leygardagur 27. juli 1991síða 15

Nr. 141 — 27. juli 1991 intåttad. Hetta eru tó ert heilt smáar broyting- ir, sum at tenorarnir syngja einraddað í onkr- im erindi. Í tekstinum er >inki stytt. — Vanliga verður at kalla einki endurtikið í eini kantatu — uttan kanska í finaluni. Í Olav- sekukantatuni verður nokk so nógv tikið upp í saman. — Ein meguleiki kundi verið at stytt sjálvan tekstin — lopið okkurt er- indið um. Men her hevur Mitens gjørt nøkur erindi, ið lýsa segu Ólavs, so tí ber so illa til at leypa nak- að um. — So er betri at gera onkra smávegis broyting sum at lata tenorarnar syngja okkurt erindið ein- raddað, so tú heldur lív í Kantatuni. Annars er vandi fyri, at hon stirðnar, heldur Ólavur. Kvinnurnar sleppa upp í part Kantatan endar við sálminum »Harra Guð, títt dýra navn og æra«. Men her lati eg blandad kor syngja sålmin. Kvinn- urnar standa jú har kort- ini, so hetta er ein góður háttur at skapa eina heild millum Kantatuna og framhaldið. Waagstein hevur skrivað Kantatuna í H- dur og sálmin í C-moll. Men H-dur og C-moll eru ú sum eldur og vatn. Ein meguleiki er at flyta sálm- in niður i H-moll — men skiftið frá dur til moll er altíð tungt. Hevði tað ver- ið øvugt, var lættari. — Á Waagsteinsa døg- um var blandað kór heldur ikki líka vanligt — og slettis ikki á Tinghús- vellinum, sigur Ólavur. Kveldarsangir mitt á degi — Í ár syngur kórið: >Sum tað er fjálgt og lýtt í nått«. Er hetta í grundini ikki ein serføroysk tradition — hetta at syngja kveld- sangir mitt á degi, um sól- ina í oysandi regni og øvugt? — Hatta kann tykjast heldur marghåttligt. Men i Føroyum er sera torført at velja kórsangir eftir veðrinum, tí tú veitst ongantíð, hvussu veðrið fer at vera tann dagin, sungið verður. — >Í sirmi« er- ein »Stemningssangur«, sum jú trivið kann verða afturi um náttina. Skuldu vit heft okkum so nógv við ta ávísu tíðina, hevði hesin kórsatsur ongantíð verið sungin. Bindir saman kirkjuna og Tingið — Blandaða kórið byrjar altíð við einum sálmi. Á henda hátt knýta vit sam- an tað, ið verið hevur í kirkjuni og tað, ið fer at henda í Tinginum. — Í ár hava vit valt sålmin >Fedranna kirkja«, sum (Gudmund Bruun tyddi leysliga úr svensk- um. Føroyavinurin Hans Arvesen — sum ju var av føroyskari ætt — gjørdi hetta lagið, og Karl Clau- sen setti út fyri kór. — Kalle hevur eisini sett út >Í sirmi« umframt fleiri onnur føroysk leg. Hesir satsir eru sera væl úr hondum greiddir og eru dýrgripir fyri føroyskt kórlív. Ætlanin er, at allir hesir satsir skulu koma út í bók. Hon er at kalla liðug, og kemur út í næst- um. — Kalle var føroyavinur um ein háls og ætlaði sær av álvara undir at granska foroyskt Kingo- og kvæðatilfar. Hann var komin væl áleiðis, men so doyði hann so knappliga. Hetta var ein vanlukka fyri foroyskt tónleikarlív, sigur Ólavur. Øll kunnu syngja við — Fast er at enda við sanginum >Tórshavn< — og so Tjóðsanginum, sjálvandi. — Fyri nekrum árum síðani ringdi Rodmundur Nielsen, lækni, til mín og segði, at hann hevði ynskt, at fólk fekk hevi at syngja við í Tjóðsangin- um. Síðani hevur verið fastur siður, at kórið syngur triðja erindið ein- raddað. — Heuði ikki verið upp- aftur betri, um kórið sang tjóðsangin einraddaðan allan, sum hann er — so fólk fekk rættiligt høvi at vera við? — Tað er eisini ein meguleiki, ið kundi verið royndur. Sjálvur veit eg ikki, hvat av hesum er betri — men vit kundu eis- ini roynt hitt, heldur Ólav- ur. Eiga at ganga nýggjar leiðir — Vit hava eisini eina yrk- ing hjá Janus Djurhuus við: „Í útlegd“, sum ein annar føroyavinur, Vagn Holmboe, hevur sett tónar til. Hetta stykkið havi eg valt fyri at taka okkurt, sum víkir heilt frá, so vit ikki bara syngja hetta tjóðskaparliga. — Og eg vænti, at hetta stykkið fer at ganga væl. Tað er jú einki fyri! — Ætlar tú at hava hetta sum fastan tátt framyvir — at royna okk- urt nýggjari? — Nú veit eg ikki, hvussu langa tíð eg havi eftir í hesum tiltakinum. Men áðrenn eg leggi frá mær, kundi eg hugsað mær, at vit okkurt árið sungu >Gandakvæði Tréndar« á Vellinum. Hetta er eitt hitt mest eyðkenda Holmboe-stykk- Síða 15 Bjarni Restorff, kórleiðari: Betri um manskór sang alla Kantatuna — og tað haldi eg, at allir menninir høvdu viljað. Satsurin til »Harra Guð títt dýra navn og æra« er jú tann besti í allari Kantatuni. Seinast Kantatan varð sungin, var á Ólavseku 1987. Tá var Bjarni Restorff leiðari. Hann var eisini ein teirra, sum tók stig til Tórshavnar Mans- kór, og hann leiðir kórið. Bjarna dámar lítið, at endin á Kantatuni er broyttur, og at blandað kór nú syngur sálmin »Harra Guð títt dýra navn og æra«. — Waagstein vónaði jú, at hon varð sungin øll, sum hon er — á hverjum ári. Hann skrivaði hana jú fyri manskór. Og í grund- ini er manskórssatsurin til »Harra Guð< tann besti i allari Kantatuni. — Eg hevði viljað — og tað hevdu helst allir menninir viljað — at manskór sang sálmin. Hinvegin standa vit úti og syngja, so vandi er fyri, at bassarnir hoyrast ikki. Fastur táttur Bjarna dámar væl, at Kantatan verður tikin upp aftur. — Tí hon hevur verið — ella átti at verið — fastur táttur síðani 1930. Hon varð skrivað í eini tíð, tá ið føroyingar vóru ógvuliga tjóðskaparligir, og vit m.a. stríddust fyri flagg- inum. — Tónleikurin er ikki so galin, me ov nógvar end- urtekur eru. Hinvegin so ber ikki til at stytta hana. — Helst hevur Mitens skrivað fleiri erindi, enn Waagstein visti av. Tí eg kann ikki hugsa mær, at hann hevur ætlað meir enn 3 erindi til hvenn partin. Sungin inni í Tinginum — Annars veit eg at siga tær, at Kantatan varð sungin, øll sum hon var, á Olavsøku í 1930. Sangfe- lagid kom ikki longur enn til inngangin >Fjallprúða heim«, tå ið Flagggølan tók seg upp. — Men síðani fór Sang- felagið inn i Tinghúsið og sang alla Kantatuna fyri tingmonnunum. Hetta > | pil, 2 veit eg — tí eg havi sæð eitt bræv, ið Waagstein skrivaði Abraham Mikkel- sen (Bi) í 1948, har hann takkaði honum fyri hans- ara frálíka solopart í Kantatuni »fyri 18 árum sidani«. Tað fær ikki verið annað enn 1930. — Síðani varð hon ikki sungin aftur fyrr enn 5. mars 1932 — á konsert, sum Sangfelagið hevði í Sjónleikarhúsinum. Tá stjórnaði Edvard Mitens. — Teir, ið hava sungið solopartin í Kantatuni, eru m.a. Abraham Mikkel- sen (Bi), beiggi hansara Johan, Sverri Dahl og Kári av Reyni. Og í ár syngur ein klaksvíkingur, Edvard Ziska. Manskórið vakt áhuga — Annars haldi eg, at Tórshavnar Manskór hev- ur vakt áhugan aftur fyri manskórssangi í Feroy- um. Manskór hevur ann- ars ikki verið i Føroyum, síðani Gunnar Mikkelsen pa De gavst i Havnar Sangfelag — eitt undantak er kvar- tettir og dupultkvartettir i Brødrasamkomuni og aðrastaðni. — Fyrst í 80-árunum hevdu vit Kallmannakór Klubbans — sum jú var klubbakór og ikki alment. Eisini hevdu vit Lærara- kórið í Kommunuskúlan- um. Annars var einki, tað eg veit. — Nú er manskór bæði vesturi í Vágum, í Vest- manna, Klaksvík og KFUM í Havn. Holmboe heldur torførur Bjarni heldur, at stykkini hjå Vagn Holmboe eru i so torfør til Olavsøkukérid. — Betri er at taka nakr- ar vanligar sangir, sum folk dugir. Négv i hesum kórinum duga jú ikki nót- ar. — Dugir tú ikki Holm- boe-stykkið, er tað einki fyri. Men í hesum kórin- um er nógv fólk, sum ann- ars ikki syngur í kóri, sigur Bjarni. % ——Á—AA|———— ið, og her nýtir hann kvæðatilfar sum grundar- lag. Tey eru bara óvon við tað — Holmboe nýtir eisini kvæðalagið »Olavur Ridd- ararós< í »Eydnuni« — og hann hevur sett út bæði »Olav Riddararés« og »Sigmundskvædid« fyri kør. — Nógu eru annars t- móti, at tú tekur hetta slagið av tónleiki við á Olavsøku. Tey vilja syngja okkurt tjóðskapar- ligt — okkurt, tey duga, sum tey taka til. — Tað er bara tí, at fólk hevur ikki roynt hetta fyrr. Geva tey ber hesum tónleiki ein kjans, so eri eg fullvísur í, at teimum fer at dáma henda tónleik eins væl og t.d. >Ég elski teg, land<. Vit mugu eisini royna okkurt nýtt — bara at mjólka tað gamla ber ikki til, sigur Ólavur Há- tún. 3