leygardagur 1. juni 1991síða 2

rønd“ ið Ábyrgdarblaðstjóri: Krisjan Dahi Fyritaksstjóri: Krisjan Dahl ljósmyndari: Kalmar Lindenskov Blaðfólk: Ranci Jacobsen - Térfinn Smith - Hilmar Jan Hansen - Jústinus Eidesgaard Prent: 11 Eingin framtíð uttan felags- skap VIT kunnu altíð semjast um, at so mangt átti at verið ødrvisi og betri, men samanumtikið er eisini almikið at takka fyri. Sjálvsagt hugsa vit við hesum ikki bert um hverjar byrðar ella vælsignilsi, ráðandi fólk okkara lutar út á hvønn einstakan, ti við hetta eru vit helst av náttúru ongan- tíð nøgd — men alt er ikki bara ringt. TAÐ er t.d. ikki á nakran hátt sjálv- sagt, at vit hava eitt hampuliga gott og friðsælt land at búgva í, at eingin enn, hóast hóttandi arbeiðsloysi, er mistur av svongd, at vit hava eitt sámuligt skúla- og heilsuverk og at vit hava frælsi til frítt at trúgva, tala og skriva — at vit enn koma hvørj- um ødrum so frægt við, at fáur ikki man hava umsorgan fyri onkrum ella á einhvgnn hátt heldur seg vara av medmenniskjum sínum. MEN eins greitt er tað, at vit vóru ikki rokkin so langt sum samfelag, um tað ikki var júst henda felags umsorgan fyri hvørjum ødrum og tí lítla, vit annars høvdu, sum altíð lá fremst í huga teirra, sum undan gingu í stríðnum. POLITIKARAR kunnu vit lasta sum vit vilja, serliga onkrar av teimum mest opportunistisku, sum verið hava uppi seinastu árini — politikar- ar, sum rætt og slætt hava komið sær framat fyri egnan vinnings skuld, men samanumtikið má hald- ast, at vit í øllum flokkum eisini hava átt fólk, sum hava latið seg valt á ting við bestu ætlanum um at vera samfelagnum øllum at gagni. TÁ so er, gera ymsu heitini kanska minni, so leingi enn ber til at savna allan henda ymistlitta vilja um ein- asta veruliga endamál okkara á hes- um klettum — at eingin má farast av samfelasligum ósketni, at vit sum einstaklingar og samfelag altíð vara av hvørjum øðrum, at vit eftir førimuni tryggja samfelagið sosialt og sanniliga eisini vinnuliga. SUM partur av einum so nógv størri heimi avgera vit sjálvsagt ikki einsamallir, hvussu vit skipa okk- um, hvussu góður felagsviljin ann- Útgevari: P/f Sosialurin P/f Pressan 1981 ars kann vera. Rættuliga eintáttaða og marknadarliga treytaða fram- leiðsla okkara, sum bera skal ollum, setir skiftandi mørk fyri, hvat vit kunnu loyva okkum á gðrum gkjum — fyri ikki um at tala, minkandi til- feingi okkara. AT slík mørk nú aftur eru rokkin, iv- ast eingin føroyingur í. So hug- stoytt hetta annars er, so er kortini ein glotti at hóma í tí álvarsemi, sum fólk øll eins og politikarar leggja í støðuna og í tað arbeiði, sum nú verður gjørt fyri at bóta um vinnumøguleikarnar, stovnrøktina, frægari vgruúrval — í at lata vinnu- møguleikarnar optimalt eftir versn- andi tilfeingistreytunum. EINS og tað í teirri vinnuligu broyt- ing, ið stendur fyri framman, má leggjast størsti dentur á, at sum flestum verður givin meguleiki at vera uppii so ella so, má eisini dent- ur leggjast á veruliga at hjálpa teim- um, sum ikki fáa henda møguleika og enn eina tíð kanska verða uttan arbeiði. Tí, er allur hugsandi vinnu- ligur nútíðarframburður treytaður av, at aldargamla føroyska sam- haldsfesti verður slept fyri at rokka Bústaður: Argjavegur 26 Telefon: Postadressa: Postsmoge 76 Argir 110 Tórshavn 11820 Teletax: 172 onkrum máli nakað skjótari enn annars, fer at vera ivasamt, um tað loysti seg í longdini. VIT hava sanniliga seinnu árini upp- livað alt ov mikið av tí, ið bert loysti seg her og nú til ikki at duga at skilja, at nú má lítast nakað longur fram — inn í eina toluliga varandi framtíð fyri øll. EN SOSigaley ØD” Sø” spsigaley mo: XX F ØS VA sø I SS Uppsparing og skuld Dagbladid skrivar i gjår um uppsparing og uttan- landsskuld. Blaðið skrivar m.a.: Í 1981 áttu feroyingar á sparikassa- og bankabók 2.370 mið. kr. íalt. Lán- skuld okkara til peninga- stovnarnar lá tá ájaunt við innlánini. Við árslok tað árið var uttanlands- skuld Feroya bert helm- ing av okkara egnu upp- sparing, neuniliga um 1.300 mið. kr. Altso áttu vit fyri 10 árum síðan nær- um dupult so nógu á spari- bók í Feroyum, sum vit skyldaðu uttanlands. Við árslok í fjør vóru samlaðu innlánini á spari- bók í Føroyum góðar 2 200 mió. kr. Men við árslok 1990 var samlaða uttan- landsskuld Feroya um 8.700 mið. kr. ella nærum líka so stór sum samlaðu innlán okkara. Sostatt er uppsparingin í peningastovnum innan- oyggja økt 4-falt, meðan uttanlandsskuldin er vaksin 8-falt ella dupult so nogv farnu 10 årini. Ilt er at siga hvørji tey folkini eru, sum hava virk- ad vid til at uppsparingin er fýra ferðir so stør í dag i mun til fyri 10 árum síð- ani. Her eru ivaleyst mong av teimum, sum vit kalla »vanligu« fólkini. Hinvegin er eingin ivi um, hver eigur høvudsåbyrgd- ina av at uttanlandsskuld- in er økt átta ferðir í sama tíðarskeiði. Hetta eru tey av Dagblaðnum hálovaðu vinnulívsfólkini, sum hava lænt okkum langt út av landgrunninum. Til íletur, sum bert eitt enn sterri brúk skal til fyri at forrenta. SS SF. Hvor verður revsaður? Dagblaðið skrivar, at frameftir má lánteka ger- ast ólenandi og uppspar- ing fyrimunarlig. Blaðið skrivar m.a.: Ein høvudsuppgåvan hjá sitandi = landsstýrissam- gongu verður at fáa jaun- vág millum tað, vit læna og tað, vit eiga. Til tess kreust sinnalagsbroyting, so vit hver sær seta tering eftir. Hetta er góður gam- al siður í Foroyum. Eisini eigur menniskjan í sær vidfødd evni at syrgja fyri morgindegnum, um ytru umsteður eru til vildar. Men hesar umsteður eru treytaðar av ferda bú- skaparpolitikkinum. So ábærum og einstáttaðum samfelag sum okkara tørvar alla ta eginupp- sparing, sum yvirhevur fáast kann. Tað er altum- ráðandi - hjá legtingi og landsstýri at skapa fyri- treytir fyri stórum upp- sparingarmøguleikum og lítlum lántokutorvi fyri oll. Sosialistiska ólagið at reusa uppsparing og at løna skuldarbinding må halda uppat. Frameftir må låntøka gerast ólonsom og uppsparing fyrimunarlig. Hetta ljóðar ómetaliga vakurt, men er kortini til ógvuliga lítlan fyrimun fyri tey allar flestu, sum ongar meguleikar hava at leggja eina einastu krónu til síðis. Landsvask Hver kundi ikki hugsa sær ein einstakan ordra uppá eina millión á hvørjum árið. Ivaleyst mong og tí er ikki løgið, at privat vaskarí í Havn fegin vildi fingið loyvi til at vaska fyri Smyril Line. Alt annað hevði verið løgid. Men Smyril Line hevur valt aðra loysn. Reiðaríið vil heldur vaska á Landssjúkra- húsinum. Ivaleyst orsaka av ávísum fyrimunum. Spurt verður, hví almenna Landssjúkrahúsið skal taka viðskiftafólk frá ti privata. Men hetta mål hevur eisini tvinnar sidur. Vit kundu eisini spurt hví tað almenna, í hesum førinum Landssjúkrahúsið, skal lata stórar og dýrar maskinur standa fyri einki ein stóran part á degnum í staðin fyri at nýta tær. Landssjúkrahúsið er sanniliga eisini í peninganeyð. Tað ber ikki til at gremja seg um hvussu nógvar pengar almennir stovnar skulu hava og samstundis gremja seg upp aftur meira, tá hitt sama almenna roynir at fáa sær nakrar eyka inntøkur. TR