spania hevur mist nógvar av sín- um gomlu fiskileiðum og fiskastovnarnir í EF- Sjógvi eru um at verða niðurfiskaðir. Landið hev- ur ein fiski- flota og fyri at hann ikki allur skal liggja fyri teym, krevja spaniólar rætt til at fiska í sjógvi hjá londum, sum vilja gera avtalu við EF um tollfrælsi fyri sín fisk. EF skal hava sett krav fram um at kunna fiska 30.000 tons av toski ella ødrum fiski í norskum og íslendskum sjógvi. Sam- bært óváttaðum keldum er hetta munandi minni sera storan pania hevur tann tørsta fiskiflotan í neiminum. Hann er nú so svangur, at EF vil ikki víkja frá kravi sínum at fáa fiskirættindi í norskum sjógvi afturfyri tollfrælsi Jan Miller skrivar enn spaniólar hava kravt, skrivar Aftenposten. Spurdur um tað er rætt, at spaniólar krevja at fáa ollum fiskinum, sum EF krevur frá EFTA, sigur Uffe Ellemann-Jen- sen: — Teir vilja helst hava 100%, men eg rokni við, at teir mugu lata sær lynda við minni. Hann váttar, at eisini danir hava síni áhugamál, tá tað snýr seg um fiskivinnuósemjurnar í EF. Hóast eingin avtala AR 07 1 95% av er gjørd við EFTA um tey 30.000 tonsini, so tosa spaniólar opið um, at hesi tonsini skulu býtast mill- um EF-londini. Nekur lond vilja hava ein sera stóran part av hesi kvotuni. Danski uttanríkisráðharrin held- ur tað ikki vera rætt at tosa um hesi tonsini, nú tey ikki eru til. Eisini á landbunadarøk- inum er ósemja millum EF og EFTA. EF krevur, at EFTA-londini ganga við til ein rímuligan síná- millum handil við land- búnaðarvorum. Danski uttanrikisradharrin sigur við norska blaðið, at EF ætlar sær ikki at góðtaka, at eki sum fiskivinna og landbúnaður verða tikin burtur úr eini EØS-avtalu, soleiðis sum fleiri EFTA- lond ynskja tað, fáa tey ikki síni ynski igjøgnum. Íslendski uttanríkisráðharrin: Danatíðin eggjar íslendingum at hjálpa baltisku londunum Tey trý baltisku londini, Estland, Letland og Litavia avgjørdu nú um dagarnar at taka av til- boðnum frá Íslandi at vera semingsland í viður- skiftunum millum londini og sovjettisku leiðsluna í Moskva. Tað er ivasamt, hvat hon fer at siga til hetta uppskotið. Ísland r nevnil fyrsta land- ið til at viðurkenna balt- isku londini sum sjålv- stødugar tjóðir, og hesum mótmælti sovjettiska leiðslan herfyri. Sambært donsku tíð- indastovuni Ritzau eru tað egnar royndir av hjá- landastýri, sum hava eggjað íslendingum til at vísa steðuni hjá baltisku londunum serligan ans og bjóða seg fram til at finna eina semju. Islendski uttanríkisráð harrin Baldvin Hann Son, sigur, at orsekin til Danmark hevur tik- eisini ið steðu fyri teimum balt- isku londunum er ringa samvitskan, sum stavar frá tidini, tá Dan- mark var hjálandaveldi. Hann sigur, at íslend- ingar hava stóran sam- huga við teimum baltisku - londunum, og hetta var eisini orsøkin til, at hann sum uttanríkisráðharri tók stig til at vitja londini stutt eftir, at sovjettiski herurin tók seg inn londini. íslendski stuðulin til altisku londini tá hevði veldið bað sendimann sín í Íslandi koma heimaftur, men hann er síðani farin aftur til Íslands og eru viðurskiftini millum bæði londini nú nærum tey somu sum fyrr. — Kenna okkum uttanfyri Jon B 1 skåradur i samrøduni vid igur, at Island sum sjålvstyr andi tjóð, kennir seg ofta sett uttanfyri tað norður- lendska samarbeiðið, sum er býtt sundur í ein fyrsta og ein annan klassa: — Kjarnin fevnir um Noreg, Sveríki og Dan- mark og í steðugt sterri mun eisini Finland. Men vit eru í útjaðaranum saman við Feroyum og Grenlandi, sigur hann. Orsekin til hetta er fyrst og fremst tann, at fólkatalið er minni og landið er minni enn hini londini, og harafturat kemur, at íslendingar eru noyddir at tosa eitt fremmandamál fyri at kunna tosa við bróður- tjóðirnar. — Eg haldi, at hetta er nakað, sum hini londini efta gloyma. Við norður- b Aðalfundur Aðalfundur verður leygardagin 18. mai 1991. Fundarskrá sambært lógini. Flogbóltssamband Feroya OSialur