týsdagur 2. juli 1991síða 3

- - Fåa vit eina vanliga MOMS-skipan i Føroyum, er vandi fyri, at nógv fleiri fara at arbeiða SVART Síða 3 Fara vit eftir høvdinum niður í eina vanliga MOMS-skipan er stórur vandi fyri, at ein enn stórri partar av arbeiði fer uttan um skatta- skipanina, sigur Jens M. Poulsen, skattas- erfróðingur, sum heldur, at fólk skulu fáa loyvi til at draga ein part av eittnú viðlíkahalds- útreiðslum frá skattinum. Siga vit, at vit fáa ein 20% MOMS-skipan á allar vørur og tænastur, vil hetta samstundis siga, at hesar verða 20% dýrari. Hetta vil aftur siga, at tað verður 20% dýrari at umvæla eittnú húsini. Hetta fær fólk at aftrat seg enn meira við at biðja handverkara til ut gera hetta arbeiði fyri vanligan prís. Tá er freistandi at avtala ein svartan prís og lata pengar- nar í hondina. Í slíkum føri hevur húsaeigarin fyrimun. Ar- beiðið verður bíligari, hann sleppur undan mom si. Handverkarin hevur eis- ini fyrimun. Hann sleppur undan skatti. Stóru tapararnir eru lands- og kommunukassin, sum ikki fáa eina einastu krónu. Landskassin slepp- ur kanska enntá at lata tí "arbeiðsleysa" handverk- aranum pengur úr ar- beiðsloysiskassanum á Almannastovuni. Loyva frádráttum Hesin spurningurin verð- ur nógv umtalaður í grannalondum okkara. Í Danmark hevur Dag- blaðið Børsen gjørt eina kanning sum vísir, at nógv flestu danir kundu ynskt svart arbeiði har piparið grør. Men fyri at hetta kann lata seg gera, vilja teir avtaka momsin á við- líkahaldsarbeiði og aftur loyva skattafrádráttum í samband við tílík arbeiði. Hetta hevði havt við sær, at fleiri høvdu bíðið handverkarar til umvæling- ararbeiði, harvið komu fleiri í arbeiði, og staturin fekk fleiri krónur í kassan, og minni var at gjalda út av arbeiðsloysiskassanum. Samanumtikið ein vinning- ur fyri samfelagið alt, halda danir. -Gera vit ikki okkurt nú, fer bert ein alt stórri partur av fíggjarligu ringrásini uttan um statskassan, og tí kunnu vit ikki liva við sigur Lars Jørgen Nielsen frá danska handverks- meistarafelagnum. Føroyskur momsur I Føroyum er Tollstovan farin undir at fyrireika okkum til eina moms- skipan. Jens M. Poulsen, fyrr- verandi leidari å Likning- ardeildini í Havn, og nú skrivstovustjóri á Býráð- num heldur, at vit eiga at vera sera varin við at fara eftir høvdinum niður í eina momsskipan, sum hann tekur til. Hann óttast fyri, at enn fleiri fara at arbeiða svart, og at landskassin fær enn færri inntøkur. Hann held- ur, at vit eiga at lata ein frádrátt uppá ávísa upp- hædd til eittnú umvælingar til hús, og møguliga at halda okkum frå, at leggja moms á húsaumvælingar. Væl at merkja upp til eina ávísa upphædd móti skjal- prógvi. I fyrsta lagi hevði hetta merkt, at landskassin ikki fekk inn hesar momspeng- ar og haraftrat eitt sindur minni í skatti. Hinvegin komu allar um- vælingalønirnar til skatt- ingar, og fleiri fingu arbeidi. Og tå fleiri fåa arbeidi, verdur minni at gjalda út hjá Almanna- stovuni, sigur Jens M. Poulsen. Ein annar fyri- munur er, at eitt sindur av gongd hevði komið aftur í byggiidnadin. Jens M. Poulsen heldur ikki at ein tilik frådråttar- skipan og moms fritøka å åvisum tænastum skapar stórri umsitingarkostnað. Hesin sæst ikki aftur í øktum inntøkum, heldur hann. -Vit fara alt ov lítið eftir teimum tungu problem- unum í mun til at renna eftir smásyndarunum, sigur Jens M. Poulsen, skattaserfréðingur. Jóngerð Purkhús segði av ungsins rgðarapalli, tá hon var fíggjarmálaráð- harri, at einar 800 milliónir ganga skattafríar í før- oyska samfelagnum. Jens M. Polsen vil ikki vátta ella avsanna hetta tal, men hann ivast ikki i, at talið er stórt. -Vit fara alt ov lítið eftir teimum tungu problemun- um í mun til at renna eftir smásyndarunum. Hetta kunnu vit ikki loyva okkum framyvir, heldur Jens M. Poulsen fyri. tór.-