týsdagur 4. juni 1991síða 7

Nr. 102 — 4. juni 1991 Eritrea fyrireikar seg til sjålvstyri Hóast tað valdar ruðulleiki í etiopiska hgvuðsstaðnum nú eftir, at stjórnarherurin hevur tapt tað meira enn 30 ára Træið er best at mála, tá tað er felt, sigur eitt gamalt orðafelli. At so er er vituligt, at slíta ein so hegan aldur, sum hon gjerdi, verður bert nekr- um fáum unt at uppliva, og at hava sítt fulla skil til sín deyðadag, stutt eftir 14. mars 1991, tá hon var 88 ár, eg sendi henni eitt blómutyssi sum vituligt var, tað kveldið ringdi hon at siga tekk fyri, reddin var veik, og djúpar kenslur fingu vald á henni, men kortini fekk hon sagt tað sum hon ætlaði, at einki gleddi seg meir enn at tað svar- aði aftur úr ættini í Oyndarfirði, haðani móður hennara var ætt- að, ættarkær av lag og lyndi sum hon var, henni var tað ikki nóg mikið at passa sín mann og bern og at seta á borðið inni í tí lágu stovuni, sum inni í teimum tjøradu húsun- um við tí grenu úthurð- ini á Reyni nr. 20. Har hevði hon dagligu gongd sína saman við familju síni J. P. Henriksen og fimm bernum, tvær detur og tríggjar dreing- ir. Í henni livdu og rerd- ust gamlir fornir fer- oyskir siðir, hon visti frá mongum at siga. Ut- varpið valdi væl, tá teir tosaðu við hana fyri nekrum árum síðani, tað var ein frøi at lýða á slíka frásegn, hvert betri enn annað, sum tað gjarna var tá Niels Juel tosaði við eldri fólk, mintist Havnina væl í gomlum degum, stórar politiskar | rembingar, nógvir góðir framburðs- menn, nógv skip, sum var steðið undir ellum, langa kríggið móti fleiri frælsisrølsum í landinum, so er rættiliga firðarligt í landinum. Tað eydnaðist í uppreistrar- vikuni tíðindablaðið deildunum at taka Addis Abeba og aðrar býðir, sum hava verið undir stjórnareftirliti. Nú verður so roynt at finna fram til, hvussu landið skal stjórnast eftir, at tann harðrendi einarædisharrin Mengistu, er flýddur av landinum og stjórn hansara er farin frá. Amerikanarar hava roynt at mekla í stríðnum í hósdagin var fyrsti fundurin millum umboð fyri uppreistrardeildirnar og umboð fyri restirnar av stjórnini, sum ynsktu at býta valdið í landinum. Men hesum ganga upp- reistrarleiðararnir ikki við til. Teir hava vunnið kríggið og skulu hava alt stjórnarvaldið siga teir. Eitt úrslit av sigrinum kann gerast, at ein av Elisabeth Henriksen til minnis Elisabeth og Palli við Jonu nógvir góðir útróðrarmenn og traðar- menn um ein háls, gróvu upp úr nýggjum, jú sanniliga var tað ikki úr- slitaleyst alt strev og stríð, tað spretti og gróð uttan um teir, sum Stóri- garður var eitt gott dømi um, upplandið sum lá til Havnina var bæði stórt og gott. Lisabeth var ein ment- að kvinna í djúpastu merking, eitt fólk tú kundi spyrja um mest sum alt, tók sær stundir á ein hóvligan hátt, at lýsa tað sum varð spurt um. Havnina var hon góð við sum eg og mong onnur við, henni varð lagað at síggja tann stóra vekstur, sum var rundan um hana, og munin og framstigini bæði ein og annan veg, frá tí hon sjálv sum smá- genta spældi í Havnar- getum, helst í rotuskóm og tuflum, sum var tann vanligi fótbúnin tá á degum her á landi. Hennara lag og lyndi var so, at nógv fólk tók í klinkuna millum ár og dag, ein stórur partur av politiskum grundum, og sum borgarstjóri í langa tíð var mangt og hvat Palli í Skotinum skuldi svara til, hann var eisini góður í ávikum. Pápi mín var nógv í Havn alla sína tíð, lá tað fyri, fór hann gjarna inn til systurdóttrina. Eitt lítið brot frá teimum degum, vit komu inn hjá Lisabeth á sumri 1940, landspartunum Eritrea nú fer at taka fult sjálvstýri. Hetta fer helst at henda eftir eina komandi fólka- atkvødu. Tað hevur valdað borg- arakríggj í Etiopia í 30 ára og harðast hevur tað gingið fyri seg í Eritrea, sum hevur stríðst fyri at fáa sjálvstýri. Eritrea var í meira enn 50 ár italskt hjáland. Bretland fríaði Eritrea og Etiopia eftir seinna heimsbardaga, og Eritrea varð stýrt av Bret- landi fram til 1952, tá ST avgjørdi at lata Eritrea fara í føderation við Etiopia. Men Haile Selassie avgjrødi 10 år seinni, at Eritrea skuldi vera ein partur av Etiopia, og sidani tå hevur verid borgarakríggj. tá var Jákup smádrong- ur, hann spurdi við tað sam: Eru tit ikki bomb- aðir enn, mamman hevði at honum við tað sama og segði, at soleiðis mátti hann ikki siga, tá fólk kom inn. Og tað eru ikki so fá sum mangan sótu væl inni í tí gomlu lágu stovuni hjá teim- um, við teimum mongu gomlu vekru málningun- um, gjarna motiv frá Havnini ella í nánd av henni, prýdd við spjeldr- um, gáva frá ymiskum stovnum, eg meti tey bæði at hava verið við at lyfta okkara kæru lítlu tjóð bæði uppeftir og frameftir á eitt hægri steði, nú verður sum er, teirra leiklutur er lokin, eitt kvæði sigur, Seint er deyðum tekk at sýna, onkur veit tað men ikki eg, hugsaði sum so, at tey bæði áttu uppiborið eitt eftirmæli, meguliga er tað eisini gjørt, eg veit tað bara ikki sjálvur. Eg kom at kenna tey sum smádrongur, víst vóru tað eisini sterk ætt- arbond okkara millum upp gjøgnum árini, meti Lisabeth og Palla at hava verið stórar persón- leikar bæði tvey, sum vóru við at mynda Havnina allar sínar dag- ar. Lisabeth var síðst av tí stóra barnaflokkinum hjá Kristiannu fastur og Jákupi, sum vóru 10 í tali. Tað sum eg haldi vera sjåldsamt, er at øll liggja tey grivin í sama kirkjugarði undir Heyg- num Mikla í Havn. Frið- halgað veri minni um systkinabernini hjá mær í Snikkarastovu í Havn. Andreas á Marknagili 3 «I feet | pe (* |.) i— IE (0 Dagny Joensen Bladkvinna skrivar: Um tú hittir fólk, og tú ikki veit, hvat tit skulu tosa um, so er altíð eitt evni, sum øll fólk hava áhuga fyri - og tað er veðurlagið! Eg skai skriva henda teigin í dag, og tí velji eg m. a. veðurlagið! Um tú lítir aftur um bak - bert fimm-seks dagar, so var tað góð- veðrið og NFPU ráð- stevnan, sum setti dám á gerandisdagin - í Havn ið hvussu er. Ein grindafundur var eisini í Reykjavík, og Javnaðarflokkurin i Týskalandi fekk nýggjan formann. Tað er Bjørn Engholm úr Slesvig-Holsten. Eg havi ikki lagt til merkis, at veturin er far- in aftur um bak - minn- ist ongan kava og kulda, og ti kendist tad, sum vårid als ikki kom i år. Nú brádliga i farnu viku kom summarid, og fólk fóru í urtagardin, haga ella út í fjørdin at fanga sær nakara stertar ella bert fyri at njóta góðveðrið og frísku luftina, teir bjørtu lit- irnar og sólina. Småbørnini sluppu at ganga við berum bein- um, og sólin hitaði barnaholdið, og gav teimum frískan, heitan lit. Sólin, er eitt væl- signilsi, sum elvir til so nógva frødi - og hin- vegin til ónggd, tá hon ikki sær. Ikki ein stertur var at fáa í fjørdinum, men onkur fiskaklógv helt, at veðrið var ov gott til at fiskurin skoytti um agn- ið. Viðvíkjandi okkum, sum fara i fjørdin, bert ein kjansur er til tess, er torført at varðveita sam- bandið til gerandis- sjaggið og alt tað, sum fer fram í samfelagnum. Tú sært neyvan Dag og viku, hoyrir ikki tíð- indini í Útvarpinum, ti snøgt sagt allir vanar og tað tú vanliga fæst við, verður skúgvað til viks. Tá tú duffar i Nóls- oyarfjørdi við snéri í hond, er alt líka mikið. Tað hevði ikki nervað, Síða 7 um føroyingar taptu í fótbólti, um grindin bleiv bannað at drepa, tí snøgt sagt, tær nýtist einki annað, enn bert eitt tíðarbil, at venda øllum bakið. Viðvíkjandi farnu viku var tað ráðstevnan hjá teimum menningar- tarnaðu, sum kravdi nærveru. Hóast hetta var størsta ráðstevna av sínum slag í Føroyum, so vóru nidurstødurnar kanska ikki av teimum størstu og mest vidfevnandi. Tað var kanska heldur ikki meiningin, men tey menningartarnaðu og avvarandi teirra fingu ið hvussu so er sett ljós- keraldið á síni viður- skifti - bæði við góðum royndum og nærveru, og við óhepnu avgerð, eitt nú sluppu ikki øll áhug- að við á umrøddu út- ferðina við Norrønu. Løgid at hugsa sær, at fólkini, sum fyrreikaðu ráðstevnuna í nærum eitt ár, ikki hugsaðu um tey mest brekaðu, sum eins og vit onnur hava fyri neyðini at sleppa burtur úr dagliga umhvørvinum degnum slíkan g60vedursdag! Vit broytast øll vid tíðini og seta nýggj krøv til nútíðina, eisini tey Ofullføru hava loyvi at krevja sín rætt. Hvussu rådstevnan fer at seta dåm å gerandis- dagin hjá teimum brek- aðu, krevur helst meira enn bert samanhald í nakrar dagar, og at vit geva teimum gætur. Fyri at enda við byr- janini so er bert eitt fyribrigdi, sum íkki broytist við árunum, og tað eru árstíðirnar, tí eitt er vist, at eftir summar koma heyst og vetur, og tá ræður um at savna sær megi og áræði, til komandi myrku dagarnar, sum i løtuni eru ljósár burtur í huganum.