týsdagur 11. juni 1991síða 6

Síða 6 Philips Bitstream Tann nýggi l-bit Bit- stream D/A umskiftar- in frá Philips, sum nú stendur tykkum í boði við CD-spælaranum, Philips CD840, er einki minni enn ein teknilig kollvelting. Við CD850 ber til at síggja, hvussu CD- spælararnir fara at verða í framtíðini. Bit- stream-teknifreðin hevur við sær, at hev- uðsvirksemið hjá CD- spælaranum er gjert einfaldari á framúr- skarandi hátt, so at brúkarin fær so nógv betri ljóð at hoyra. Og fyri minni pening ikki at gloyma! D/A-umskiftarin er mest sum heilin i CD- spælaranum. Tad er hann, skal skifta um digital-tølini å CD- plåtuni vid tad sam- svarandi tónleikaljóð- ið, sum endar úti í há- talarunum. Fyri at lýsa, hvussu tað ber til, at tann nýggja Bit- stream-teknifreðin í Philips CD850 fær gjert ljóðið so nógv betri, mugu vit hyggja at, hvussu CD verður innspælt. Á CD-plátuni verða tær steðugt skiftandi ljóðhæddirnar í tón- leikinum gjerdar til eina trappudánaða strikumynd við 65.536 stigahæddum. Hvørt stigið avmyndar so- statt eina ávísa ljóð- hædd, sum verður spæld inn á plátuna sum eitt digitaltal við 16 talteknum (16 bits). Við hesum mátistokki verður ljóðið mátað ovurmangar ferðir um sekundið, so at tann lidna CD-plátan verður sett saman av milli- ardatalstelum. Tá ein av teimum >gomlu< D/A-umskift- arunum skal endur- skapa eina erstutta letu av tónaljóðinum, kann hetta berast sam- an við at koyra eina á- vísa negd av vatni í eitt stórt baðikar: Bit nummar 1 er eitt mál við 1 litri av vatni, bit 2 hevur 2 litrar í sær, bit 3 hevur 4 litrar, bit 4 hevur 8 litrar og so framvegis til bit 16 við 32.768 litrum. Við at finna rettu samanset- ingina av teimum 16 málunum (bits) ber so- statt til at seta saman hverji litratel, tað vera vil, millum 1 og 65.536 (roknið sjálvi Vandamálið gamla« D sum eftir!) við tí mskift heilt stóru málunum saman við einum av teimum smæstu fyri at endurskapa tónleikin beint sum hann er: T.d. má 32.768 litra málið vera púra nett, skal ikki 2 lítra málið drukna í allari negdini. Í veruleikans heimi ber als ikki til at vera so nærkvæmur, og tey mistek, sum tí koma fram, tá tónaljóðið verður umsett, hevur óljóð og avskeplan við sær, sum eyðkenna seg við, at tónleikurin verður harður og metalkendur. Bitstream- umskiftarin arbeiðir ótrúliga neyvt Tann nýggja Bit- stream-skipanin frá Philips, sum nú stend- ur í boði við CD840, loysir hetta vandamál á undursaman og snild- an hátt: Við serligari digital- tilgerð, sum viðger ljóðið heilar 256 ferðir, verður 1l6-bit talið fyrst umbroytt til ein flogskjótan streym av I-bit tølum. Tí nýtist Bitstream D/A-um- skiftaranum einans eittans mál, nevniliga tað, sum tekur 1 litur. Tað gevur eina púra lýsaleysa umseting til eitt samsvarandi tóna- ljóð. Afturfyri arbeiðir hann næstan ófatiliga skjótt: Skal baðikarið, vit nevndu í áðni, t.d. hava 18.000 litrar í seg, málar Bitstream-um- skiftarin bara 1 litur 18.000 ferðir ta somu tíð, sum vanligir um- skiftarar brúka upp á at baksast við teimum ymisku málsteddun- um. Sum ljóð er úrslitið av hesi ótrúligu nýggju teknifreðini eitt higar- til óhoyrt hæddar-nær- kvæmni, minni av- skeplan og minni óljóð. Og hetta er nakað, sum veruliga hoyrist aftur í tónleikinum: Tey hægstu ljóðini verða mjúk sum silki sam- stundis sum tey herðu slegini koma sum eitt skot, so at allir teir fín- astu smálutir og fyri- brigdi í tónleikinum verða standandi gull- rein og natúrlig í ljóð- myndini. Í stuttum skapar Philips Bit- stream skipanin eitt heilt nýtt steði CD-ljóðdygd. sjálv og lurtið! Fæst hjá Marsi fyri Rovnið SU Kynssjúkur Nr. 107 — 11. juni 1991 Føroying meira varnir Landslæknin Høgni Debes Joensen boðar frá, at tilburðirnir av vanligum kynssjúkum er nógv fallin dl Talið av vanligum kynssjúkutilburðum er fallið niður í nærum einki seinastu 10 árini Meðan óhugnaliga sjúkan AIDS er komin til Føroya fyri at vera tykist til- burðirnir av teim vanligu gomlu og vælkendu kyns- sjúkunum gonoré og sy- filis ella poks at verða fal- nar burtur í nærum einki. Ein av orsøkunum kann vera, at herferðin móti AIDS hevur fingið fólk at vera meira varin og í hvussu er nýta hýt. Tølini í ársfrágreiðingini hjá landslæknanum siga sólarklárt, at talið av til- burðum við vanligu kyns- sjúkunum er fallið burtur í næstan einki. New Foundland Taka vit fyrst poks, ella syfilis, so var landslæknin 15. mei í ár kunnigur við tveir tilburðir. Báðir sjúk- lingarnir vórðu smittaðir í New Foundlandi. Í fjør varð ongin tilburð- ir í Føroyum av syfilis Taka vit åttatiårini, so var 1 persónur smittaður i 1988, tveir i 1983 og ein í 1981. Hini árini var ongin tilburður. Smittað í Fsroyum Teir fyrstu fimm mán- aðarnar í ár, ella til 15. mei hevði landslæknin fingið frá boðan um fimm tilburðir av gonoré. Trý vórðu smittaði í januar, ein í februar og ein í apríl, Her er ikki uppgivið hvar fólkini eru smittaði. I fjør vórðu fýra tilburðir av gonoré funnir. Her er talan um tríggjar manns og eina kvinnu. Tvey vórðu smittaði í Danmark og tvey í Føroyum. Hyggja vit eftir nær hesi vórðu smittaði, so eru øll smittaði á hásumri í juli og august. Í 1989 vórðu eisini fýra tilburðir av gonoré til- meldaðir landslæknaem- bætinum. Her var somu- leiðis talan um tríggjar mans og eina kvinnu. Tvey av fólkunum vita ikki hvar tey eru smittaði tvey eru smittaði 1983 vórðu ikki færri er 14 ulburðir, í 1984 47 og í | 1983 50 tilburðir. jústinus Sissel Tå norska songkvinnan hevdi konsert i Christ- ianskirkjuni leygar- kvøldid, vard neydugt hjå politinum i Klaksvik at handtaka ein mann og taka hann við sær á støðina. Vakthavandi í Klaks- vík sigur, at maðurin gjørdi ónáðir uttanfyri kirkjuna og neyðugt var at koyra hann í brum- muna. Vakthavandi sigur, at kiftið í Klaks-vík friðaligt, fólk ikki komin fyri seg aftur aftaná Norðoyar- jústinus stevnu Sova úti Politiið í Havn tók eisini fólk inn í brummuna at sova rúsin út hetta vikuskifti. Hetta vórðu fólk sum onkur av tilvild var komin fram á. Vakthavandi sigur, at tað er heilt vanligt, at fólk liggja avdottin á gøt- unum. Men hann undrast á, at ofta verða fólk funnið har fá fólk vanliga ganga á náttartíð. Tað tykist sum tey fullu royna at finna sær eitt friðaligt stað at sova. Men hetta kann verða vandamikið er kalt í veðrinum. jústinus rå Húsa- ófriður Hvert einasta vikuskifti verður politiið í Havn boðsent, tí fólk eru farin til hendurs heima. So- leiðis var eisini hetta vikuskiftið, tá politiið var í tveimum húsum. Tað eydnaðist at megla, soleiðis at ikki var neyðugt at taka nakran við á politistødina. Vakthavandi heldur ikki, at húsaófriðurin er øktur seinastu árini, hetta er nakað sum hendur javnt og vidhvørt er neyðugt at taka annan partin við á stødina. jústinus Irriterandi Foss og hundar Politiid í høvudsstabnum brúkar nógva tíð uppá afturvendandi trupuleikar av leysgangandi djórum. Serliga hundum og ross- um. Vakthavandi sigur, at hetta er rættuliga irre- terandi, tí ofta eru tað somu djór sum ganga aftur og eigararnir vilja ikki gera nakað við málið. Við rossunum er ofta stríð um hvør skal hegna, ein eigari pástendur at grannin eigur at hegna og Øvugt og so ganga rossini leys. jústinus Ringið! = og vit skriva (11820