hósdagur 11. juli 1991síða 12

Síða 12 Livsvanda- mikið at sniffa Teir eru um 12 - 13 ára gamlir dreingir, vælvaksnir og fittir á at líta, tá teir drálandi koma inn í handilin, eins og vita teir ikki rættiliga, hvussu teir sku lu bera seg at. Hava tit tendraragass, spyr annar kvikliga, meðan hin kagar aftur og fram, eins og handilsødrindini als ikki hava hansara á- nuga Konan við kassan ikki so Hon ægi sum Diunkar. Og forvitni mítt akt. Er ruliga eingin endrarar, sum skulu fyll- St og å? 7 bíði eina létu, hugsi at dreingirnir munnu fara útaftur, men teir blíva lotir standandi frammanfyri skivuna, eins og vilja teir rista avvisingina av sær. Lata ikki børnum lendraragass Nakrar dagar seinni inn aftur í hand- lin. Tå spyrji eg annað starvstólk, ikki hava tendraragass, og svarið er - jú sjálvandi. Er :0 vanligt at KOMI eg um tey bórn spyrja eftir tendraragassi? - Ja, men vit lata ikki børnum og ungfólki slíkt, tí vit hava frætt, at nøkur teirra "sniffa" tendrara- gass. Tað skal haldgott grundarlag til, at fáa fatur í slíkum, og vit selja tað bert, um vit kenna við- komandi og eru sannførd um, hvat gassið skal nýtast til, sigur starvsfólkið. Eitt foreldur sigur fyri Sosialinum, at tey á foreldrafundi í skúlanum hava tosað um trupulleikan av, at bórn "eru farin at sniffa." Hetta er kent fyribrigdi millum skúla- ungdóm, sum skúlin tí eisini hevur gjørt foreldrini vart við. Kanning m.a. um rúsandi evni Ein kanning, har allir næmingar í 9. flokki í Føroyum vóru við vísti í 1989, at fyribrigdið "Sniff- ing" ikki var ókent millum skúlaungdómar. Kanningina gjørdi deild- in fyri Arbeiðs- og Al- mennaheilsu, saman við Skúlafyrisitingini. Kanningin varð gjørd við spurnarblóðum, har næm- ingarnir skuldu svara 114 spurningum um, hvat tey vistu um: nøring, royking, rúsdrekka og onnur rús- andi evni. Viðvíkjandi fyribrigdi- num at sniffa, so vóru 696 børn spurd. Av teimum svaraðu 86 børn ikki hes- um spurningi. Hini 610 børnini svara- du, og av hesum høvdu 21 sniffað eina ferð, 16 børn fáar ferðir og ein svaraði, at hann sniffaði javnan, og 586 svaraðu nei til henda spurning. Í fjør fór kanningin aftur fram í 9. flokkunum i Føroyum. Somu spurnar- blød vóru nýtt og tilsam- ans 640 næmingar vóru vid i kanningini. Hesi svar- aðu viðvíkjandi sniffing:21 næmingar høvdu sniffa eina ferð, 37 næmingar fáar ferðir og seks børn vid jøvnum millumbili. Hvørji evni ungd6murin nytir eru hesi: 27 sniffa tendraragass, fýra nýttu bensin og fýra nýttu annað evni. Tíverri er deildin fyri Arbeiðs- og Almanna- heilsu í summarfrí í juli mánaða, og tí fingu vit ikki spurt Pál Weihe, yvirlækna sum stendur fyri kanning- unum, um úrslitið og framtíðarvánir viðvíkjandi børnum og ungdómi og rúsandi evnum. Vandi fyri at fella í Óvit Tá tey fyrstu úrslitini av kaningini komu fram í 1989, segði Pál Weihe m.a. um fyribrigdið at snif- fa: - Tað er altíð vandamikið í sjálvum sær at royna slíkt. Serliga evnið kol- brintur er vandamikið, tí tað ávirkar nervalagið, og er eitt slag av loysingar- evni, sum vit eisini kenna frá vandamiklum evnum - eitt nú máling o.g. evnum, sum ávirka heilsuna hjá tí einstaka við tíðini. - Hetta er tann langt virkandi vandin, sum kann merkja sniffaran við árunum. - Hin vandin er bráðfein- gis. Tann persónur, sum fær fatur í slíkum evnum, kann verða í vanda fyri at blíva doyvdur - eins og Skurðsjúklingar verða doyvdir. Hann fellur í 6vit og hevur ikki møguleika at fáa hjálp ella á annan hátt geva seg til kennis. Vita ikki hvørji evnini eru Vandin er eisini til stadar, tå tå ikki veit hvørji evnini eru, sum tå andar i teg. Fáa børn d.t. fatur i gass- hylki, har t.d. evnid freon er í - sum er drivgass, so kann tað åvirka hjartað, og Nr. 129 — 11. juli 1991 tá er talan um lívsvanda av slíkari eitran. Dagny Sølumadurin og Scania Jógvan Mørkøre: - Tað er ikk: persónin Johannes Berg, sum eg vil gera 6- náðir, men sølumannin og Scania fyntøkuni, sum ikki hava røkt sinar skyldur. Onøgdin er eisini stór við umboðið hjá Scania, sum plagar at ferðast í Føroyum. Hann hevur ong- antíð sett seg í samband við meg ella aðrar lastbila- eigarar, men hinvegin, so hevur hann bert lurtað eftir tí, sum Johannes Berg hevur havt at siga. Tá eg skuldi fáa trygd mína leysa í Sparekassen Nordjylland, noyddist fúta- rætturin at senda úrskurðin av rættarsemjuna til dan- ska peningastovnin. Berg Motors er farið á húsagang, men persónurin Johannes Berg, sum lat bankabókina sum trygd í fútarættinum, er ikki farin á húsagang. Hví skal hann ikki svara somu krøv, sum vóru sett til mína banka- trygd? - Av øllum hesum skilst, at eg siti einsamallur við svartaperii. Eg tími ikki at spæla vid longur, til eg siti vid bådum jokarunum i hondini, sigur Jógvan Mørkøre at enda. Dagny Um Johannes Berg ella Berg Motors hevdi vunnið rættarsemjuna, heyði trygdin ikki verið burtur, tá hann eftir róttum skuldi fara eftir nøn 7 4 peninginum. Ia J gvan Mørkøre skuldi fåa bankatrygdina leysa, sendi fútarætturin rættarsemjuna til danska peningastovnin. Høvdu somu viðurskifti verið galdandi fyri Johannes Berg, hevdi Jógvan Mørkøre fingið endurgjald fyri mistan pening enordp Hand GARANTIERKLÆRING FR-100 Torshavn van Morkore 420 Hosvik betaling af et beløb .000, 00 Ethund es til sikkerhed i forbindels 8 P/F Berg Motors imod Jog Sparekassen Nord“ Det bekræftes herved, |Garantinr.: 380-89-03937 Indtil: Futarættin at Sparekassen Nordjylland på på anf C.000 KR edeogsekstitusinde 00/100, e med krav, van Morkore, es nærværence garanti ylland ERHVERVSSEKRETARIATET / BN re? A VSO Jonn Eriksen itiskrivelse NU er at spenna BELTINI 4 þ Storno --tín trygd fyri góðsku! sef Michelsen Handan å 6, Torshavn tlf. 1.4414 — fax 1.8045