hósdagur 20. juni 1991síða 13

Nr. 114 — 20. juni 1991 Hud dl ed fø Síða 13 Vandamikid spæl f Dimmalætting nr. 67 fyri 13/6 1881 skrivar løg- tingslimur sambands- floksins, Finnbogi Arge grein hann kallar >Vanda- mikið spæl«. Hann, sum flestu sam- bandsumboð, leggja eftir javnaðarflokkinum, í hes- um feri er tað ætlan ver- andi samgongu at gera eina nýggja heiastýrislóg, eina lóg sum skal avloysa verandi lógina, sum við- víkur viðurskifti okkara Danmarkar og Feroyar ímillum Finnbogi Arge, sum tykist at hava nes fyri at sær fram at, at henda letan er tann rætta, har hann skal standa sum tann rætti til at taka um styrisvei sambandsfloks- at hann e tann rætti til hetta, er væl eingin ivi um, tí tá ein hevur roynt ar flokkarnar á sjálv- stýrisleið, fyri so at enda løgtingslimur sam- bandsfloksins, og nu tyk- ist, at hann hevur sett nesina eftir at blíva for- maður floksins. Og um so er, so er eingin betri enn hann, hann er tann sum best kann tala við, tá talað verður um sjálvstýrislóg, sum hann nú kallar ta lógarbroyt- Koma ns, sum ing, sum verndi samgonga meguliga fer at fremja. At Finnbogi Arge hevur ser- ligt innlit, tá tað viðvíkur sjálvstýri, er ellum greitt, tí hesin sami maður var fyrst valdur sum umboð tjóðveldisfloksins í Flog- felagnum, fyri so til sein- asta legtingsval at vera valevni fyri fólkaflokkin, men brádliga sá hann sær betri meguleika í sam- bandsflokkinum, tá tann táverandi annars góði for- maður, Pauli Ellefsen var noyddur at leggja frá sær. Og tá núverandi formaður sambandsfloksis hevur kunngjert, at hann og flokkurin eru samdir um at limaskapur í EF er aða! málið hjá sambandsflokki num, og hetta mál stendur ein samdur flokkur aftan fyri Men hetta við tí samda sambandsflokkinum er ikki heilt komið upp á pláss, og tí sær Finnbogi Arge nú meguleika at taka yYvu, og betri megi leika at vvirbevisa tær gomiu røturnar sam- bandsflokkinum, at hann er tann, sum koma skal fyri at sannfera tey sum eru í iva, ger hann við at leggja eftir javnaðar- flokkinum, og vil við skriving síni siga frá, at okkara flokkur fremur loysing, um vit gera broytingar í verandi lóg. Tað verður soleiðis í okk- ara flokki, at um broyting- ar skulu fremjast, so verð- ur atkvett á demokratisk- an hátt. Eitt skal Finn- bogi Arge vita, at broyt- ingar í verandi skipan, fremja ong loysing, men ein treytaleysur limaskap- ur EF, hann verður vandamikil, og tað er tað sum sambandsflokkurin ætlar at fremja, men fyri at káva út yvir ætlanir sínar, so verður lagt eftir javnadarflokkinun Okkara tilknyti til Dan- mark og tað av tí sum havt sum er skapt er komið av ti stødu okkara flokur hevur og framvegis hevur. Tilknýti okkara ti mark oyska samíelagnum aí gagni, og tað verður eisin Dan- hevur verið ti før tryggjan framtíðini tað kann eg vera samdur við sambandstingmannir men við einum sam- bandsflokk slikum oddafliskum, sum nú eru, og teir sum møguliga ætl- að at sleppa sær fram at, tå er veruliga vandi å ferå. Teir, sum tóku yvir, aft- aná eitt langt og positivt um I við samarbeiði við okkum og sjálvstýrisflokkin, hava av øllum alvi roynt at gera avstandin millum okkum og sambandsflokkin sterri, og tað hevur eydn- ast. Og tann avgjerda steða, sum nú er fráboðað frá sjálvum formanni sam- bandsfloksins viðvíkjandi steðu okkara til EF, og harvið til ríkisfelagsskap- in, ger viðurskiftini ikki betri Finnbogi skriving, sum Árge og aðrir sambandsmenn hava havt í Dimmalætting, har teir við botnieysum skuldset- ingum leggja eftir flokk okkara og ersónum, meira avdúkandi menningin, og verður vandamikil iki bara fyri framtíðar samarbeiði mill- um flokkarnar, men meira fyri samfelagið Feroyar Stødan iiFøroyvum er ikki góð, tað er eingin loyna, og eg meti vit ikki hava nátt botnin enn, mer tað skulu sterkir politiskir herðar til at bera ringar tíðir, og teir hevur sam- bandsflokkurin ikki. tað er fyri al- Sverre Midjord Gyltar strípur — myndugleiki ella jólapynt Um dagarnar hevdu vit eina sonevnda »avhopp- araafferu< suðuri í Vági. Hetta er nú einaferð ikki hvenndagskostur, sjálvt um slíkt áður er hent í Feroyum. Ein yvirmaður av russ- araskipi á Vágsfirði loypir á bláman og bæði rer og svimur til lands. Tá vit frætta um »av- hopparar< í útlondum er altíð tað fyrsta teir gera at venda sær til myndugleik- arnar á staðnum. Eftir øll- um at dema hevði hann eisini hetta í hyggju. Av góðum grundum kundi ein russi ikki vita hvar leg- reglan í Suðuroy var at finna — vit onnur vita tað heldur ikki altíð. Sum kunnugt er oyggin part- víst >bevoktað< av einum telefonsvarara sum biður okkum ringja 1448 — í Havn. Men »lukkutiå« fyri henda neyðstadda mann lá verjuskipið Tjaldrið tætt við har hann svam á land, betur kundi ikki lig- ið fyri — skuldi ein trúð. Maðurin gjørdi eisini tað einasta rætta, leitaði sær umborð á Tjaldrið og upp á brúnna, har hittir hann ongan minni enn havna- meistaran í Vági og skip- aran á Tjaldrinum. Hann legði pass og annars øll pappír fyri hesar hegu harrar. Nú hevði hvert 7- ára gamalt barn gruna hverji erindi hansara vóru, men ólukkutíð — ikki hesir seintfatandi garpar — teir segdu seg framvegis einki at skilja? Vit frætta at hann var tolkur á skipi sínum, má sostatt hava duga sámi- ligt enskt: Ber tað til at tveir feroyskir skipsoffi- cerar ikki skiltu so frægt enskt at teir fataðu russ- aran. Tað einasta skiparin segði seg fata, var at hann konstatraði at maðurin var vátur — hygga síggj — hvat skuldi hann annað veri eftir at hava svomið hálvan Vågsfjør8??? Eis- ini endurték skiparin fleiri ferðir at maðurin tóktist »åvirkadur« hvat høvdu vit onnur verið eft- ir slíkan túr. Havnameistarin í Vági viðgekk aftaná at hann skuldi havt vent sær til politiið. Skuldi tað verið neyðugt??? Hevur skipar- in á Tjaldrinum ikki neyð- uga myndugleikan? Um ikki: So er kanónin á Tjaldrinum ikki meira verd enn ein trækanón at spæla við, og so eru tær átta gullstrípurnar, ið prýða breiðu herðar skip- arans einki annað enn jóla- pynt. Russarar »borda« Tjaldrið Í meðan hetta fer fram á brúnni, »borda« 30 russar- ar Tjaldrið. Sigst teir vóru kurteisligir, bóðu sáttliga um at fáa mannin út- flýggjaðan. Skiparin var ikki minni kurteisligur og handaði teimum henda niðurundirkomna mann — serveraði teimum hann á silvurfati — sum tikið verður til. , Harra skipari: attu tyg- 1. At rikið hesr óbodnu gestir í land av skipi tygara? 2. Áttu tygum ikki at tik- ið hond um mannin og fjálgað um hann, til hann kundi verið latin í varðveitslu hjá Suður- oyarsýslumanni? 3. Ella enn lættari. Gjert Tjaldrið leyst og sjálv- ur siglt mannin til Havnar. Viðvíkjandi tygara 30 óbodnu gestum, kann til samanburðar sigast at 1 Olavsøku- framsyningin 1991 Listaframsyningin á Olavsøku, Listafelag Føroya skipar fyri, sum verdur i Norðurlandahúsinum 28. juli til og við 31. juli. Listaverk skulu latast inn i Norður- landahúsið frá 15. juli í vanligari upplat- ingartíð. Seinasta freist at lata inn er 16. juli. NB! Myndir undir glasi, skulu hava rammu. Øll eru vælkomin at senda inn lista- verk til framsýningina. Listafelagið tilskilar sær rætt til at gera eitt úrval sendu burtur úr teimum liStaverkunum, inn og setir eina verk skulu sýnast fram, og hvussu fram sýningin skal setast samar Listaverk, ið ikki luttaka i framsyning ini framsyningina 31 | | nevnd, ið skal taka dagar ímillum, hverj | | | kunnu avheintast frá 25. | og óseld listaverk verða útflýggjað eftir | i juli. Seld somuleidis 1. au meðan húsið er opið | Listafelag Føroya nar fyri friðskjói, ferð ikki at fáa politiskt tað er løtuverk at | gera. Men: Sambært vest- | urlendskari siðvenju um | mannarættindi átti hann — ein — feroyskur jour- | nalistur bað um at sleppa umborð á sama russara- skip á Havnini, men varð rikin frá borði. Hvat mundi hent umt.d. 30 feroyingar trok- aðu seg umborð á eitt russiskt herskip uppi í Murmansk — mundu vit nakrantíð sæð teir aftur??? Mannarættindi Her skal ikki vera sagt at hesin maður leyk treytir- rætt til at fáa sína sak lagda fyri myndugleikar- nar — ja sjálvt ovastu myndugleikar ríkisins. Ímeðan hava so rettu myndugleikar tikið sær av málinum — gleðiligt men tað undirstrikar enn meira ómansligu framferð skiparans íhesum máli. Kgi. Dansk Marine Nú hevur so danska marinan i Føroyum eisini úttalað seg um málið. Partvís skava teir útyvir skiparan á Tjaldrinum, men hinvegin siga teir hvussu teir høvdu greitt málið — mjørkatos um lóður, krút og kanånir. >Godt med lidt humorist- isk sans< sum danir sjálv- ir siga. Vit minnast øll tå ein einsamallur maåur avvåpnadi eitt danskt marinuskip við bryggju í Havn. Hann fór ótarnaður umborð og tók øll våpn við sær í land. Skipið var mannleyst og allar goym- slur opnar. Manningin var upptikin av at nýta onnur vápn — uppi í býnum. So ei undur í at marinuovast- in sigur at teirra strategi ver en militærhemmelig- hed«. Fyrr og nu Sum áður nevnt er hetta nu eina- av- ikki fyrsta »avhopping« her å landi. I 50-årunum tå tann støri russiski sildafiotin helt til við Før- oyar, var ein polsk genta innlegd á landssjúkra- húsinum. Utafturskrivad skuldi »Reydikrossur« sigla hana umborð á eitt russaraskip. Áraka molan royndi hon at loypa á sjógv og svimja aftur á land. Sterkar feroyskar hendur tóku sær av henni og fluttu hana aftur á landssjúkrahúsið. Stutt eftir kom russiski flotaovastin, við Feroyar, á Havnina legði skip sítt tætt úti fyri hospitalinum, hvar skip vanliga ikki liggja. — Psykologiskt kríggj. Ovastin kom í land og fór út á landssjúkra- húsið, har hann kravdi gentuna útflýggjaða, men her varð hann mettur av Paula Dahl, yvirlækna, í hvítum kitli. So mannilig var henda mótteka at hin mikli russin mátti dvína. — Skemtiliga varð sagt, at Pauli Dahl rak russan á dyr við eini kanylu. Hvat var og ikki, men gentan varð verðandi og fekk politiskt friðskjól í vesturheimi. Lat meg enda við at siga sum skaldið: >Her er munur á monnum«. X