hósdagur 22. august 1991síða 2

Virðing aftur fyri tinginum! Í DAG kemur so tingið saman aftur. Á skránni er umrøda av ólavsgkurgðu løgmans. Hetta er fyrstu ferð, at vit fáa eitt veruligt orðaskifti — ein dia- log í løgtinginum millum and- støðu og samgongu um stød- una í landinum og um politikk- in hjá landsins stýri. Hetta verður sum so fysta aðalorða- skifti, síðani hetta landsstýrið varð skipað. NÓGV hevur verið skrivað og sagt um hesa rødu longu. Vi hava hoyrt andstødupolitikar- ar í útvarpinum, sum hava sagt seg vera rættiliga ónggd- ar við røduna, tí hon innihelt ongan veruligan politikk, ong- ar framtíðarætlanir, ongar hugsjónir. Hon var meira at meta við eina turra og gene- rella frágreiðing um tað, sum farið er fram hesa seinastu tíðina. Vit hava so eisini sæð tingmenn úr samgonguni hav- ast harðliga at rødu løgmans í málgagninum hjá Fólkaflokki- num. Áhugavert verður nú at SA 0 eg hoyra bæði samgongumenn og andstøduna viðgera hesa rødu. Vit fara kanska at fræt- ta, um samgongutingmenn eru nøgdir við rikna politikkin — og hvat teir vænta sær av samgonguni i komandi setu. Nú er tað so, at sjålvkritikkur eisini er sunnur, um so er, at hann hevur til endamål at verða uppbyggjandi og ikki bara niðurbrótandi. BÆÐI løgmaður og tingfor- maðurin hava boðað frá stórri samvinnu og meiri rúmd fyri eini demokratiskari manna- gongd í tinginum í hesi setuni. Løgmaður hevur boðið til fjøl- táttaða samvinnu, og tingfor- maðurin hevur lagt arbeiðið í tinginum soleiðis til rættis, at teir einstøku tingmenninir fáa betri møguleikar at gera vart við síni sjónarmið. Hetta kann bert vera at fegnast um. UMFRAMT hetta aðalorða- skiftið um løgmansrøduna fáa vit so eisini eitt aðalorðaskifti um fíggjarlógina, og lands- stýriskvinnan í skúlamálum hevur haraftrat boðað frá enn einum aðalorðaskifti á tingi Blaðfólk: Randi Jacobsen - Tórfinn Smith - | Útgevari: Pit Sosialurin Hilmar Jan Hansen - Justinus Eidesgaard Uppseting: P/t Sosiakurin Prent: Pí Pressan 1981 um skúlaviðurskifti. Ja, tað byrjar at líkjast nøkrum, tá heili trý aðalorðaskifti eru sett á skránna hjá okkara fólka- valda løgtingi. Tað er soleiðis tað eigur at vera: dialogur — orðaskifti aftur og aftur um allar samfelagsspurningar. Allar meiningar skulu sleppa framat — øll góð hugskot um, hvussu vit bøta um støðuna í landinum — mugu koma fram í dagsins ljós. MEGNA løgmaður og tingfor- maðurin at liva upp til ynski teirra um størri samvinnu og um eitt breiðari og sakligari orðaskifti á tingi, tá má sanni- liga sigast, at nógv er vunnið. Kanska tíð kann eggja fólki í stórri mun at taka lut í tí so týðandi almenna orðaskifti- num. Tað er nevniliga so sum so við virðingini fyri okkara politikarum í hesum kreppu- tíðum. Ein meira demokratisk viðgerð á løgtingi krevur so sanniliga eisini nakað av okk- ara tingmonnum. Teir verða noyddir at kenna størri ábyrgd fyri sínum arbeiði. Hetta er ikki bara nakað teir eru valdir til at røkja 4. hvort Telefon: 11820 Teletax: me år, tå val er. Teir eru settir har fyri eitt fýra ára skeið. Og við valinum fylgir ábyrgdin væl og virðiliga at kunna seg við flest øll samfelagsvidurskifti og alla tidina at vera ein livan- di og gevandi partur í orða- skiftinum, sum tingið er for- um fyri. SKULU fólk aftur fáa virðing fyri tinginum og tingmonnum, so eru hesi landsins fólka- valdu so sanniliga eisini sjálvir noyddir til at bóta um um- dømi sítt. Og her eru krøvini til at kunna seg við samfelags- viðurskifti og at vera virkin í orðaskiftinum altavgerandi. Jú, tað setir so sanniliga krøv til tey fólk, sum vilja sleppa á ting. Tað eru hesi krøv, sum Palleba ynskir tingmenn at uppfylla. Við orðunum hjá bæði løgmanni og tingfor- manninum og við tí sann- roynd, at vit í komandi ting- seta fara at síggja nógv nýggj andlit á tingi, skuldu verið vónir fyri, at virðingin fyri okk- ara fólkavaldu og stýrandi aft- ur kann koma í eina hægri legu. ” Oyggjatíðindi skriva í gjár um ábyrgdina av kreppuni landið er komið í. Blaðið skrivar, at eingin torir at taka ábyrgd. Øl koyra ábyrgdina yvir á onnur: »Hetta er stødan í landi- num i dag. Hvørki polit- ikarin, bankarnir ella vinnukvid vilja við- ganga at teir gjørdust púra ørir í høvdinum miðskeiðis í åttatiårun- um, tá knappliga so nógvir pengar vóru í samfelagnum. Bankarnir hava ong- antíð verið kendir fyri at taka ábyrgd av egn- um mistekum, og teir fara neyvan at taka ábyrgdina fyri stersta brelaran í nýggjari fer- oyskari segu, tá teir knappliga nærum noyd- du fólk at taka lán. Nú síggja teir botn í skrini- num, og renna niðan í fútarættin, at fáa teir, at koyra fólk á húsa- gang. Spurningurin er bara um (td, áðrenn tann fyrsti banki boðar frá dundrandi undir skoti á egna roknskapi. I Noregi koyra í dag all- ir teir stóru bankarnir við einum so stórum undirskoti, at tað hóttir landið, og bankarnir eru ikki menn fyri at taka ábyrgd av hesum. Vert er at leggja til merkis, at tann stóra uppgongd- in í Noregi var eini tvey ár undan henni í Feroy- um. Vinnukvið hugsar bert um seg sjálut, og sítt egna besta. Hetta er kanska einki skeivt í, ti soleiðis er kapitalist- iska samfelagsskipanin bygd upp. Men tað heuði ikki verið burtur- við, at teir av og á hugs- aðu um samfelagið, og ikki bara seg sjálvar. Vinnukvið tekur sjálvandi onga ábyrgd av nekrum eðrum enn sær sjålvum, sjålvt um tad kanska hevdi kunn- að hjálpt teimum í longdini, at teir hildu aftur, tá nógvir pengar eru í samfelagnum. Politikarar í Føroyum hava í flest ellum forum ongar ábyrgdarkenslur, og hetta sæst serlig í teimum ferum, har po- litikari er beinleiðis virkin í vinnulvinum, ella er nær tengdur at einum banka. Skeivt er kanska at krevja at allir politikar- ar skulu lata vera við at vera beinleiðis uppú vinnukvi ella bankum, meðan teir sita á tingi, men hetta skuldi í ollum frum verið eitt krav hjá landsstýrismonnum. Men so er ikki, og verður neyvan við ti manning sum har situr í dag, og tá hugsa vit bæði um løgting og landsstyri«. A varðhaldi Í vikuni varð ein frem- mandur trolari tikin fyri at hava fiskað ólógliga inni á føroy- skum eki. Talan var um eitt bretskt skip, sum tó hevur bæði spanskt reiðarí og spanska manning. Skiparin hevur við- gingið seg sekan og avgjørt at gjalda bót- ina og harvið lata mál- ið fara uttan um rætt- in Hendingin eigur ikki at fara í gloymibókina. Hon eigur tvertur ímóti at vera eitt álv- arsligt varskó til okk- ara vaktarskip um at ansa sera væl eftir tí, sum fyrigongur við fiskimarkið. Tað er eingin loyna, at eitt nú tann spanski fiski- flotin, sum er ein av heimsins sterstu, er sera svangur, og at hann hevur brúk fyri hverjum sterti hann kann fáa. Eisini fiski um okkara leiir. Við hesi seinastu hending- ini í huga, kunnu vit rokna við, at talan er ikki bara um ein- gangshending, men at vandi er fyri, at út- lendsk fiskiskip gera sær dælt av, at vit eru lítil tjóð, sum ikki í eins stóran mun og aðrir eru ferir fyri at fylgja við ellum tí, sum fyrigongur úti við fiskimarkið. Hetta verður ikki sagt, fyri at minka um umdemið hjá okkara vaktartæn- astu, sum ger eitt gott arbeiði. Hendingin í vikuni eigur at skerpa vakt- artænastuna á umredda eki. Vit hava ikki ráð til at lata tann stóra spanska fiskiflotan fara við tí syndri av fiski, sum annars er til okkara egnu skip.