leygardagur 20. juli 1991síða 11

Nr. 136 — 20. juli 1991 list í Norðurlondum og ein skitin lítil skúrur, har einasta útsýni igjøgnum skitna vind- eyga var ein veldigur grótgarður, byrgingin — ja, og so Poli av og å. Eg havi hoyrt Bárð fortelja um Mikines uppi i Listaskålanum. Hann dugdi somikid væl, at ikki helt eg tad vera neyðugt at vita meir um Mikines. Men — sum sagt, tíðin tyktist mær long at bíða. So inn á Hvalbøur. Fremst sæst Prestgarð- urin. Bygdin skrivstovuna á flaka- virkinum at kanna, um ikki okkurt áhugavert var har at lána at lesa. Jú, mín sann, har lógu 3 vakrar bekur á diski- num. Tvær av H. D. Joensen og bókin hjá Bárða um Mikines. Onk- ur, sum kom inn á skriv- og -myndir úr Hvalba stovuna, helt, at best var at taka bekurnar hjá Landslæknanum, tí har vóru fleiri grov bílet í, og tey kundi eg so vísa Palleba. Typiskur hu- mor í Hvalba. Nei, helt eg, at eg síggi Palleba so Sólðkur hásummardag- urt havanum hjá Hinnu. sjáldan, skal eg vísa hon- um nakað, skal tað verða vakurt, og tað skuldi verða málningarnir hjá Mikines. Um Bárð og Mikines Mikines helt einaferð ein fyrilestur um Edvard Munch, kenda norska starvsfelagan, sum hann feldi seg tengdan at. Henda fyrilestur referer- ar Bárður til og sigur: „Sum mangan hendir, tá listamenn greiða frá eðr- um listamonnum, kemur Mykines — uttan at ætla tað — at siga líka so nógv um seg sjálvan, sum um sínar mætu starvsbreður<. Satt at siga sonn orð eisini í samhanginum Bárður og Mikines. Eg haldi bókina um Mikines verða sera vakra og væl úr hondum greidda. Hon lýsir stóran menniskja- tokka, áræði og dygd. Hon lýsir líka væl Bárð sum Mikines. Hon lýsir náttúrurelegiesitet, sterkar kenslur fyri nát- túruni og mannalívi- num. Tað er altíð ein sonn gleði, at síggja setningar á prent, ið rera við hjartastreingirnar og víðka sjónarringin, so- leiðis at hevi verður at síggja út um begarðar- nar. Tá er tað líka mikið, hver ið hevur skrivað ella hvar tað er skrivað. Faktisk kann man onk- untíð koma fram á líka skilagodar hugsanir, skrivadar å eina almenna WC-hurð á eini jarn- breyt, sum í einari vís- indaligari grein. Nóg mikið um tað. Túsund takk Bárður fyri at tú hevur leitt meg inn í heimin, har litir av- mynda innastu kenslur hjá einum menniskja. Hagartil havi eg, tá eg havi verið inni í fínum stovum í stórbýnum ofta verið spurd um, hvat eg haldi um handan og handan málningin. Eg sigi altíð, at eg dugi ikki at meta um tað, um tað er okkurt eg ikki haldi vera vakurt. Mogu- liga næstu ferð síggi eg málningarnar við nýggj- um eygum. Tí eg havi sæð á prent, lýst við orð- um, hvat ein kann lesa úr eini mynd, at myndir kunnu tala, at litir av- mynda stemning. Um Mikines. Tað er ótrúligt at ein óviti, bú- sitandi við heimsins enda, sum fyri hann var heimsins nalvi (eins og heimsins nalvi hjá Willi- am var í Havn, og hjá flest fólki er heimbygd- in) hevði áræði, vit og vilja at velja eitt lívs- starv sum professionell- ur listamaður fyrst í okkara eld. Bókin um Mikines er eisini ein bygdasega. Víst verður á mangt og hvat, hendingar og per- sónar ið geva bygdini Mykines lív. Eg havi mangan undrast á, hví myndirnar hjá Mikines eru so myrkar og daprar. Ei undur í. Í 30-unum misti Mykines 9 manns, tá tvær sluppir gingu burtur. Fyristilla tær hvussu stórur missur, saknur fyri eina so lítla bygd! Hesir menn vóru alt kenningar hjá Miki- nes, familja, vinir og kenningar. Eg lærdi nógv henda dag í skúrinum í lívsins skula. Hóast at eg altíð havi hoyrt um CT (ein kg. eind), havi eg aldrin vitað, hvussu nógv hetta í veruleikanum er. 1 CT er 50 kg. segði Palleba og fortaldi at alt sovorð- ið stóð í Álmanakka- num. Ég veit nú eisini, hvussu nógv 700 kg. av einum favna longum Ís- lands-upsa fyllir í einum kassa. Tekk til Bárð og Palle- ba. Bárður vísir fram mál- ning av Mikines. Sundurklippingarma- skinan letur >klipp, klipp“. ! Skøgleyst land Ris til tey, ið hava uppiborið rs Hóast vit búgva í skóg- leysum landi og kring knettin berjast um- hvervisfelagsskapir mótvegis skógdeyða, nú lungur jarðarinnar í Amazonas verða rivin upp við rót, halda vit áfram at blaka alt í Vest- urhavið, ella brenna alt á brennisteðum. Hví, hví, hví skulu vit oyðileggja pappírið aftaná at vit hava brúkt tað, enntá bert á aðru síðuni. Hvat er tað fyri vandalisma og eyðræning, ið fyllir okk- um við fávitsku og oyði- leggur allan sunnan for- nuft. Á flakavirkinum í Hvalba hava tey keypt eina maskinu, ið pettar pappírið sundur í striml- ar, soleiðis at fiskarnir ikki skula kunna lesa, hvat stendur á avrokn- ingarlistunum, tá koyrt verður í Vesturhavið. Hetta ljóðar heilt svak- ligt, og eg var ikki sert bilsin, tá eg fekk hesa frágreiðing uppá tað, eg sá við egnum eygum. Men — hetta hevur faktiskt onki specielt við flakavirkið í Hvalba at gera. Ella kann man siga, hvalbingar eru ikki einsamallir um tílíkt vanvid, um tað hjálpir uppá steðuna. Tað plag- ar at hjálpa í Feroyum. Jú, óansæð, hvussu býtt okkurt er, gera nóg nógv tað, er tað í fínasta lagi. Ja, faktisk í ordan. Steðan er soleiðis sigst, at hvert flaka- virki, almennir og privatir stovnar hava eina »sundurklippingar- maskinu< ella hvat tað nú eitur, har tey brúka tíð uppá at klippa striml- ar: Klipp, klipp eins og tjeldrini, áðrenn blakað verður í Vesturhavið ella bingjur. Hví kunnu teir, ið hava ídnaðarmál um hendur í landsstýrinum ikki hava so frægt av umleypi í ovastu hædd, at teir ístaðin fyri »klippimaskinur« in- vesteradu i eina endur- nytslumaskinu til pap- pir. Alla aðrastaðni i Norð- anlondum, tey verða brúkt sum fyrimynd alla aðra tíðir, verður pappír endurvunnið, enntá í londum har tre vaksa. Serliga nú fyrisitingin er vaksin so nógv í hevuðs- staðnum, áttu vit feroy- ingar at investera í eina endurvinningarma- skinu.