Sosialurinarkiv
Sosialurin 1991-05-01, síða 4
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

mikudagur 1. mai 1991síða 4

‹ fyrra síða allar 20 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

farnu viku frætust um eina mentanarvirdisløn sum kongsbóndahjúnini Selva og Páll Patursson í 7 Kirkjubø hava fingið, fyrr it reka eitt livandi savn og røkja eitt av tydningar- miklastu mentanarminnum i Nordurlondum. Virdislønin, sum er 6000 krónur, er laun ur grunn- inum til minnis um sóknar- prestin Alfred Andersson- Rysst. Tað er forlagið Det Geva sær stundir í hevði atu ikki stundir at tosa vid blad- fólk, ti mangt annað er at taka sær til hjá einum bónda slíkan góðveðurs- dag. Hann gav sær kortini stundir, sum hann so ofta er vanur í gerandisdeg- num. Tað er ein partur av virkinum hjá bóndahjún- unum, og teimum dámar tað væl. Selva og Páll Patursson eru bilsin, at slíkt hóvasták verður gjørt burturúr teim- um, men tey eru kortini takksom, at fólk sýna ar- beiði teirra ans. Selva og Páll Patursson eru 47 ára gomul, hava verið gift í 23 ár og eiga tríggjar synir. Páll tók við festinum sum 25 ára gam- al, og hevur allar dagar verið nøgdur við tað, og kundi ikki hugsað sær ann- að arbeiði. ais Noyddist at velja Sølva Patursson er út- búgvin sjúkrasystir og var í mong ár lærari á sjúkra- systraskúlanum. Frá 1978 til 84 var hon forkvinna í Dansk Syge- plejerskeråd, Føroya deild, men valdi at fara frå og gavst at arbeiða úti. - Eg noyddist at velja, hvar eg skuldi leggja orku mína, sum fráleið. Eg valdi hetta arbeiðið, og tað havi eg ikki angra. Heim tykkara hevur í tykk- ara tíð verið eitt livandi savn. Hevur tað altíð verið soleiðis? - Her hava altíð ferðast nógv fólk, og nógv hava eisini verið inni á gólvi- num hjá okkum. Tú kanst Selva og Páll Patursson: - Vit eru bilsin, at slíkt hóvasták verður gjórt burturúr, men vit eru kortini takksom, at fólk virðismeta okkara arbeiði siga, at vit bert hava bygt víðari á tað, sum forfedrar okkara løgdu lunnar undir, sigur Páll Patursson, men kemur í tankar um tilburð sum ikki va merktur av gestablíði. Skemtandi fer hann heilt náttúrliga aftur til hending í 1911, sum var tað í gjár. Fortíð og nútíð rennur saman í køkini, har vit sita. Amtmansfruan Påll Patursson: - Eitt norskt skip kastadi akker uttan fyri Kirkjubø. Amtmaðurin og frúan vóru í fylginum, sum kom uppá land, og amtmansfrúan kravdi at sleppa inn á gól- við í bóndagarðinum, men gamli bódin segði nei. - Avleiðingin varð eitt sakarmál, har rætturin av- gjørdi, at bóndin í Kirkju- bø hevði rætt til at nokta almenninginum atgongd - eisini amtmansfrúuni! Selva Patursson: - Tað eru mong sum halda, at vit fáa løn fyri t arbeiði her á garðinum, tá vit taka móti fólki, skipa fyri veitslum í Stokkastovuni 0.s.fr. - Veruleikin er ein annar, tí vit gera hetta av okkara eitingum, tað er eins og allar aðrar matstovur, sum gera sama arbeiði. Ein ávísur munur kann tó sigast at vera, av ti at béndabjånini bjóða fólki inn í heim teirra, ikki bert Stokkastovuna. Tá borðreitt verður við kaffi aftatná borðhaldið í Stokkastovuni, verður tað gjørt í hugnaligu stovunum í bóndans garði. Kann ikki metast í peningi - Vit gera tað eisini feg- in, okkum dámar tað væl. Páll sigur, at hetta er besta lívið hann kann hugsa sær, men eg eri fegin um teir longu vetrarnar, sigur Søl- va. Páll Patursson: - Tað kann ikki gerast upp í pen- ingi, hvat vit fáa burturúr slíkum virksemi, sum hes- um. Tað er so ómetaliga nógv áhugaverd menn- iskju, sum vit hava hitt gjøgnum árini, ið hava ríka okkum á ymsan hátt. - Tað er ikki ov nógv sagt, at vit hava fingið innbjóðingar frá nærum øllm stóðum í Evropa, har tiltøk eru, bæði frá privat- persónum, sendistovum o.s.fr. Vit hava tó ongntíð tikid ímóti, men tað hevur minni at týða. 25 mjólkineyt og 400 áseyðir eru á garðinum í Kirkjubg. Ein húskallur, umframt bóndahjúnini hava sítt dagliga arbeiði her, men hetta er bert ein partur av virkseminum. Almennar vitjanir Av og á er at hoyra um almennar vitjanir og at gestirnir, eta døgurda i Stokkastovuni í Kirkjubø. Um fólk halda, at hetta er sum at fara á hotel ella onkra matstovu, so er tað als ikki tað. Umframt at borðreiða og gera mat, sum Selva Patur- sson saman við hjálparf- ólki skipar fyri, er ein fastur táttur, at Páll Paturs- son skipar fyri rundferð og heldur fyrilestur ella stutt sagt - Sigur gestunum frá søguni, so sum hann hevur hoyrt frá forfedrum sínum og lisið um í bókum. - Tær sýgur eg sigi, eru eins sannar og tær ið stan- da í bókunum, men tað ikki ikki altíð, at teir vísu eru so samdir við mær. Kortini plagi eg at siga, at mín søga er sonn, til tað er prógvað, at hon er 6- sonn! Søgan livir í hesum elligamla umhvørvi, og tað er ikki torført at ímynda sær, hvussu livandi tað kennist hjá fremmanda- fólki. Pallurin er gerandis- dagurin hjá bóndahjúnun- um, sum liva at kalla í einum savni, ið annars bert hevði verið møguligt at vitja, ávísar tímar á deg- num. Upplatingartíðir - Tað er torført á summ- artíð, tá fólk koma langa leið. Vit hava alment opið til kl. 18, men um vit hitta fólk í túninum og tey siga okkum, at tey fara av land- inum í morgin, so fáa vit okkum ikki til at nokta teimum atgongd. Selva og Páll Patursson eru sekstanda ættarliðið á gamla bispasetrinum, og tey hava eins og forfed- rarnir virkað fyri at varð- veita gomlu mentanina. Virka bóndahjúnini i Kirkjubø á staðnum fyri at kunna umheimin um SØg- una og mentavirðini í Kirkjubø, so virkaði gamli Páll, abbi bóndan á annan hátt. Hann skrivaði í blað og tíðarrit í Norðurløndum og ferðaðist nógv um lond og helt fyrilestur. Sonurin festir eftir pápan Elsti sonurin hjá Sølvu og Páll Patursson eitur sjálvandi Jóannes, og hann hevur gjørt av at festa gardin. Í løtuni er hann á útbúgvingarferð í Austra- lia, og ætlar sær - sum tann 5. bóndin í Kirkjubø, á Stend Jordbruksskole í Noregi í 1992. irkjubø Søgan endurtekur seg. Jóannes bóndi var á hesum skúla í 1882, tá skúlin varð stovnaður. Páll, bóndi fekk útbúgving har í 1915, Jó- annes í 1940 og núverandi bóndin Páll í 1966. Nýtt vindeyga Norska virdislønin er til støddar 6000 krónur, men tað er ikki st“ddin, tað snýr seg um, hóast bóndahjún- ini longu hava avgjørt, hvar peningurin gagnar best. - Vit hava leingi havt í umbúna at seta nýtt vind- eyga í í roykstovuni, men nú skal tað vera, hóast meir enn so skal til. Selva Patursson: - Vit hava roynt at hildið tað gamla byggisniðið. Tað er okkara ábyrg at varðveita upprunaliga umhvørvid, men tað er kostnaðarmikið og tíðarkervjandi. Hóast kgkurin ikki líkist einum vanligum nútíðar- køki, so er hann útgjørdur við gllum nútíðar hent- leikum, sum krevst tá hann eisini skal nýtast til at mat- gerða fyri 40 - 50 fólkum við gllum tí, sum slíkt virksemi inniber. Dagn;