týsdagur 23. juli 1991síða 2

2 „iðindablaðð syste Navnið spillir ongan Í 1988 fingu vit lóg um sam- haldsfastan arbeiðsmarknað- ar eftirlønargrunn. Eftir lógini skuldi hesin grunnur fara at virka frá 1. januar 1990. Tá skuldu tær fyrstu inngjalding- arnar fara fram. Fyrstu út- gjaldingarnar skuldu so fara fram trý ár seinni. MEN tvey fylgjandi landsstýri sýndu hvørki vilja ella áhuga fyri at gera tær neyðugu teknisku fyrireikingarnar, so- leiðis at grunnurin kundi fara til verka. Allir flokkar, uttan javnaðarflokkurin, vóru við til at manna hesi bæði lands- stýrini. Tað kom eisini í ljós- mála, at fleiri av hesum flokk- um, beinleiðis vóru ímóti eini samhaldsfastari eftirlønar- skipan. Ábyrgdarblaðstjóri: Krisjan Dahi tingsval í ótíð. Eftir valið skip- aði javnaðarflokkurin lands- stýri saman við fólkaflokkin- um. Undir samgongusamråd- ingunum varð semja gjørd í samhaldsfasta eftirlønar- spurninginum. Gamla légin varð sett úr gildi. Ístaðin fingu vit nýggja lóg um ar- beidsmarknadareftirløn. Munurin ímillum gomlu og nýggju lógina, er ógvuliga lít- il, fyri ikki at siga púra ongin. EFTIR gomlu lógini skuldu partarnir á arbeiðsmarknaðin- um gjalda hver sítt prosent inn í grunnin. Stigvíst skuldi hetta eftir nøkrum árum hækka til tvey prosent. Í nýggju lógini er inngjaldið sett til eitt hålvt prosent frå hvørjum. Í 1988 høvdu vit framvegis búskaparligan vøkstur. Tí var tað rætt at seta inngjaldið til eitt pro- sent. Tað var eisini rætt at seta sær sum mál at enda við Blaðfólk: Randi Jacobsen - Tórfinn Smith - Í november 1990 fingu vit løg- Dagblaðið og tey svortu Nú tey hvítu í Suðurafrika eru noydd at viðurkenna rættin hjá teimum svertu íbúgvunum í landinum at liva sum frælst og sjálv- steðugt fólk við javnbjóð- is rættindum sum allir aðrir av landsins íbúgvum er eisini feroyski verjin av apartheid ell hesi seinastu árini, Dagblaðið, noyddur at ásanna, at apartheid- skipanin ikki kann brúk- ast. Blaðið skrivar: Hóast ætlanin við apartheid var góð, gjørdist hon so óliðilig og tung at gjøgnumføra og so dýr at varðveita, at búskaparligu og politisku vansarnir av henni uppvigaðu teir fyrimunir, tey hvítu høvdu av henni. Akku- rát sum í eðrum sosial- istiskum londum kódn- ar Suðurafrikanski planbúskapurin undir síni egnu deyðvekt. Tey hvítu hava ikki ráð til at gjalda fyri sín al- menna sektor. Hvaðna minni at reisa svørtu fjøldina upp úr armóð og fávitsku. Tey svørtu .. …—…… &— - mugu fåa åbyrgd av egnum og landsins viðurskiftum. Burtur við sosialistiska for- myndaðnum. Privati ognarrætturin má gev- ast svørtum, skrivar Dagblaðið. Beiskur biti man tað vera hjá apartheidvinar- liga blaðstjóranum og fólkatingsmanninum at skula góðtaka, at tey svertu í Suðurafrika hava javnbjóðis rættindi sum tey hvítu til sítt egna land. Men sum ikki eina- ferð er tað aftur sosialist- iska-kommunistiska skrímslið, sum skal drag- ast fram og hava skyldina fyri alt ilt. Nú er brádliga orsøkin til vánaligu steð- una í Suðurafrika ikki tann hvíti apartheidpoli- tikkurin, men orsøkin er tann, at tey hvítu hava rikið sosialistiskan poli- tikk við planbúskapi og einum ovurstórum al- mennum sektori. Ja, so skjótt avgreiðir Dagblaðið handa spurningin. Tað er ikki apartheid, sum er grundleggjandi orsekin til skilið í Suðurafrika, men tað er sosialisman. At Dagblaðið í dag — eftir at hava veri verjin av tveimum prosentum frá apartheid ell hesi árini — og samstundis harðasta mótsteða móti sanktión- um, sum eru vendar móti apartheid — nú skal ditta sær at skriva, at tey svertu mugu fáa ábyrgd av egnum og landsins viðurskiftum, er ovboðið. Burtur við sosialistiska formyndarínum. Privati ognarrætturin má gevast svertum, skrivar blaðið. At teir koma sær. Brád- liga at brúka sosialismuna sum syndabukk og skriva, at privati ognarrætturin er svarið. Hvussu ber tað til, at hetta blað, sum í meira enn 10 ár miðvíst hevur mótarbeitt øllum teimum svertu nú brád- liga sær privata ognar- rættin og fríu marknaðar- skipanina sum tað sálig- gerandi! Sum um ikki júst henda skipan hevur verið galdandi í landinum alla tíðina, men bara við tí av- marking, at hon fevndi ikki um svert. Hevur ikki sama blað aftur og aftur skrivað, at tey svertu eru ikki fer fyri at hava á- byrgd av sær og sínum, at tey hverki duga at lesa ella skriva og at tey bara stríðast hver móti eðrum! Dagblaðið ríður lágt, Útgevari: P/f Sosialurin Uppseting: P/f Sosiaturin Prent: P/f Pressan 1981 Telefon: hvørjum parti. Men sidani tå hevur talan verið um búskap- arliga niðurgongd. TÁ vit hava búskaparligan vøkstur, er tað skilagott og rætt at taka pening inn frá fólki fyri harvið at tálma nýtsluni, meðan hetta ikki so væl letur seg gera tá talan er um búskaparliga niðurgongd. Tá vit aftur fáa búskaparligan vøkstur, eiga vit at endur- skoða reglurnar um inngjald- ið í grunnin, og umhugsa eina hækking í inngjaldinum. Tá kunnu vit møguliga røkka teimum tveimum prosentun- um, sum var málsetningurin í gomlu lógini. NÝGGJA lógin ber heitið: »Lég um arbeiðsmarknaðar eftirlønargrunn«. Gamla lógin bar heitið: »Lég um sam- haldsfastan arbeiðsmarkn- aðar eftirlønargrunn«. Orðið »samhaldsfastur« er sostatt ikki í lógini longur. Men skip- sum tað hevur gjørt so mangan fyrr, tá tað hevur skrivað um eitt nú apart- heid. At blaðið so tosar um ANC sum eina komm- unistiska fornleivd, sigur heldur ikki so lítið um, hvussu væl blaðstjórin fylgir við, nú forseti tess, Nelson Mandela, nettupp hevur boðað frá, at felags- skapurin hevur ikki í hyggju at vera reiðskapur hjá kommunistiskum rerslum ella reka teirra hugsjónir. Dagblaðsblaðstjórin, sum so mangan hevur vitjað í Suðurafrika, átti at vita betur. Hann hevur alla tíð verið ímóti sank- tiónum, men nú ásannar hann, um hann vil tað ella ikki, at nettupp sanktión- irnar eru ein partur av or- sekini til, at hvítu vin- menn hansara nú hava verið noyddir til at vísa teimum svertu menniskja- ligan ans og áhuga. Men so fekk Dagblaðið so enn eitt hevi til at dekka út yvir sínar skeivu metingar at geva sosial- ismuni alla ábyrgdina. Bústaður: Argjavegur 26 Postadressa: Postsmoga 76 110 Tórshavn 14720 Argir 11820 Telefax: anin er framvegis samhalds- føst. Allir arbeiðsgevarar, sum útgjalda løn, skulu rinda eitt hålvt prosent inn í grunn- in. Øll tey, sum taka ímóti løn, skulu somuleiðis rinda eitt hálvt prosent inn í grunnin. Og øll tey, sum hava rætt til fólkapensjón, fáa eins stóra arbeiðsmarknaðareftirlgn. Hetta uttan mun til hvussu mikið tey hava goldið. SOSTATT er hetta ein sam- haldsføst skipan. Og sum orðatakið sigur: Navnið spillir ongan — heldur ikki ta sam- haldsføstu arbeiðsmarknaðar eftirlgnarskipanina! VJ Koyring og åbyrgd Hesar seinastu mánað- irnar eru hendir fleiri álvarsamir skaðar í ferðsluni her á landi. Hyggja vit at hagtøl- unum, so kann tað síggja út sum um at hetta er nakað, sum bara eigur at vera so. Hvert ár eftir árslok verður gjert upp, hvussu nógv fólk eru deyð í ferðsluni. Okkurt árið er talið sterri, okkurt annað minni. Orsekirnar til hesar syrgiligu van- lukkur eru ymiskar, men fyri flestu teirra er tað galdandi, at bilforarin hevur ikki verið nóg ansin. Nógv kann sigast og skrivast um henda stóra spurningin, ferðsla og skaðar. Men vit eiga ikki at koma hartil, at vit bara yppa eksl og siga, at soleiðis sum samfelag- ið er háttað og tíðir- nar eru, so eru vit noydd til at kalkulera við so og so nógvum ferðsluni hvert árið. Vit mugu harafturí- móti hver í sær og frá politiskari síðu sláa fast, at hesar vanlukk- ur mugu ikki henda. Vit mugu øll royna at fyribyrgja teimum. Men vit eru noydd til at byrja við okkum sjálvum. Tað eru vit, sum hava fingið koyri- kort, sum fyrst og fremst mugu ansa okkum og hinum. Vit mugu gera okkum greitt, at við koyri- kortinum fylgja eisini skylda og ábyrgd mót- vegis okkum sjálvum og okkara næstu. Vit eiga ikki at taka hetta at koyra bil bara sum eina sjálvfylgju. Bilur- in kann drepa nær tað skal vera, bera vit okkum ikki rætt at ella um okkurt er, sum tað ikki átti. Vit mugu ell læra okkum at bera okkum rætt at í ferðsluni fyri harvið at minka um skaðarnar. skaddum og deyðum í