hósdagur 20. juni 1991síða 5

RK [fr Nr. 114 — 20. juni 1991 Vinnulívið kann ikki liva vid høga el-prisinum Landsstýrið eigur at áleggja SEV at útvega vinnuni elorku fyri ein prís, sum kann sammet- ast við prisin í grannalondunum, sigur Føroya Idnaðarfelag sum eisini heldur, at oljugjaldið skal takast av Momsur — yvir- gangsskipan Tað er longu greitt, at eitt av krevunum hjá EF í samband við eina handils- avtalu er, at vit ístaðin fyri núverandi tollskipan, innfera eina MOMS-skip- an, sum ikki ger mun á feroyskari framleiðslu, og verum, framleiddar í EF. Ein slík skipan flytir toll og avgjeld frá framleiðslu- liðnum beinleiðis til enda- liga brúkaran av veruni. Sum er, gjalda virkir toll av m.a. iløgum og eykalutum. Eftir at MOMSUR er innferdur, í seinasta lagi 1. januar 1993, fellur hesin tollur burtur, og fleiri virkir verða soleiðis betri kapp- ingarfer. Tey virkir, sum gera ílegur nú, noyðast at gjalda toll av hesum íleg- um, meðan tey, sum bíða til eftir 1. januar 1993, sleppa frá. Vandi er tí fyri, at ílegur og menning av vinnuni steðgar upp hetta tíðarbil, og tað hevur vinnan ikki ráð til. Bráð- neyðugt er tí, at Lands- stýrið longu í heyst finnur fram til eina yvirgangs- skipan frá núverandi toll- skipan til MOMS-skipan, g kunnar vinnuna um hesar ætlanir. Afturrindan av tolli Ein stórur partur av iløg- unum í vinnuna er gjørdur í seinnu helvt av áttati-ár- unum, og 100-tals millión- ir goldnar í tolli av hesum ílegum. Hesar eykabyrðar tyngja munandi um kapi- talkostnaðin hjá føroysku vinnuni. Havast skal í huga, at vinnan í Feroy- um nú kemur at kappast við virkir í EF, sum ikki hava goldið ein slíkan toll. Tað verður tí neyðugt, at ein partur av hesum tolli verður afturgoldin vinnuni á einhvenn hátt, meguliga úr oljugrunni- num, sum vinnan eigur sín bróðurpart av. Hugsað eigur at verða um hetta í komandi fíggjarlóg, og ein ætlan eigur at verða gjørd í heyst, soleiðis, at vinnan veit, hvussu hon skal dis- ponera. Oljuavgjaldið Ídnaðarfelagið hevur fyrr gjert vart við skeivleikar- nar í lógini um serligt av- gjald á olju. Onga aðra- staðni í okkara parti av heiminum rindar framleið- andi vinnan avgjald av olju. Vit fara tí at heita á landsstýrið um at bera so í bandi, at henda lóg verður broytt soleiðis, at vinnan sleppur undan hesum gjaldi, men fær meguleika at keypa olju fyri sama prís, sum vinnan í granna- londum okkara. El-prísir El-prísirnir í Feroyum eru millum teir hægstu í heiminum, samstundis sum góðskan er vánalig. Sleppur SEV undan olju- avgjaldinum og undan at gjalda toll av eykalutum og ílegum, kann prísurin kanska lækka eini 17-20 oyru pr. kwh. Hetta mun- ar kortini lítið, og feroy- ska vinnulívið fer fram- vegis at hava ein el-prís, sum er 3-4 ferðir hægri, enn vinnan í EF-londun- um, sum gerast okkara týdningarmestu kapping- arneytar. Í Feroyum er lítil munur millum el-prís- in hjá privata brúkara- num og vinnulívinum, meðan hesin munurin van- liga er munandi sterri í grannalondunum, har statskassin samstundis fær munandi inntekur av privatu elnýtsluni. Í samgonguskjalinum verður havt á munni, at føroyska vinnulívið ikki skal hava hægri orkuprís- ir, enn vinnulívið í teimum londum, vit kappast við. Hegu orkuprísirnir eru ein tung eykabyrða hjá føroy- sku vinnuni og beinleiðis lemjandi fyri ávísar partar av ídnaðinum. Ídnaðarfel- agið fer at heita á ráðandi myndugleikar um at fera skilagóðu orðini í sam- gonguskjalinum út í lívið. Fyrst og fremst við at áleggja SEV at útvega vinnuni elorku fyri ein prís, sum kann sammetast við prísin í grannalondun- um í EF og við at avtaka oljugjaldið. Játtanin til Menningargrunnin Játtanin til Menningar- grunnin er í galdandi fíggjarlóg skerd við 5 mill. kr. í mun til fíggjarlógina fyri 90. Tað er kunnugt, at tíðindablaðið Síða 5 Kappingarføri hjá før- oysku vinnuni må betrast og umfatandi rationali- seringar mugu gerast fyri at vit kunnu standa okkum í kappingini við útheimin. Hetta heldur Føroya Idnadarfelag sum hevur sent politisku myndugleik- unum skriv har felagið ger vart við ymiskt, sum landsstýrið, eftir felagsins hugsan, eigur at taka hædd fyri í samband við fíggjarlógina fyri 1992. El-orkuprísurin í Føroyum er alt ov høgur, heldur Ídnaðarfelagið alivinnan, sum seinastu árini er vaksin við risafet- um, hevur brúkt ein stór- an part av orku Grunn- sins, og tí er ikki nógvur peningur tekur til aðrar vinnutættir. Vinnan sær, sum longu nevnt, stórar broytingar fyri framman, og Ídnaðarfelagið metir, at skilagott hevði verið at vaksið játtanina til Menn- ingargrunnin, soleiðis, at tekur peningur aftur varð til aðrar partar av vinnu- lívinum til menning og rationaliseringar. Hjálpargrunnurin ímóti alkoholmisnýtslu Gjørt verður kunnugt, at umsóknir um stuðul fyri fyrra hálvár 1991 úr Hjálpar- grunninum ímóti alkoholmisnýtslu skulu sendast landsstýrinum nú. Endamål grunsins er at veita stuðul! til tiltøk, sum verða mett egnað at minka um alkoholmisnýtslu ella kunna linna um árin av alkoholmisnýtslu hjá viðkom- andi sjálvum og hjá avvarðandi. | und- antaksførum kann misnýtsla av ødrum evnum javnstillast vid alkoholmisnytslu. Sum dømi kunnu nevnast: 1) gransking av alkoholmisnytslu og årin hennara, og um vidgerå av alkoholmisnytslu, 2) rakstur av varnadi virksemi til studul og vegleidingar, 3) kanning av vidurskiftum i Føroyum ella i serligum førum uttanlands, 4) eftirútbúgving av fólki, ið starvast á økinum, 5) upplysingarvirksemi. Umsóknarblað og reglugerð fyri Hjålp- argrunnin ímóti alkoholmisnýtslu fæst við at venda sær til: Landsskrivstovuna Postboks 64, 110 Tórshavn Tlf. 11080 Seinasta freist at søkja er hin 1. august 1991. Landsskrivstovan, 17. juni 1991 S&akK Limafundur verður í skrivstovuhølum felagsins, Traðarvegur 20, 24.6.91 kl. 19.00. Fundarskrá: 1. Frágreiðing frá sátt- málanum. 2. Ymiskt. Samanumtikið Broytingarnar, Ídnaðar- felagið her hevur nevnt, kunnu kanska tykjast at minka um inntekur Landskassans í fyrsta um- fari. Men hesin peningur kemur ivaleyst fleiri ferðir aftur, tí grundarlagið und- ir einum og hverjum sam- felag er eitt sunt og kapp- ingarfert vinnuliv, sum virkar eftir teimum regl- um, marknaðarbúskapur- in setur. Bráneyðugt er, at farið verður til verka nú, so NEVNDIN vinnan kann brúka tað stuttu tíð, eftir er til 1. januar 93, at umstilla seg til nýggju treytirnar at virka undir. Ídnaðarfelag- ið heitir á okkara politik- arar um at lata hugtakið kappingarferi liggja sera frammalaga í huganum, nú fíggjarlógin fyri 92 verður viðgjerd, og kósin sett móti sterri kapping og tættari samskifti við grannalondini, skrivar Føroya idnaðarfelag til legting og landsstýri.