fríggjadagur 5. juli 1991síða 2

Ábyrgdarblaðstjóri: Krisjan Dahl Fyritaksstjóri: Krisjan Dahi ljósmyndari: Kalmar Lindenskov = = Fuglurin og vit Í SERA áhugaverdu sendingunum í útvarpi okkara um náttúruna, er mangt áhugavert komið fram, sum vit kanska ikki dagliga geva okkum far um. HÓAST áhuga teirra flestu fyri fuglameingi okkara, halda vit t.d. kanska ikki, at eitt nú ternan er um at hvørva. Vit síggja hana jú dagliga við strendur okkara, men flest okk- ara hava ikki neyðuga kunnleikan til at meta um, hvussu gamlir hesir summargestir eru, gáa kanska ikki um, at meginpartúrin av teimum eru so gamlar, at tær hvorki vóru ungar í fjør ella fyrraárið. MEN er tað so galið við ternuni, sum ein av skilagóðu monnunum segði í eini sending herfyri, at nær- um einki er komið undan seinastu árini, at stovnurin frá at vera hampuligur, eini 20.000 per, var minkaður niður í eini 12.000 í 1980 og heilt niður í uml. 1.500 per í dag, hava vit skjótt sæð tær seinastu føroysku ternurnar. ANNAR sjófuglur so sum skarvur, teisti og æða hevur saktans verið minni í tali enn nú, men er heldur ikki á nakran hátt so viðbrekin til fødi sum serliga ternan. Skilið við lomviganum, sum bara minkar, harmast vit øll um og mangt bendir á, at tann vón, sum summastaðni var til, at lundin aftur fór at menn- ast, er eisini fokin. VIT kunnu sjálvsagt fegnast um ymsar rættuliga nýggjar búfuglar á landi, men skulu tó ikki halda, at hesir hava valt okkara oyggjar, tí her er vorðið so nógv betri at reiðr- ast enn áður. Heldur man tað stand- ast av somu trupulleikum, vit hava við ternuni, sum hava gjørt seg galdandi í gomlu bústaðargkjunum hjá hesum fáu nyggjari fuglum okk- ara. OKKURT bagir umhvørvi okkara. Nógvar av orsgkunum til minkandi fuglameingi kunnu vit semjast um, aðrar ikki. Uppaftur eru fødslutrup- ulleikar, har flytifuglur okkara hev- ur vetrarvist, sum gera tað torfgrari hjá okkum at meta um heildaror- søkirnar fyri afturgongdini. VIT kunnu sostatt bert partvís stað- festa »føroysku orsøkirnar« fyri afturgongdini, men eydnast tað, er kortini nógv vunnið. ØLL skulu vit vera her, bæði menn- iskju og dýr, men við frægari fyriliti frå fólkinum kundi i summum før- um verið betri statt við onkrum av so nógv minkaðu fuglastovnunum. SAMSTUNDIS sum vit td. kunnu fegnast um frálíku feråamøguleikar okkara innanoyggja, mugu vit gera okkum greitt, at hetta eisini krevur sin pris av náttúruni. Hóast heiða- fuglur ikki bara er styggur, men mangan ótrúliga forvitin og dugna- ligur til at laga seg til åvisar um- hvørvisbroytingar, eru tad kortini onkrir, id krevja so serligar umstød- ur, at stårvegis umhvørvisbroyting- ar so sum vegagerðir, vatntøka og Blaðfólk: Randi Jacobsen - Térfinn Smith - Dagny Joensen - Ólavur W. Høgnesen - Hilmar Jan Hansen - Justinus Eidesgaard Prent: Men tað ljóðar hin- andi lands- Útgevari: P/f Sosialurin Uppseting: P/f Sosiaturin P/t Pressan 1981 Telefon: harvid eisini uppturking av åvisum lendum, ger teimum tilveruna ómeguliga. Demi um hetta eru spógvaslegini, myrisnipan, lógvin O.a.... HÓAST ikki skal verða sagt, at tyrluflúgvingin skal niðurleggjast, so mugu øll viðganga, at hon órógv- ar fugl okkara almikið. Tað er tí uggandi at hoyra frá teimum, sum fyri henni standa, at alt hugsandi fyrilit altíð verður sýnt fuglinum undir flúgving. Men at hon hevur broyt tilveruna hjá nógvum av fugl- um okkara, skal eingin ivast í. Eftir okkara metan rættuliga vitleyst dómi um tyrlunytslu i fríu náttúru okkara var í bløðunum fyri einum ári síðan ella so. Talan var um seyðarakstur. Líka so hent og manningarsparandi, hetta kann tykjast, dugir sjålvt hvørt småbarn at skilja, hvussu órógvandi slíkt spæl man vera fyri fugl okkara. Árs- tíð valdast sjálvandi, men vónandi kemur hetta ikki fyri aftur. Økta flúgvingin til og úr Føroyum hevur eisini síni ivasomu árin á fugl okk- ara í reiðringartíðini, hóast meira staðbundið, enn við tyrluflúgving- ini. Helst mugu vit og fuglurin tó liva við hesum trupulleikum sum best, men tað, ið kann gerast, eiga vit at gera, ongantíð ov skjótt. SKIPAST má t.d. so fyri, at politisk- ir hundakunstnarar í atkvødujagstr- an teirra ikki sleppa at gkja tyrlu- ferðing, har hetta ikki er avgjørt neyðugt, at td. ongum, sum kanska sigur seg hava ferðavinnu- áhugamál verður loyvt at flúgva um Klaksvíkar Býráð, sig- ur, at hevuðsorsekin til at byggiloyvi ikki varð Bústaður: Argjavegur 26 Argir 110 Tórshavn 11820 Telefax: 14720 Postadressa: Postsmoga 76 bjørg okkara og harvið »selja« tey til útlendingar, at brot á ásettu há- marksferðirnar á vegum okkara kanska verður harðari revsað, ikki bert ferðslutrygdini at frama, men eisini fyri at bøta um búfriðin hjá heiðafuglinum. At vit í heila takið taka spurningin um framtíðina fyri føroyingar saman við tí lítla, vit hava í náttúru okkara upp í størsta álvara og veruliga lóggeva fyri hes- um eins og vit hava gjørt vid sjúkra- studninginum til eitthvørt »forkøl- aða smolt, framleitt verður. BROYTINGIN til tað betra, øll sam- anumtikið ynskja náttúruni viðvíkj- andi, krevur tó annað og meira enn nýggjar lógir og játtanir til skila- góða náttúruumsiting og kanska gransking við. Hon er í fyrstu syftu treytað av broyttum hugburði hjá flestum okkara og kanska ikki minst teimum, sum politiskt og tekniskt fara at standa fyri útbygg- ingini av landinum framyvir. Leik- pallur Føroya, nevna vit okkurt. Okkum vitandi er hann á fíggjarlóg- ini og alt gott um tað, og ivaleyst kundi hetta skilagóða tiltak trongt til nøkur oyru afturat. Men hugsa vit nú ikki av álvara um at varðveita og kanska menna tann leikpall Før- oya, sum eitt nú fuglalív okkara má sigast at vera, verður eftirmæli okk- ara hesum viðvíkjandi eins vánaligt, sum tað fyri umsitingina av sjóvirð- um okkara — og hartil dyggiliga uppiborið. Ótryggleiki á arheiðs- ur í vegin, at ein ávísur fyrr- stýrismannin; hann má verandi vera sjúkur í bollanum, bollanum landsstýrismaður fekk tå hann førir seg fram á 0 0 . | noktandi svar uppå um- henda hått. Tad kann yggjatíðindi „skriva : sókn um fíggjarligan ongantíð vera rætt, at oddagrein, at ein fyrrver- stuðul úr ein landsstýrismað di landsstýrismaður ; Á andi landsstýrismagur Menningargrunninum sum kemur úr skuldi hevna seg inn á og at hetta skuldi fora vinnukvinum, kann fyrrverandi stjóran í Menningargrunninum og til ákæruna av Martini hava møguleikar at mis- brúka starvið á ein skík- an hátt. Rok í Klaksvík Dimmalætting hevur tos- að við Karsten Hansen, býráðslim í Klaksvík, um málið um handilsfyritek- una Skemmuna. Blaðið skrivar m.a.: í samband við neundina fyri grunninum áðrenn Í. ákæra varð reist so vildu nógu verið spard í hesum máli. Í ET ) Djurhuus. ti sendi tåverandi lands- Tað er nevniliga so- stýrið tútan eftir stjóran- bíðis. at umsóknir un koma inn til grunnin, og Tad var ju Føroya tå hevur Landsstyri, sum rendi framferdarhåtturin ver- Fútan eftir Martini ið tann, at Martin Djur- Djurhuus. Orsøkin var huus hevur innstillad til ein begrundadur ill lån ella hann hevur rått gruni um mutur ella neundini frá at lata lán. figgjarligan undan- Hesin fyrrverandi drátt. í rættinum fekk landsstýrismaðurin ein fatan av, at - tad segðist at fáa eitt hevði verið ókka lættari noktandi svar og hjá Fútanum at sett seg kvitteradi vid at senda fyrrverandi stjóran til Fútan. Er hetta rætt, so eig- ur heilt givið at vera gjørt nakað við fyrrver- Rættiligt stríð tikið seg upp í Klaksvík, av ti at P/f Skemman fekk nokt- að byggiloyvi á býráðs- fundi herfyri. Karstin Hansen, for- maður í Byggi- og býar- skipanarnevndini 4 givið til P/f Skemmuna var, at byggisamtyktin fyri ekið ikki gevur loyvi til handilsvirk- semi. Í byggisamtyktini fyri ekið er avgjørt, at har bert kann rekast vinna og tilhoyrandi handil, og tað kann ikki sigast at vera talan um í hesum for, heldur Karstin Hansen. Annars er ført fram, at ein av orsekunum til at byggiloyvið ikki varð givið, var at handilin fór at taka grundarlagið undan mongum av ver- andi handlum, eins og at Skemman er úr Havn. Karstin Hansen sigur, at hetta als einki hevur við stødutakan meirilutans at gera. plåssinum Óvissa skapar Gtrygd. Og tá óvissa og harvið ótrygd er galdandi á eins egna arbeiðsplássi, er ikki hugaligt hvørki hjá starvsfólki ella leiðslu. Soleiðis hevur kenst á einum av teimum stóru almennu arbeiðsplássunum. Nevniliga Postverk- mum. I longri tíð vistu tey seg hvørki keyptan ella seldan. Um nøkur ella mong skuldu sigast úr starvi visti eingin. Eingin segði nakað beinleiðis, men mong tutlaðu í krókunum. Frá álítandi keldum hava vit frætt, at landsstýrið arbeiðir við ætlanum um at flyta frímerkjadeildina úr teirra egnu húsum og niðan í eina gamla møblagoymslu við Hoyvíksvegin. Men eingin veit nakað við vissu. Heldur ikki leiðarin á stovninum. Tað minsta vit kunnu krevja er, at landsstýrið beinanvegin ger heilt greitt hvat ætlanin er við stovninum sum ber heitið Postverk Føroya. ————— LILLO R i I |||