leygardagur 29. juni 1991síða 2

Ábyrrdarblaðstjóri: Krisjan Dahi Fyritaksstjóri: Krisjan Dahl Kalmar Lindenskov ljósmyndari Sildin Saman við tvgstinum og spiki- num man sildin vera besta fød- sla, hugsast kann at fåa ur havinum — helst hin besta yvirhøvur. Hon hevur eisini i øldir verið bjargingin hjá mongum stran- dasamfeløgum, sum mangan lagadu alt teirra vinnuliga virk- semi eftir teimum regluligu og sera tidarføstu rendum, sildin hevði móti strondum teirra. Hóast rættuliga ójavna gongd á okkara leiðum seinnu árini, so hevur sild eisini verið veidd á føroysku firðunum so leingi nakar minnist, og var hon frá seinnu víkingatíð og langt upp í hanseata tíðini, tá teirra salt í Norðurlondum kom at gera sama undurverk, sum nútíðar frystiútgerðin hjá okkum í dag, ein hin mest týðandi útflutn- ingsvøra norðbúgva. Hjá okkum sjálvum var silda- fiskiskapurin við gørnum øll fimti- og seksti árini ófort íkast til landshúsarhaldið, og so góðar vóru vónirnar til henda næstan »étømandi« stovn, at | “ farið varð eftir henni við veldugum nótaflota, so effek- tivum sum eingin áður droym- di um. Og væl gekk, inntøkurnar sprongdu øll mørk og vóru ikki yvirhálaðar fyrr enn rækju- ævintýrið kom í hæddina — men bráddliga var sildin horv- in. Hví, eru menn ikki bara heilt samdir um, men ikki ósamdir um, at veiðan var vorðin ov stór, at markið fyri møguligari stovnsendurnýggjan var rokk- ið. Sildin varð friðað, veiðibannið kanska meira virt av okkum, enn teimum grannum okkara, sum enn fingu hana inn í firðir- nar, men samanumtikið so frægt vard hesi uml. 20 sein- astu árini, at hon aftur sæst bragda. At tann tilvirkingarídnaður og tann marknaður, sum tá var til at fáa hesa fråliku fødi út til brúkaran í keyparalondunum, ikki er til longur, tí hann við horvni sildini mátti leggja um Blaðfólk. Randi Jacobsen - Tórfinn Smith - Dagny Joensen - Ólavur W. Høgnesen - Utgevari: — P/f Sosialurin Uppseting: P/f Sosiaturin Prent: P/f Pressan 1981 Telefon til aðrar framleiðslur, er sjålv- sagt stórt spell, nú aftur ber til at veiða sild í smáum. Fødsluvirdid í sildini, sammett við annan fisk ella fødi, gerst ikki upp í krónum og oyrum og ikki er væntandi, at vit í næstu framtíð røkka einum sildaprisi samsvarandi hesum virði, men hóast tað er helst góð framtíð fyri sildini. Sjálvir eiga vit víðan part av til- haldi hennara, sjálvir kunnu vit veiða og virka hana, men mál- ið er aftur at fáa markna fyri henni. Hvussu hetta gerst, vita polit- ikkara og selufólk betur, men skal vón vera fyri at tað eydn- ast, má sami dentur leggjast á skilagott samstarv yvir sjó- og landamørk, sum sýnt varð, tá rættuliga góðu fridingartiltøk- ini á sinni vórðu sett í verk. Verandi millumtjóðasamstarv um verju av sildini má onkurs- vegna kunna mennast til eisini at fevna um bestu nýtslu av teimum nøgdum, aftur semja fæst um at veiða. Bústaður: Argjavegur 26 Postadressa: Postsmoga 76 110 Tórshavn 14720 Argir 11820 Telefax: Laksurin er eitt og royndirnar av altjóða samstarvinum um hann kenna vit, men týdning- urin av hesum fiski kemur ongantíð nær í námind av tí, sildin aftur kann gerast, fara vit undir hetta í felag og við skili. Sildin má í øllum fórum aldri aftur veiðast til ídnað ella aftur verða brúkt at brenna í verk- smiðjuskorsteinum. Til tess er hetta havsins silvur ov dýra- bært. mm sosigaley Limaskap áðrenn .. z . sjålvstyri Dagblaðið skrivar, at tað ráddi um hjá Sambands- flokkinum at reka Feroyar inn í EF áðrenn ríkisrætt- arliga steða okkara verður broytt: Herfyri blakaði Sam- bandið hamin og for- maðurin tók avgjerda stødu fyri limaskapi i EF — vegna allan flokk- in. Einasta veruliga grundgeving var, at vit »måttu verða fyrr i EF enn Noreg«, utfrå hes- um metti Sambandið, at vit kundu fåa avgjørdar fyrimunir i avtalum um sølu av fiski til EF, fram um Noreg og t.d Island. Men veruliga orsøkin liggur sum vera man '< „<< „3 ro : LÍ S aðrastaðir. Danska Utt- anrikisrådid hevur al- ment boðað frá, at Fer- oyar als ikki kunnu ger- ast sjålvstødugir limir í EF við verandi ríkis- rættarligu stødu. Ti hastar tað hjá Sambndi- num at reka Feroyar inn í EF, áðrenn nakar fer at pilka við og møgu- liga broyta okkara rikis- rættarligu stødu. Imeðan hava vit so fingið eina handilsav- talu við EF. Hon er góð og kann gerast enn bet- ur. Og meira enn tað: Við hesi avtalu er nú als einki, sum talar fyri for- oyskum limaskapi í EF, heldur tverturímóti. -— - vv - Allar sakir skulu fram Oyggjatidindi skriv um læknan, sum fekk bot fyri mistak. Blaðið heldur, at tá hetta eina málið verður tikið fram, skulu eisini øll líknandi fram í ljósmálan: Men nú hesin læknin varð demdur, var tað kanska heldur ikki nak- að legið kortini. Hann er — vita fleiri — for- fylgdur av ødrum lækn- um á Landssjúkrahúsi- num. Og ikki óvanligt er at læknar spilla aðrar læknar út fyri sjúkling- um. Og tá man tað so bara vera evund sum liggur til grund. Og tá er heldur ikki langt til óndar tankar sum forfylging. Vit fara ikki her at verja nakran lækna fyri í ósketni at hava verið orsekin til deyða ella annan likamligan skada. Vit vilja bara hava at allar slikar sak- ir koma fram, og ikki at summar fara ut vid svellum og eðrum óhugnaligum, sum hendir á Landssjúkra- húsinum. Vit vita bara at hesin dømdi, seki og dugna- ligi læknin ikki kann vera tann einasti á Landssjúkrahúsinum i Havn sum kann gera mistøk. Lat okkum ti fáa alt fram í ljósmaála, og ikki bara ganga og finna syndabukkar til åvis mál. Ongin kann fola seg tryggan eftir hendan dóm, og aldeilis ikki tá vit vita um onnur dømir ið ikki so frægt sum verða kannaði. Skelkandi tel Tað eru skelkandi tøl at lesa í júst útkomnu ársfráðingini hjá Húsa- lánsgrunninum. Terminseftirstødan er tvífaldað eftir fýra árum. Eftirstødan er nú stívliga sjey milliónir. Av tílíkum orsøkum noyðast eisini alt fleiri at fara frá húsi og heimi. Í mong ár hava eini fimm sethús verið seld á tvingsilssølu. Í 1989 kom talið upp á 10 og í fjør heilt upp á 35. Stjórin í Húsaláns- grunninum óttast fyri, at talið verður ikki langt niðan fyri hálvthundrað í ár. Stjórin í Húsaláns- grunninum er heldur ikki bangin fyri at siga, hvor ábyrgdina hevur. Nevniliga peninga- stovnarnir, sum bein- leiðis hava yvirfíggjað sethús í kappirenningini um viðskiftafólk. Nú kemur hetta okkum øllum aftur um brekku. Júst hetta hava vit skrivað síður upp og niður um og mong onnur ávarðaðu eisini, men tað var sum at sletta vatn á gás. Vónandi eru peninga- stovnarnir vornir eitt sindur klókari av hesum dýra mistaki